artikel

Zuidasdok: weer een overbodige tunnel

infra Premium

Zuidasdok: weer een overbodige tunnel

Leuk voor de aannemers, maar de Zuidasdok in Amsterdam wordt gebouwd met het verkeerde argument: een snelle verbinding. Hetzelfde was het geval met de Leidsche Rijntunnel bij Utrecht.

Het was premier Wim Kok die de 7 kilometer lange hsl-boortunnel na een bezoek over toegepaste boortechnieken in Japan er doorheen loodste met als motto: “We gaan het Groene Hart redden”. Op Google Earth en Streetview kan elke burger zien wat een flauwekulargument dat geweest is. Er grazen wat slome koeien bovenop het tunneltracé en that’s it. Bouygues had er voor bijna een miljard euro een mooie boorklus aan in de soepele rivierklei en vertrok met de opgedane boorkennis terug naar Frankrijk.

Met enige weemoed denk ik terug aan het alternatieve plan van ir. Bos dat het hsl-tracé koppelde aan een verbrede A4. Dat was verstandiger, met een Haags hsl-station bij het Prins Clausplein. Het hele hsl-project is leuk geweest voor de betrokken aannemers maar als bijdrage aan de openbaar vervoersbehoefte een totale aanfluiting.

“Met de Leidsche Rijntunnel voorkomen we aantasting van het Groene Hart”, was de argumentatie van stedenbouwkundige Riek Bakker om de Leidsche Rijn landtunnel bij Utrecht aan te leggen.

Ook hier weer bieden Google en Streetview uitkomst: de 1 miljard kostende landtunnel brengt Utrecht geen stap dichter bij Leidsche Rijn: een tunnel onder het Amsterdam Rijnkanaal had dat wel gedaan. Wel betaalt elke bewoner van de Vinex-locatie Leidse Rijn grofweg 10.000 euro mee aan een tunnel waar niemand wat aan heeft.

Dura en Besix hadden wel een mooie klus aan de tunnel die geen tunnel is.

En Siemens mocht, nadat de ruwbouw al opgeleverd was, op zijn dooie gemak en op uurbasis in twee jaar tijd een “veiligheidssysteem” ontwikkelen en installeren.

Eigenlijk verbijsterend te constateren dat twee grote infrastructuurprojecten van een miljard euro gebaseerd zijn op ideologische design-uitgangspunten die na oplevering als zijnde onzinnig faliekant door de mand vallen.

Mini-Manhattan

“Voetgangers moeten van de Beethovenstraat naar de Buitenveldertselaan kunnen lopen”, was het ideologische argument waarmee destijds architect-stedenbouwkundige Pi de Bruin voor volledig ondergronds brengen van de A10 pleitte. En bovenop dat geheel een mini-Manhattan projecteerde.

Raar ontwerpargument: niemand loopt van de Beethovenstraat naar de Buitenveldertselaan, daar is geen reden toe.

Dat bouwprogramma is inmiddels ook door de mand gevallen: er zal nooit op het tracé van de A-10 gebouwd gaan worden en terecht ook: er is elders ruimte genoeg.

Wel wil elke gebruiker van de Zuidas efficiënt, schoon, veilig en aangenaam dan wel met openbaar vervoer dan wel met zijn auto het plangebied bereiken. En daar schort het nu nog wel aan.

Het huidige Zuidasdokplan laat de sporen en station op het huidige niveau want de spoorhellingshoek leidt tot extreem lange tunnelbakken en maakt ondergronds brengen te duur.

Alleen het autoverkeer wordt vrij stijl en slingerend met een dubbele tunnelbak geforceerd op niveau min 4 gebracht: er komt weliswaar een rijstrook bij maar gezien de slingering denk ik dat de wegcapaciteit effectief hetzelfde blijft.

Het Zuidasdokplan is een hopeloos compromis dat niks oplost maar wel veel omzet voor aannemers gaat opleveren.

Laten we in ieder geval ons best doen dat de omzet niet naar Franse, Belgische en Duitse aannemers gaat.

In de jaren dertig tot vijftig van de vorige eeuw heeft ons gww-familiebedrijf in deelbestekken het zandlichaam van de Zuidas aangebracht: we willen dat zand tegen een voor inflatie gecorrigeerde vergoeding met nog wat toeslagen best wel weer weghalen.

De vraag is echter of de huidige plannen wel verstandig zijn.

Laten we hopen dat de design- en constructvraagstelling aan marktpartijen ruimte laat voor twee plannen: één gebaseerd op het verouderde compromisvoorstel en één plan gebaseerd op moderne vastgoed- ,vervoers- en economie-inzichten.

Ir. Rene A.Strijland, de auteur was in zijn werkzame leven stedenbouwkundige te Den Haag en ontwikkelingsmanager bij Bouwfonds Nederlandse Gemeenten.

Reageer op dit artikel