artikel

Tunnelbouw volgens ouderwetse methode

infra

Tunnelbouw volgens ouderwetse methode

Bij 1,2 miljoen gewerkte manuren is het aantal ongevallen bij de bouw van de Sluiskiltunnel beperkt gebleven tot vier. De veiligste gebouwde boortunnel van de afgelopen jaren is ook nog eens sneller, goedkoper en zonder restpunten opgeleverd.

Een wegtunnel die ruim op tijd klaar is en 25 miljoen euro goedkoper uitvalt, is de afgelopen tien jaar niet meer voorgekomen. Meest recent dreigen weer overschrijdingen bij de installaties van de A2 Maastricht, maar eerder kampten de Coentunnel, combitunnel Nijverdal, Landtunnel Utrecht en de Roertunnels met vertraging en overschrijdingen. Wat is er zo bijzonder aan dit project dat bijna geruisloos en schijnbaar probleemloos volgende week opengaat voor verkeer?

“We bouwen hier eigenlijk volgens de ouderwetse methode, waarbij er korte lijnen zijn met de bouwer en problemen meteen samen worden opgelost. We gaan niet eerst een half jaar wachten op een rapport, maar maken risico’s meteen bespreekbaar en zoeken samen een oplossing die voor alle partijen werkt. Ingewikkelder dan dit bouwen we hier niet, maar het blijkt in Nederland inmiddels toch heel bijzonder”, blikt woordvoerder Jan van Gorp van de Sluiskiltunnel terug op een bouwtijd van ruim vier jaar.

Problemen zijn ook voorkomen doordat installateur Croon als gelijkwaardige partner meteen bij het ontwerp was betrokken zodat de installaties in de eindfase niet voor onverwachte ‘verrassingen’ zorgen, zoals bij veel andere wegtunnels afgelopen jaren wel gebeurde.

Duidelijke rollen

Naast BAM Civiel en Mobilis, speelden Croon Elektrotechniek en Wayss & Freytag Ingenieurbau een gelijkwaardige partner in het ontwerp en de uitvoering, waarbij Mobilis een hoofdrol heeft bij het beton, Weyss Freytag bij het boorproces, BAM bij de wegen en Croon bij de tunneltechnische installaties. Door die duidelijke rollen en korte lijnen was nauwelijks ruimte voor raakvlakrisico’s of andere faalkosten. Alle seinen stonden al op groen bij twee eerdere tussentijdse opleveringen zonder restpunten, maar daar wordt nu volgens plan de laatste fase aan toegevoegd. Inmiddels heeft de provincie Zeeland al 25 miljoen euro van het beschikbare budget van ruim 300 miljoen euro teruggekregen. Buiten de aanneemsom van 208 miljoen euro, gaat het om voorbereiding, grondverwerving en projectorganisatie.

De tunnel voldoet met 54 installaties aan de nieuwste tunneleisen en de laatste maanden is dan ook vooral getest, geoefend en nog eens getest. De projectorganisatie van zowel de bouwer als de opdrachtgever zetelt in hetzelfde pand en deelt dezelfde kantine, waar met groene en rode ballen de ‘veiligheidsmeter’ is opgehangen. De ambitie was namelijk ook om van de Sluiskiltunnel de veiligste bouwplaats van Nederland te maken en dat is gelukt. Op 1.280.000 manuren zijn in totaal vier – “een beknelling, een bekneld vingertopje, rugletsel en een middenvoetblessure” – ongevallen met verzuim geweest. Dat is een topprestatie, want in de bouw ligt het gemiddelde tussen de 15 en 25 verzuimongevallen per miljoen gewerkte uren.

Via toolboxsessies, protocollen, veiligheidsplannen, veel aandacht voor gedrag en een maandelijkse beloning is het gelukt de aandacht voor veilig werken vast te houden. Het was een van de stokpaardjes van projectmanager Ton Vrijdag die ervan overtuigd is geraakt dat veilig werken, ook in de bouw, een keuze is: “Als niet iedereen een steentje bijdraagt en alert blijft, verandert er niets. Ik zit wel veilig achter mijn computer, maar de bouwplaats is en blijft een plek vol risico’s.”

De keuze voor een veilige bouwplaats begint met opruimen, het niet gooien van spullen en niet bellen tijdens het rijden. Ook een helm, bril en bedekkende kleding voorkomen veel letsel. Belonen werkt daarbij veel beter dan afstraffen, al zijn enkele medewerkers de laan uitgestuurd vanwege stelselmatig – drie stappen – overtreden van de veiligheidsvoorschriften. De bouwer verdient een bonus vanwege de goede prestaties, maar die moet nog precies worden berekend en is halverwege juni bekend.

De boortunnel onder het Kanaal van Gent naar Terneuzen met een lengte van ruim een kilometer is het kleine broertje van de Westerscheldetunnel (6600 meter) en wordt ook vanaf dezelfde locatie bediend en in de gaten gehouden. Boor Boorbara heeft de klus van oost naar west geklaard en de 230.000 kuub grond die daarbij vrijkwam is bijna volledig hergebruikt in het aansluitende wegennet, waaronder de N61 en N62. De brug die dagelijks meer dan 23 keer – ruim 5 uur per dag – open is voor het verkeer is bijna overbodig, vanaf zaterdag 23 mei is de tunnel open voor alle verkeer.

projectgegevens

Opdracht: twee tunnelbuizen (1150 meter) met omleggende wegen

Opdrachtgever: BV KKS (Zeeland)

Opdrachtnemer: combinatie BAM-TBIContract: d&c + 2 jaar onderhoud

Contractwaarde: 208 miljoen euro

Aantal ongevallen met verzuim: 4

Start bouw: begin 2011

Opening Koning Willem-Alexander: 19 mei 2015

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels