artikel

Contractkeusmethode provincies aangepast

infra Premium

De ContractKeuzeMethodiek (CKM) is een web-based tool die helpt bij het maken van een transparante en gedragen afweging tussen contractvormen in de infrastructuur en de water- en groensector. De provincie Zuid-Holland ontwikkelde de tool samen met APPM Management Consultants.

Het hulpmiddel is bij ruim veertig projecten succesvol toegepast. De veranderde werkelijkheid vroeg om een upgrade die de provincie en APPM inmiddels doorvoerden. Met name ten aanzien van conditionering, onderhoud en financiering zijn de mogelijkheden uitgebreid.

De provincie Zuid-Holland hanteert bij het uitbesteden van werk al enige jaren de filosofie: ‘De markt, tenzij…’ Maar hoe maak je een weloverwogen keuze tussen bijvoorbeeld een RAW-bestek, engineering & construct, design & construct en design of construct & maintain? De CKM leidt tot een helder antwoord op deze vraag. Dat niet alleen: de methodiek biedt alle ruimte te differentiëren, zodat maatwerk ontstaat in wat de opdrachtgever zelf wil definiëren en voorschrijven en waar ruimte aan de markt wordt gelaten .

De CKM is vormgegeven als een proces dat in drie stappen met alle betrokkenen wordt doorlopen. De eerste stap is de omgevings- en projectanalyse, opgesteld door de projectmanager en de sessiebegeleider. Vastgesteld wordt wie de bepalende stakeholders zijn en wie wordt uitgenodigd voor het proces. Ook externe partijen kunnen deelnemen, bijvoorbeeld meefinancierende gemeenten. Verder wordt bepaald welke inhoudelijke disciplines (wegenbouw, kunstwerken, VRI, groenvoorzieningen, etc.) maatgevend zijn voor de afwegingen.

De volgende stap is een groepssessie met discussie aan de hand van vaste sets van vragen rondom vier aspecten: omgeving, conditionering, markt en disciplines. Bij de markt wordt gekeken naar marktpartijen en contractvormen, maar ook naar de eigen organisatie: in hoeverre kan die een integratie van functies bij de markt op een goede manier beheersen?

Het eindresultaat is een rapport dat een pallet aan mogelijkheden biedt. De opdrachtgever ziet precies welke ontwerp- en onderhoudsfuncties hij in het contract kan integreren en welke niet. Daarbinnen maakt hij zelf keuzes. Voordeel is ook dat risico’s en aandachtspunten meteen zichtbaar zijn, zodat de opdrachtgever kan besluiten maatregelen te nemen. Als de eigen organisatie bijvoorbeeld geen ervaring heeft met een contractvorm, wordt dan een ander contract gekozen of huurt hij externe ondersteuning in? De methodiek maakt ook tussenvormen mogelijk.

De opvallendste vernieuwingen van de CKM zijn toevoeging van financiële afwegingen, een prominentere plek voor conditionering en verdieping van het aspect onderhoud. Met de financiële afwegingen kan worden ingegaan op de behoefte een f-component mee te geven aan de markt. Dit kan nodig zijn om als opdrachtgever te voldoen aan de Wet Hof of, omdat de stichtingskosten zo hoog zijn, dat externe financiering nodig is. Het conditioneringsaspect heeft betrekking op kabels & leidingen, grondverwerving en het functievrij hebben van de gronden. Omdat conditionering in de nieuwe versie als aparte pijler is gepositioneerd, heeft deze een steviger plek in de afwegingen. De verdieping in onderhoud maakt het mogelijk per discipline dieper en specifieker in te gaan op wat het onderhoud voor die discipline inhoudt: preventief, correctief of groot onderhoud. Hiermee krijgt de opdrachtgever voor alle disciplines de geldende risico’s scherp in beeld en kan hij er maatregelen tegenover zetten. Ook wordt voorkomen dat het contract geheel wordt dichtgespecificeerd, terwijl dit slechts nodig is voor één discipline.

Omdat geïntegreerd uitbesteden aan de markt voor opdrachtgevers nog relatief nieuw is, zijn ook de vragen over de eigen organisatie (kennis, capaciteit) verduidelijkt. Hierdoor is beter de afweging te maken of externe inhuur gewenst of noodzakelijk is. Voor de scopebepaling kan gekozen worden om deze af te wegen tegen de kansen die werk met werk maken biedt. Verder is het eindresultaat schematisch zichtbaar in een rapportage, die wordt uitgeprint.

Jaap Visser, Provincie Zuid-Holland

Erik van der Kooij, APPM Management Consultants

Reageer op dit artikel