artikel

Sneller en beter anders

infra

De commissie Elverding gaf een paar jaar geleden onder de naam ’sneller en beter’ een impuls aan veranderingen die de stroperigheid in onze besluitvorming verminderen. Het herstellen van het primaat van het politiek en bestuur was daarin cruciaal.

Leiderschap tonen en minder leunen op formele regels was het adagium. Bestuurlijke duo’s namen verantwoordelijkheid voor projecten. De eerste ervaringen waren positief. Vooral daar waar het geen kunstje was maar echt leiderschap werd getoond en waar een maatschappelijke omgeving ook echt serieus werd genomen. Echt serieus nemen betekent zowel echt invloed te geven op projecten en onredelijke obstructie ook echt aanpakken. Dit alles onder politieke verantwoording en binnen wettelijke regels.

Inmiddels zijn we een paar jaar verder. Het gedachtegoed van Elverding is operationeel gemaakt heet het. De ruimere verkenningsfase van infrastructuurprojecten die op basis van een informeel traject onder leiding van bestuurders moet leiden tot een maatschappelijk gedragen voorkeursbesluit is inmiddels uitgewerkt in een spelregelkader. Het Voorkeursbesluit moet ruimtelijk verankerd worden in een structuurvisie. Om dat voor elkaar te krijgen moet een onderzoek naar milieu-effecten plaatvinden (Planmer) en een kosten-baten-analyse worden gemaakt. Op zichzelf allemaal zinnige zaken die een transparante onderbouwing en legitimatie dienen. Inmiddels blijkt natuurlijk dat zo’n globale Planmer niet de exacte uitspraken doet die je later zekerheid geeft op je vergunningen etc. Dan toch maar wat aanvullende informele formele regels stellen? En om de risico’s van een globale kostenraming te compenseren toch maar weer een extra opslag er overheen? Zo komen we langzaam weer tot stilstand.

De regeldruk aan het eind van de pijplijn is nauwelijks minder geworden en heeft de neiging om weer op te dringen naar de beginfase. Het wantrouwen dat in regels wordt geïnstitutionaliseerd en het risicomijdend gedrag waardoor die regels telkens dominant worden heeft te maken met een gebrek aan bestuurders die met gezaghebbend handelen beslissingen door de verhardende politiek en bestuurlijke arena weten te loodsen.

Vinden we het in deze periode van bezuinigen wel best dat het allemaal wat minder snel gaat of is het tijd voor een nieuwe impuls om projecten vooruit te krijgen? De zoekrichting voor snellere en betere besluitvorming is misschien wel te eenzijdig geweest. De opgave voor doortastend en maatschappelijk verantwoord handelen zal denk ik niet alleen op de schouders van bestuurders moeten worden gelegd. In onze netwerksamenleving gaat het meer om gedeeld leiderschap genomen door allianties van bedrijven, constructieve maatschappelijke organisaties en bestuur.

Huib van der Kolk, Leading professional project- en procesmanagement bij DHV

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels