artikel

‘Positieve actie brengt miljarden euro’s terug’

infra Premium

‘Positieve actie brengt miljarden euro’s terug’

De Nederlandse Bank (DNB) analyseerde dat door het Lenteakkoord de woningprijzen structureel dalen met maximaal 9 procent. Ofwel: 5 procent meer dan het CPB voorspelde. Tijd voor positieve actie om via de bouw de economie perspectief te geven, stelt Jan van Tuinen.

Door het Lenteakkoord duikelde de gemiddelde woningwaarde al van 225.000 euro (in 2008) naar 217.000 nu. Bewoners van zo’n modaal koophuis moeten vanwege het Lenteakkoord dus ook nog rekening houden met een extra klap: mini-maal de voorspelde 8700 euro (4 procent), maar mogelijk ruim 19.500 euro (9 procent).

Voor starters, woningbezitters, hypotheekverstrekkers, productievolume en werkgelegenheid in de bouwsector – en daarmee voor de gehele economie – was het beter geweest om nieuwe gevallen 50 procent annuïtair te laten aflossen met een overdrachtsbelasting op 0 procent. Voor de staatskas levert dat over 30 jaar goeddeels hetzelfde saldo op.

Maar nu nieuwe gevallen verplicht 100 procent annuïtair moeten aflossen, komt de huizenmarkt nog verder tot stilstand – en daarmee ook de woningbouw. Door de waardedalingen verdampen vele miljarden aan particulier vermogen, c.q. onderpandwaarde. Vereniging Eigen Huis constateert dat het inmiddels al om 100 miljard euro gaat. Vele midden- en lagere inkomens dreigen diep ‘onder water’ te komen, terwijl starters de markt niet op mogen vanwege strenge leenregels.

Zo komt er niets van doorstroming en dat betekent een extra klap voor woningbouwers. Dat is schadelijk voor economische groei nu en leidt tot schaarste op de wat langere termijn. Maar dan is onze verkleinde bouwsector niet snel in staat de vraag aan te kunnen.

Het devies voor de politiek is: neem geen maatregelen die nog meer schade toebrengen aan woningwaarde en bankenbalansen, en bovenal aan werkgelegenheid in de bouw die juist positief kan bijdragen aan herstel van de economie.

Daar zijn goede mogelijkheden voor, want ondertussen is er een groeiende latente vraag. Afgelopen week constateerde de Rabobank dat er ieder jaar 70.000 nieuwe vragers bijkomen, terwijl er maar 45.000 woningen worden gebouwd. Daar ligt een politieke kans om positieve maatregelen te nemen.

We weten dat de bouw Nederland uit de malaise kan halen. Maar de sector kan zich niet meer zelf aan de haren uit deze diepe crisis trekken. Met stimuleringsmaatregelen voor starters, voor nieuwbouw, voor corporaties – maatregelen die op zich geen geld hoeven te kosten – kan een nieuw kabinet helpen het vertrouwen weer op te bouwen. Dan komt doorstroming en nieuwbouw weer op gang, zodat de woningwaarde van miljoenen kiezers weer overeind krabbelt.

En er kan via ‘ontslakken’ al veel goeds worden gedaan, voor er ook maar een maatregel door de Tweede Kamer is. We roepen gemeenten op trage procedures af te schaffen en in overleg met buurgemeenten, corporaties en ontwikkelaars te zorgen dat er gebouwd blijft worden.

Gelukkig zien steeds meer politieke partijen dat economisch herstel er alleen komt met een gezonde bouwsector. Hoog tijd dus voor de positieve actie; via de bouwsector kunnen we de hele Nederlandse economie weer perspectief geven.

Bouwend Nederland stelt tien concrete maatregelen voor om de crisis aan te pakken:

1. Steun starters en jonge gezinnen op de woningmarkt extra, bijvoorbeeld via woonsparen;

2. Grijp niet nog verder in bij de hypotheekrenteaftrek;

3. Investeer in infrastructuur, als voorwaarde voor economische groei;

4. Hou het investeringsvermogen van de corporatiesector op peil;

5. Ontwikkel een middensegment in de huursector (650 tot 900 euro);

6. Voeg schoolbudgetten voor nieuwbouw en onderhoud samen;

7. Stimuleer verduurzaming van bestaande woningen en gebouwen;

8. Voer de scheiding van wonen en zorg (AWBZ) versneld in;

9. Versnel de talloze procedures en stroperige besluitvorming;

10. Verlaag grondprijzen en laat gemeenten een faciliterend grondbeleid voeren.

Als de problemen op die manier worden aangepakt, komt er herstel in een van de belangrijkste sectoren van de hele Nederlandse economie. In een ‘normale’ situatie draagt de bouw met miljarden bij aan de totale economische groei. Nu echter zet de bouw een rem, die er nodig af moet. Gebeurt dat niet, dan blijven we er als maatschappij de alsmaar oplopende rekening voor betalen.

Jan van Tuinen, algemeen directeur van Bouwend Nederland

Reageer op dit artikel