artikel

Nog veel stappen naar duurzame energie

infra

Nog veel stappen naar duurzame energie

Om een energietransitie naar duurzame energie mogelijk te maken zullen nog stappen moeten worden gezet. Duurzame energievoorziening zal moeten worden ingepast in ons energiesysteem. Dit vraagt niet alleen om technologische innovatie, maar ook om veranderde wet- en regelgeving.

In de discussie over energietransitie ligt de nadruk tot nu toe sterk op de opwekking van duurzame energie, zoals zonne-energie, windenergie, en bio-energie. Over de volgende stap wordt echter nog te weinig gesproken: hoe kunnen we ervoor zorgen dat deze duurzaam opgewekte energie daadwerkelijk wordt ingepast in ons energiesysteem?

Overheden, het bedrijfsleven, netbeheerders en technisch dienstverleners zullen in de eerste plaats gezamenlijk moeten toewerken naar een nieuwe infrastructuur voor energienetwerken. Ruim honderd jaar geleden werden rondom de eerste energiecentrales decentrale netwerken gecreëerd die vervolgens met elkaar zijn verbonden via centrale netten. Tot op heden worden afnemers nog steeds via centrale opwekking van energie voorzien. In de toekomst zal veel meer moeten worden ingezet op gekoppelde decentrale netwerken met een veel betere capaciteitsbenutting. Allereerst door opwekking, opslag en afname van energie decentraal meer met elkaar in balans te brengen. Doordat optimalisatie van netwerken grotendeels ontbreekt wordt de capaciteit van energienetwerken in ons land op dit moment gemiddeld voor minder dan 20 procent benut. Het maken van betere afspraken met de bedrijven die energie via het netwerk afnemen kan voor een stevige efficiëntieslag zorgen. Netbeheerders garanderen op dit moment permanent een beschikbaarheid van 99 of 100 procent waardoor netwerken te groot worden opgezet.

We moeten toe naar een energie- en CO2-neutrale maatschappij met een circulaire economie waarin ons afval weer grondstof wordt. Om tot volledige energieneutraliteit te komen zullen binnen de decentrale netwerken verschillende verbruikspatronen bij elkaar moeten worden gebracht. Er moet optimalisatie plaatsvinden met inzet van slimme ICT-toepassingen. Door met slimme meters en sensors in de productieprocessen de energiebehoefte meetbaar te maken, te optimaliseren en af te zetten tegen de (fluctuerende) energieprijzen en beschikbare eigen (duurzame) energiebronnen kunnen bedrijven toewerken naar een flexibeler productieproces met flinke energiebesparingen.

Energiecenters

Ook in woongebieden en woningbouwprojecten vallen veel besparingen te realiseren met een slimmer energiemanagement. Zowel op microniveau (individuele woningen) als op wijkniveau (kleinschalige lokale netwerken) moeten en kunnen we toe naar energieneutraliteit. Door woningen beter te isoleren, flexibele zonnepanelen in te zetten als dakpannen, gebruik te maken van speciale coatings, opslagmogelijkheden te creëren voor warmte en elektriciteit, en alternatieven voor radiatoren te monteren – die niet langer afhankelijk zijn van gas – valt al heel veel winst te behalen. Uiteindelijk gaan we toe naar kleine energiecenters in plaats van de meterkast, waar we energie opslaan, meten en sturen met gebruik van apps.

Ook op het niveau van woonwijken valt nog heel veel winst te behalen. Denk onder meer aan het plaatsen van kleinschalige windmolens en opwekking van zonne-energie, warmte/koude opslag en het inzetten van afvalstromen voor energieopwekking in verbonden systemen. Hier is ruimte voor nodig. In de toekomst zal hier bij gebiedsontwikkeling dan ook veel nadrukkelijker rekening mee moeten worden gehouden.

Een andere belangrijke drempel voor het integreren van duurzame energieopwekking in ons energiesysteem vormt wet- en regelgeving. Zo valt er bijvoorbeeld veel winst te behalen door windturbines rechtstreeks op het decentrale energienet aan te sluiten, maar wetgeving schrijft nu nog voor dat hier een schakelstation tussen dient te zitten. Hiermee gaat veel efficiëntie verloren. Dit is één van de voorbeelden van belemmerende regelgeving die ervoor zorgt dat we nog niet het maximale uit energienetwerken halen.

Hans Boot, chief operating officer, Cofely Nederland

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels