artikel

De rommel op zolder valt wel mee

infra

De rommel op zolder valt wel mee

De gww-sector is best innovatief, maar toch stranden nog te veel goede ideeën al na een pilot. Rijkswaterstaat begint met een schone lei om samen met de bouwsector het slagingspercentage te verhogen. De frisse start begint met een grote zolderopruiming.

De ‘rommel’ op zolder valt best mee. Maar elk zichzelf respecterend bouwbedrijf en ingenieursbureau – “en niet alleen de grote” – zal een of twee innovaties van de plank kunnen afstoffen, verwacht innovatiemanager Robbert Naus van Dura Vermeer. Tijdens de zolderopruiming op 20 april en 1 juni krijgen bouwpartijen nog een keer de kans om hun briljante idee voor het voetlicht te brengen. Daarnaast heeft Rijkswaterstaat zelf al twintig kansrijke projecten geselecteerd, waarvan de bedoeling is er komend jaar minimaal tien door te voeren op de werkvloer. Naus brainstormde afgelopen jaar met innovatiemanager Ben Spiering van Rijkswaterstaat om een kansrijke formule te verzinnen, waar zowel markt als Rijkswaterstaat van profiteren. Hoofdingenieurdirecteur Cees Brandsen van de dienst Infrastructuur is het RWS-gezicht naar de markt en Ben Spiering, RWS Innovatiemanager, wordt eerste aanspreekpunt binnen Rijkswaterstaat. De drie zaten gezamenlijk aan tafel om de nieuwe koers toe te lichten.

“Rijkswaterstaat kan zelf nog heel veel leren op het gebied van levenscyclusdenken. Bouwers hebben inmiddels veel ervaring met dbfm-contracten en weten waar de slimme innovaties voor het onderhoud in combinatie met nieuwbouw zitten. Onze oproep is die kennis te delen zodat wij niet de verkeerde functionele eisen stellen”, stelt Brandsen.

Hij weet dat bouwers Rijkswaterstaat niet als innovatief ervaren en beseft dat de dienst zich vaak achter formele standpunten verschuilt om geen ruimte te geven voor innovatie. ‘Proven technology’, patenten, bureaucratie en regelgeving maken het inpassen van slimme vindingen er niet makkelijker op. “En toch is het zaak dat we elkaar weten te vinden en de sector gezamenlijk naar een hoger plan tillen. Hoe beter het basisniveau van wegen en vaarwegen, hoe verder we komen. Het is een gezamenlijk belang om innovatie te belonen en zo breed mogelijk toe te passen. Natuurlijk ga je niet experimenteren op drukke trajecten als de A10 of A12, maar we verkopen nu te snel nee.” Brandsen belooft zich in te zetten om obstakels op te ruimen en pilots beter te monitoren zodat positieve resultaten breder herhaald worden en niet verzanden in een eenmalige actie.

Bioplantages

Het meest kansrijk zijn projecten die binnen een jaar ingevoerd kunnen worden en zichzelf binnen tien jaar terugverdienen. Daarnaast moeten ze ook nog scoren op het gebied van levenscyclusdenken, functionaliteit en duurzaam en veilig. “Het liefst 30 procent. Dat is misschien wel wat veelgevraagd, maar denk aan led-verlichting, duurzame dijkversterking, verjongingscrème voor asfalt en bioplantages in de berm van de snelweg”, somt Ben Spiering op. Hij zocht uit waarom het afgelopen jaren zo vaak mis ging en vindingen meestal al na een pilot strandden en alsnog op zolder stonden te verstoffen.

Meestal was het een combinatie van factoren, maar te weinig experimenteerruimte, te veel eenmalige successen en de slechte inpasbaarheid in het inkoopbeleid blijken de grootste struikelblokken. “Dat gaan we omzetten naar meer ruimte om te experimenteren op wegen en vaarwegen. Daarnaast gaan we meteen letten op de repeteerbaarheid van innovaties en ons inkoopproces”, zet Spiering de hoofdlijnen van de nieuwe strategie uiteen. Rijkswaterstaat belooft ook sneller ‘nee’ te zeggen als ze geen brood zien in een idee en marktpartijen ook niet meer eindeloos aan het lijntje te houden. Beide partijen hebben bijvoorbeeld relatief lang doorgemodderd met initiatieven als de ‘drijvende weg’ en ‘modulair wegdek’.

Naus vindt dat Rijkswaterstaat wel zijn best doet om ruimte voor innovatie te scheppen en ziet naast ruimte voor productinnovatie ook mogelijkheden voor procesinnovatie. “Wij merken bij dbfm-contracten als de Tweede Coentunnel en N31 dat we soms hetzelfde gedrag vertonen als Rijkswaterstaat. Dan kruip je meer in de rol van opdrachtgever en eis je zelf bewezen technologie en extra garanties”, steekt Naus de hand in eigen boezem. Dura Vermeer bedacht in de loop van de jaren asfalt op rol, ‘luminum pave’, Asfaltwinkel.nl en won een prijs met asfalt leggen onder winterse omstandigheden. Het kostte twee jaar voordat het eerste stukje reflecterend asfalt op een echte snelweg ligt. “Lang, ja. Maar het ontbreekt vaak aan geschikte plekken om te experimenteren en tegelijk is het logisch dat Rijkswaterstaat niet overal meteen ja op zegt. Met patenten schiet je niet zoveel op binnen de gww-sector. Een concrete pilot, positieve publiciteit en een kleine voorsprong zijn al genoeg ‘drive’ om te innoveren. We zouden wel graag meer inzicht willen in prioriteiten voor de komende vijf jaar, zodat we daar beter op kunnen inspelen: leg je nadruk op geluid, CO2-reductie of led-verlichting?” Rijkswaterstaat is bezig die visie te ontwikkelen, maar zoekt daarbij de dialoog met de markt.

De markt kwam ook met een tunnelvarianten voor de A15, de A3 en de dubbeldeksweg bij de A27. Dit soort ideeën strandden vaak bij het speciale ideeloket van het ministerie, dat per 1 januari is wegbezuinigd. Rijkswaterstaat gelooft meer in de filosofie van één aanspreekpunt en richt zich op verbetering van het primaire proces. Mega-projecten en eigen initiatieven worden om die reden verwezen naar het nieuwe pps-loket.

Kansrijke innovaties

1. Zandsuppleties

2. Eco-engineering

3. Achteroevers

4. Beperking zoutindringing

5. Dynamisch waterbeheer

6. Dijkbekleding Stavenisse Zeeland

7. Sophiastrand

8. Toepassen duurzame materialen

9. Innovatieve verdienmodellen

10. Stille en duurzame voegovergangen

11. Verjonging van asfalt ZOAB

12. Logistieke keteninformatie Vaarwegen Rotterdam (LIVRA)

13. Dijkbekleding met het Hillblock

14. Slim baggeren

15. Prestatiecontract met innovatieparagraaf

16. Slimmer inrichten IV-keten

17. Besparen door slimmer inwinnen – bevaarbaarheid

18. Besparen door slimmer inwinnen – waterkwaliteit

19. (Open) databeleid

20. Augmented reality als werkwijze

Bron: Rijkswaterstaat

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels