artikel

Hoeveel natuurlijke euro’s kost een brug?

infra Premium 1203

In Katowice proberen de wereldleiders concrete afspraken te maken over beheersing van de klimaatverandering. Dat gaat niet makkelijk en eigenlijk veel te langzaam. Maar ondertussen is er een stille revolutie aan de gang die misschien wel een veel grotere invloed kan krijgen. De grote spelers in de financiële wereld gaan zich zorgen maken over rendement en gaan zich roeren. De bouw is één van de sectoren met een groot aandeel in de opwarming van de aarde. Gaat de bouw ook sneller verduurzamen?

Hoeveel natuurlijke euro’s kost een brug?

Met uitzondering van een enkele hardnekkige ontkenner in Noord Amerika, realiseren we ons dat er sprake is van klimaatverandering. De wereld warmt op, de mens is de veroorzaker en gaat ook de gevolgen ondervinden. We leven in een cruciaal en uniek tijdsgewricht want voor het eerst in het bestaan van de aarde is de mensheid zo actief en in zo grote aantallen aanwezig dat we in staat zijn om het wereldwijde klimaat te beïnvloeden. Ons streven naar groei en ontwikkeling heeft altijd gevolgen gehad voor de natuur en het klimaat (ontbossing, vervuiling), maar die bleven beperkt tot regionale effecten. Onze manier van leven, werken en bewegen heeft nu echter een mondiaal effect en het systeem dat aarde heet, kan dat niet meer opvangen.

De gevolgen zijn bekend, we moeten rekening gaan houden met extremer weer, de zeespiegel is aan het stijgen en de natuur verandert qua samenstelling. Er liggen veel economisch belangrijke gebieden in delta’s en die worden op termijn bedreigd. Droogte en warmte zorgt voor schade aan landbouw en leidt tot bosbranden, zoals recent in Californië. De klimaatverandering zal dus een steeds groter economisch effect gaan krijgen. Wereldwijde vermogensbeheerders (zoals Blackrock en Vanguard, beide met duizenden miljarden Euro’s in portefeuille) realiseren zich dat en zijn begonnen met gesprekken in de boardrooms van bedrijven. Een eerste effect was zichtbaar bij Shell, waar de bonussen afhankelijk worden van klimaatdoelstellingen. Als deze ontwikkeling zich doorzet, zou dit wel eens veel meer invloed kunnen hebben dan de moeizame pogingen van overheden om samen politiek-bestuurlijke maatregelen te treffen.

Beton

De bouw is een notoire vervuiler en produceert grote hoeveelheden CO2. Dat komt door de aard van het werk, de intensieve logistiek en het materiaalgebruik. Beton is een prachtig bouwmateriaal, maar bij de productie komt veel CO2 vrij. We hebben steeds meer methoden (zoals Dubocalc) waarmee we dit soort effecten in beeld kunnen brengen, maar die worden altijd nog in andere eenheden gemeten dan geld. Bij een aanbesteding hanteren we EMVI en daarbij monetariseren we de effecten van de kwalitatieve criteria, zoals duurzaamheid. Maar dat is alleen een uiting van het gewicht dat we er zelf bij de afweging aan willen geven, niet aan het (negatieve) effect dat het op bijvoorbeeld het klimaat heeft. We zouden de handen ineen moeten slaan en – wellicht samen met de financiële sector – de negatieve effecten van onze projecten moeten vertalen in euro’s en op die manier de EMVI-matrix in elkaar moeten zetten.

Inzichten vanuit de MKBA-methodieken kunnen hier goed bij helpen. Dit is slechts een opstapje naar een veel intensievere band tussen Euro’s en ons klimaat. Want alleen als we onze economische modellen uitbreiden met de gevolgen van ons handelen voor natuur en klimaat komen we tot de juiste afwegingen. En de bouw kan daarin veel betekenen, niet alleen in nieuwbouw, maar juist ook in de manier waarop we de bestaande gebouwde omgeving kunnen verduurzamen. Met de goede modellen kunnen we dan ook aantonen dat we de juiste initiatieven ontplooien en dat we er iets mee verdienen. Niet alleen in “echte” Euro’s maar ook in natuurlijke valuta.


Jaap de Koning, Witteveen + Bos

Reageer op dit artikel