artikel

‘Circulariteit, het is zo’n hype’

infra Premium

‘Circulariteit, het is zo’n hype’

“Zolang de zand- en grindindustrie nodig is, moeten het ministerie van Infrastructuur & Milieu en anderen die niet in de hoek zetten van niet duurzaam”, bijt Leonie van der Voort, directeur van de zand- en grindvereniging Cascade van zich af.  “Circulariteit, het is zo’n hype.”

Ecologe Leonie van der Voort (48) wil bruggen slaan. Of ze nu voor de overheid werkt of voor de zand- en grindindustrie. Daarom maakte ze de overstap van de overheid naar de wereld van zand- en grindwinning. “Toch vond men dat vreemd. Alsof ik de wereld kapot ging maken.”

‘Ik wil goed voor de wereld zorgen, waar ik ook zit’

“Ik wil goed voor de wereld zorgen, waar ik ook zit. Ik groeide op in Nootdorp, toen nog een klein dorpje in het buitengebied. Nu is het vreselijk. Mijn vader was jager, ik mocht mee. Toen deed ik de liefde op voor het buitenleven. Mensen denken dat jagers alles doodschieten. Onzin. Zij zijn dol op de natuur.”

Pluizige vrienden

Ze moest erover nadenken. Zij was groen, dat wist Cascade. En eigenwijs. “Ik ga dit niet doen, dacht ik eerst. Maar toen ik ontdekte dat de inmiddels overleden milieuvriend Ad van den Biggelaar voorzitter was, ben ik toch gaan praten. Hij liet me zien dat er een wereld was hier die ik niet kende.”

Haar “kritische pluizige vrienden” moesten toen nog worden overtuigd. “Dat is gelukt “, verzekert ze. “Laatst bezochten we een project en lieten we onderzoeken wat de nieuwe natuur die onze sector achterlaat echt waard is.  Het leverde een juichend rapport op.  De natuur was superfantastisch.”

Nieuwe natuur

Beton promoten, dat is wat Van der Voort tegenwoordig doet. “Waarom zou ik me daarvoor moeten verantwoorden? Wij zorgen voor een veiliger Nederland én nieuwe natuur, die wordt gefinancierd met de opbrengsten van zand en grind. Hoe mooi wil je het hebben?”

Toch zijn er problemen. De afgelopen jaren kwamen in rap tempo tal van rivierprojecten in uitvoering. De afzet van grind en zand bleef echter achter door de crisis. “En de komende jaren komen er nog meer rivierverbredingen bij. De markt moet het wel kunnen opnemen”, deelt de vrouw die kippen houdt en zelf brood bakt haar zorg.

Allergisch

‘Wij zijn allergisch voor bemoeienis van het Rijk’

Is er hulp van minister Schultz nodig? “Nee. Wij zijn allergisch voor bemoeienis van het Rijk. Vroeger wees het Rijk aan waar je mocht winnen en waar niet. Daar zijn ze vanaf gestapt. Het initiatief kwam toen bij het bedrijfsleven, gemeenten en provincies te liggen. Dat heeft twee voordelen, redeneerden ze toen. Het stimuleert gewenste projecten en als het niet goed gaat, krijgt de recycling een boost. Maar de vergunningen bleven lang uit. En de recycling kreeg niet de boost waarop was gerekend: we gingen niet recyclen, maar haalden het grove grind uit Duitsland. Ik wil maar aangeven: als overheid kun je niet alles reguleren.” 

“Een steuntje in de rug voor de nieuwbouw zou wel fijn zijn”, haast ze zich te zeggen. “Of in elk geval geen tegenwerking.”

Verdrietig

Genoeg zand dus. En grind. Het is slecht nieuws voor de eigenaren van sloopafval. Slecht nieuws voor de fans van recycling. Er valt weinig aan te doen, denkt Van der Voort. “Zand transporteren naar het buitenland is geen optie, lijkt me niet duurzaam met al dat transport. Eilanden in zee? Misschien dat we de Malediven ermee kunnen redden, haha. Die dreigen te verdwijnen. Dat mag niet gebeuren. Nee, we moeten hopen dat de nieuwbouw snel aantrekt. Daarom werden wij ook heel verdrietig toen renovatie steun kreeg met een laag btw-tarief van 6 procent en de nieuwbouw niet. Een tijdje dachten we: laat maar gaan, elke stimulans voor de bouw is goed, maar bij de tweede verlenging dachten we: nee.”

Schoon

De waarheid vertellen. Onzin uitbannen. Dat is haar missie. Ze kan zich ergeren aan iedereen die het over 100 procent duurzaam beton heeft. Van der Voort: “Wat is dat dan, denk ik dan. Qua milieuimpact maakt het nauwelijks verschil. Wij zeggen: houd beton schoon, dan kun je het eindeloos recyclen. De uitdaging is dus om granulaat schoon toe te passen. Maar nogmaals: zand en grind komen bij ons al op de markt omdat wij de rivieren verbreden. Tot 2200 blijven wij dat winnen volgens het Deltaprogramma. Of je moet zeggen: laat het land maar onderlopen.”

Gek bezig

Kan duurzaam bouwen in de delta eigenlijk wel? Je zou je het bijna afvragen. Van der Voort lacht: “Vroeger mocht de rivier rivieren wat zij wilde. En iedereen bouwde zijn huis verderop. En af en toe verdronk er een kerktoren. Tegenwoordig willen wij ons niet meer aanpassen. Als je ziet wat er in de afgelopen twintig jaar in de uiterwaarden is gebouwd. Schitterend. Maar dan moet je niet klagen als af en toe je huis onder water stroomt. Dus we zijn ook wel gek bezig, maar dat is ook wel weer heel grappig.”

Superkwaliteit

‘Laat je niet opzwepen door circulariteit, maar blijf nadenken’

Ze besluit: “Als we kijken naar zand grind en recycling, zou ik zeggen: laat je niet opzwepen door circulariteit, maar blijf nadenken. Blijf met beide benen op de grond staan. Zolang deze industrie nodig is, moeten het ministerie van I&M en anderen die niet in de hoek zetten van ‘niet duurzaam’. En zorg dat Nederlands primair zand en grind, dat van superkwaliteit is en een prachtige bouwgrondstof is, op een goede manier wordt toegepast.”

Uit protest zand op het Binnenhof storten, daar zal zij haar leden niet toe oproepen. Ze zouden het ook nooit doen: “Zij willen onzichtbaar zijn. Ze denken: jongens, we worden geschoren. En wie geschoren wordt, moet stilzitten.”

Reageer op dit artikel