video

Fraaie infra voor habbekrats in Qatar

bouwbreed

“Ik heb arbeidsmigranten gesproken die overnachtten in een soort varkensstal”, zegt FNV-bestuurder Ruud Baars. Vorig week reisde hij af naar Qatar dat momenteel onder een vergrootglas ligt, omdat er honderden doden zouden zijn gevallen tijdens het bouwen van stadions, infrastructuur en metrostations. Als het aan hem ligt wordt het WK voetbal in 2022 ergens anders gehouden: “In zo’n land zou je niet moeten willen voetballen.”

Hoe kun je nou voetballen in de hete zomer van Qatar? Die discussie houdt voetballiefhebber al meer dan een jaar bezig. Baars gebruikt de overtreffende trap: “Hoe kun je daar werken als het 40, 50 graden is?”

 

Honderden doden. Tal van ongelukken. 1,2 miljoen arbeidsmigranten. Het stond afgelopen weekend op Teletekst. De FNV bracht de boodschap. Het zijn de berichten die je wel vaker hoort als er gebouwd wordt aan een groot sportevenement. Dat was in de jaren zeventig al zo. Dat is nog steeds zo. Of het nou plaatsvindt in Canada, Brazilië, Rusland, of Zuid-Afrika.

“Toch is de situatie in Qatar anders”, verklaart Baars. “In Zuid-Afrika en Brazilië was er geen sprake van uitbuiting. In Brazilië profiteerden de bouwvakkers juist van het WK. In Qatar is dat absoluut niet het geval. Alleen de bouwbedrijven en Qatar verdienen daaraan. Die krijgt een prachtige infrastructuur voor een habbekrats.”

Nederlandse bouwbedrijven zijn er niet of nauwelijks. Maar Baars is ook bestuurder bij de BWI, een wereldwijde vakbondsorganisatie. Vorige week nam hij het vliegtuig om de situatie in Qatar met eigen ogen te bekijken.

 

Foto’s maken was beperkt mogelijk. Net zoals het bezoeken van bouwplaatsen. Baars erkent dat hij meer wil zien dan hij te zien krijgt. “Maar het is ons vrij duidelijk geworden dat migranten uit Nepal, India of Vietnam worden uitgebuit.”

Het begint al bij aankomst. “Ze denken dat ze goud geld kunnen verdienen, maar zodra ze in Qatar zijn wordt hun paspoort afgepakt en zijn ze direct een lijfeigene van de werkgever. Ze zijn als het ware hun eigendom. En als je weg wilt is dat nauwelijks mogelijk.”

Slechte huisvesting, nauwelijks bewegingsvrijheid, 250 tot 350 euro per maand. Baars sprak met een groep van 27 Nepalezen. “Zij zaten in een soort varkensstal zonder enige sanitaire voorziening en zonder kookgelegenheid. Ze sliepen op een paar planken en ze werden gevoed door het lokale Leger des Heils.”

Het bezoekje liep uit tot een rel. “De politie kwam er zelfs bij, omdat we niet op die plek mochten komen. Maar de grap was dat de migranten een dag later een uitreismogelijkheid kregen. De meesten maakten daar gebruik van. Ze namen genoegen met één maand loon, terwijl ze recht hadden op zeven maanden: ze waren allang blij dat ze weg mochten.”

Negenhonderd doden. Oorzaak: hartklachten en uitputting. Hoe komt de FNV aan dat getal? “Qatar registreert geen ongevallen”, vertelt Baars. “Maar de ambassades van Nepal en India houden wel cijfers bij. Zo komen we op dat aantal van 900 uit. We hebben het vermoeden dat het er veel meer zijn. De ene toren na de andere wordt gebouwd, infra en een vliegveld.”

De PvdA heeft inmiddels vragen gesteld aan Koenders, de minister van Buitenlandse Zaken. Toch blijft het de vraag wat dit soort trips naar verre landen daadwerkelijk uithalen. Bovendien: kan de FNV zich niet beter richten op de situatie in eigen land? “Je moet beide doen. En vakbondswerk is altijd werk van lange adem. Acties zoals deze zijn daarnaast juist zeer succesvol, omdat we makkelijker druk kunnen uitoefenen op de bouwers, omdat de publieke opinie er mee gemoeid is. Nee, Koenders kan het WK niet verbieden, maar hij kan wel de druk opvoeren namens Nederland.”

Nooit zal hij zeggen dat Nederlandse sporters sportevenementen moeten boycotten. In dit geval vindt hij wel dat de FIFA het WK in 2022 elders moeten laten plaatsvinden. “Je moet niet in een land willen voetballen waar de mensenrechten worden overtreden.” Het is hem menens. Met collega’s uit Zweden, Engeland en België onderzoekt hij of Qatar kan worden aangeklaagd wegens het schenden van de mensenrechten.

De minister van Sport van de Golfstaat Qatar heeft inmiddels in een interview met Associated Press laten weten dat de behandeling van gastarbeiders in het land wordt verbeterd: “We begrijpen het probleem. We hebben ook emoties en we voelen ons er rot over.”

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels