artikel

Maak infrastructuur slim en verstandig

infra

Auto’s worden steeds intelligenter. Nieuwe technieken zorgen ervoor dat met minder ruimte meer verkeer kan worden verwerkt. Toch leggen we nog altijd infrastructuur aan die uitgaat van ‘domme’ voertuigen. Slimme auto’s vragen ook om slim ontworpen infrastructuur, vindt Erik Jongenotter.

Vooral in het stedelijke gebied in Nederland neemt de hoeveelheid verkeer nog altijd toe. Daarbij maken nieuwe, bestuurder-ondersteunende technieken het voor steeds meer mensen mogelijk om in een eigen voertuig aan het verkeer deel te nemen. Uitbreiding van de capaciteit van het hoofdwegennet in verstedelijkte gebieden zal dan ook nodig blijven.

Nauwelijks acceptabel

De huidige manier waarop wegen worden ontworpen maakt die capaciteitsuitbreiding in het drukke Nederland niet alleen heel duur, maar ruimtelijk soms niet of nauwelijks acceptabel of simpelweg onhaalbaar. Als we op de oude voet doorgaan, lopen we dus vroeg of laat tegen de muur. Het roer moet om. We kunnen nu al rekening houden met die nieuwe bestuurder-ondersteunende technieken om bij de aanleg van infrastructuur alvast voor te sorteren op de toekomst.

Ons voertuigpark is in tien tot vijftien jaar vrijwel geheel vervangen. Infrastructuur daarentegen gaat vijftig tot honderd jaar mee. We moeten daarom nu keuzes maken. Doen we dat niet dan leggen we wellicht de ‘verkeerde’ infrastructuur aan of kunnen we straks de files helemaal niet meer oplossen. De snelheid en afmetingen van voertuigen zijn daarbij doorslaggevend. De snelheid waarmee bij het ontwerpen van infrastructuur wordt gerekend, is een belangrijke factor voor de mate waarin een weg ingrijpt in de omgeving. Met name op knooppunten en ongelijkvloerse aansluitingen is de snelheid in hoge mate bepalend voor het ruimtebeslag. Nieuwe technologie maakt het mogelijk om de maximumsnelheid eenvoudig op te leggen, bijvoorbeeld via het navigatiesysteem. De ontwerpsnelheid kan dan omlaag en het ruimtebeslag van wegen wordt minder.

Alle infrastructuur wordt nu ontworpen op de afmetingen van grote vrachtauto’s. Maar onze fileproblemen zijn bijna altijd spitsuurproblemen. In die uren bestaat zelfs in Rotterdam meer dan negentig procent van het verkeer uit personenauto’s. Files in de spitsuren kun je dus ook voorkomen met maatregelen alléén voor personenauto’s. Die maatregelen zijn veel goedkoper dan voor vrachtwagens. De rijstroken hoeven namelijk minder breed te zijn, eventuele hellingen kunnen steiler zijn, bochten mogen krapper en onderdoorgangen en tunnels hoeven minder diep te zijn. Daarbij zijn er geen kosten voor externe veiligheid omdat personenauto’s geen gevaarlijke stoffen vervoeren.

Bij het ontwerpen van nieuwe wegverbindingen zouden we daarom altijd een variant moeten beoordelen die alleen voor personenauto’s wordt aangelegd. Of neem bijvoorbeeld een bedrijventerrein dat vooral ’s morgens en ’s avonds veel verkeer te verduren krijgt. Als zo’n terrein niet meer goed bereikbaar is via de ‘hoofdingang’, is het erg duur om daar de wegcapaciteit te vergroten. Een extra ‘dienstingang’ voor alleen personenauto’s is dan een veel goedkoper alternatief.

Overdreven

Op korte termijn zullen auto’s automatisch weten hoe snel ze mogen rijden en waar ze wel of niet mogen komen. Het kan en mag niet zo zijn dat we nu overdreven veel geld investeren in conventionele oplossingen die honderd jaar mee gaan, maar over tien jaar niet meer nodig zijn. Voertuigen worden steeds slimmer. Laten wij verstandig zijn en ook slimmer onze infrastructuur ontwerpen.

Ing. Erik Jongenotter, Specialist verkeersmanagement bij advies- en ingenieursbureau Witteveen+Bos.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels