artikel

Tiel-Oost krijgt ‘waterplein’ voor tijdelijke opslag van hemelwater

infra

Tiel-Oost krijgt ‘waterplein’ voor tijdelijke opslag van hemelwater

Stedenbouwkundig bureau De Urbanisten ontwerpt een ‘waterplein’ voor de gemeente Tiel. Bij hevige buien dient het plein, naast basisschool De Achtbaan, als buffer waarmee wateroverlast in het oostelijke deel van Tiel kan worden voorkomen.

“Het eerste waterplein is het Benthemplein in Rotterdam”, zegt Florian Boer, directeur van De Urbanisten in Rotterdam. Helemaal waar is dat niet, want ook het Bellamyplein in de Rotterdamse wijk Spangen functioneert als bovengrondse buffer bij hevige regenval. Maar het Benthemplein bij het regionaal opleidingscentrum Zadkine is wel het eerste grootschalige waterplein. “Daar wordt het water weggepompt uit het diepe bassin, maar de pomp daar zorgt voor vertraging. Door problemen met de programmering gaat hij soms niet aan of uit. Kwestie van software. In Tiel kiezen we voor minder techniek en meer vrij verval. Dat faalt nooit”, aldus Boer.

Het oppervlak van het waterplein in Tiel-Oost wordt ongeveer een derde van dat van het Benthemplein. De piekberging zal in werking treden als in korte tijd meer dan 15 millimeter water valt. Op het plein komt maximaal 60 millimeter water te staan. “Maar het regent heel vaak ook niet. Dan staat het bassin droog en dient het als sportveld”, aldus Boer.

Het bassin is een waterdichte kuip van beton. Als het fors regent, stijgt het grondwater. Het gewicht van het beton en het gebufferde water zorgt dat de kuip niet omhoog komt. Trekpalen zoals bij het Benthemplein zijn in Tiel niet nodig. Naast en beneden het sportveld ligt een bufferkamer. Wanneeer het begint te regenen, loopt eerst water in het hemelwaterriool, daarna in de bufferkamer en uiteindelijk op het plein.

“Het grondwater in Tiel-Oost fluctueert nogal”, legt Boer uit. “De bodem is zandig en het gebied heeft last van kwel van de Waal. De naoorlogse woonwijk wordt geherstructureerd. Het peil van nieuwbouw wordt verhoogd, ook alle straten zijn iets verhoogd en inmiddels voorzien van drainage. Het waterplein is het sluitstuk van het door Maud Roukens voor de gemeente Tiel ontwikkelde waterplan.

Constructie

Op het terrein naast basisschool De Achtbaan staat nu nog een naoorlogse kerk die niet meer wordt gebruikt. Het kerkgebouw wordt gesloopt, maar in het plan van de Urbanisten blijft de markante toren ervan overeind. Als het mogelijk is, want de constructie is op staal gefundeerd. Rond het verdiepte sportveld ligt een ‘slang’, waarvan de buik en de staart water transporteren. Bomen blijven staan en heuvels met gras vervolmaken het ‘driedimensionale speellandschap’.

In Rotterdam moet het water binnen 36 uur weer op normaal niveau zijn, maar in Tiel gaat het langer duren. “Door micro-organismen en afgewaaide boombladeren kan dan een laagje algen op de bodem en in hoeken ontstaan”, weet Boer. “Maar dat kan zo weggespoten worden. Het vraagt wel om een actief beheer.”

De Urbanisten werken samen met het Ingenieursbureau van Rotterdam en Inter Techniek uit Hendrik Ido Ambacht. Het Benthemplein is uitgevoerd door aannemersbedrijf Wallaard uit Noordeloos. “Dat bedrijf wil het waterplein in Tiel ook graag bouwen, maar de gemeente gaat het project zoals hoort Europees aanbesteden”, aldus Boer. Het Benthemplein kostte zo’n 4 miljoen euro, waarvan de helft voor rekening kwam van de techniek. De kosten voor het waterplein in Tiel zullen veel lager zijn.

De basisschool is bij de plannen betrokken. Een waterplein dat nu en dan onder water staat vraagt wel uitleg, is de ervaring van Boer.

Boek

Het concept van het ‘waterplein’ heeft een lange geschiedenis. Florian Boer is de hoofdpersoon in het boek ‘De Urbanisten en het wondere waterplein’, in 2010 uitgegeven door uitgeverij 010. Daarin legt hij uit hoe het concept is ontstaan en zich heeft ontwikkeld. “Een waterplein is in eerste instantie een plein om te spelen, sporten en verblijven. Het grootste deel van het jaar is het plein droog. Na een zware regenbui ontstaan waterlopen, plassen en vijvertjes. Een stortbui is fantastisch, het bassin vult zich, echte avonturiers kunnen met rubberbootjes over het plein varen. En als het vriest kan het waterplein worden omgetoverd in een ijsplein.” Een waterplein vermindert de wateroverlast, maar draagt ook bij aan een betere kwaliteit van leven in de stad.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels