partner nieuws

Mindset moet zijn: samen dat resultaat neerzetten

bouwbreed 107

Mindset moet zijn: samen dat resultaat neerzetten

Om samen een goed bouwproject neer te zetten, is een mentaliteitsverandering nodig, volgens DUDOK Bouw- en vastgoedrecht. Ingewikkeld, want wederzijds vertrouwen laat zich lastig in een contract vastleggen.

Ferdinand Rameau, advocaat bij DUDOK Bouw- en Vastgoedrecht in Amsterdam, vragen naar zijn visie op de bouw in het jaar 2040 levert geen eenduidig antwoord op. Die visie valt namelijk in een aantal aspecten uiteen. “Ik beschik uiteraard niet over een glazen bol, maar ik verwacht een enorme vooruitgang op het gebied van technische ontwikkelingen”, zegt hij. “Nu al zie je dat robotisering een steeds meer wordt toegepast in de bouw. Ook de ontwikkelingen op het gebied van 3D-printing zijn indrukwekkend. Een prachtig voorbeeld daarvan is de volledig 3D geprinte stalen brug te Amsterdam en het eerste 3D geprinte grachtenpand komt eraan.”

Innovatie

Ferdinand Rameau advocaat bij DUDOK Bouw- en Vastgoedrecht

Rameau is gespecialiseerd in het civielrechtelijk bouwrecht en het (Europees) aanbestedingsrecht. Hij ziet naast technische ontwikkelingen ook een steeds bredere toepassing van innovatieve technologieën. “Het gebruik van BIM bijvoorbeeld. In Nederland ligt de nadruk bij het gebruik van BIM nu nog vooral op het onderhoud en asset management. De echte bruikbare voordelen daarvan voor de bouwpartijen in de ontwerp- en bouwfase zijn nu nog wat onderbelicht. In Groot-Brittannië is men daar al veel verder mee. Daar is het gebruik van BIM tot op zekere hoogte ook verplicht voor overheden. Daar verwacht ik in de toekomst veel van.”

Hij vervolgt: “Ik ga ervan uit dat in 2040 het gebruik van BIM – of een daarmee vergelijkbaar instrument – gemeengoed is geworden. Interessant is ook de toepassing van operationeel leasen in de bouw- en vastgoedsector. Uit de praktijk van ons kantoor ken ik het operational lease concept van duurzame led-verlichting. De afnemer betaalt daarin alleen voor de afname van licht; het zogeheten ‘pay per lux’-principe. Je kunt verlichtingsoplossingen leasen, maar er is natuurlijk nog veel meer mogelijk. Verder wordt duurzaamheid steeds meer een basisvoorwaarde en zijn er allerlei nieuwe manieren van bouwen en van samenwerken in opkomst. Denk aan circulair bouwen – met name in de Grond-, Weg- en Waterbouw – , co-creatie en verregaande ketenintegratie.”

Juridische ontwikkelingen

Rameau ziet de juridische praktijk op het gebied van bouw- en vastgoedrecht ook verschuiven in de jaren tussen nu en 2040. “We krijgen steeds meer te maken met de gevolgen van een zich terugtrekkende overheid. Het wetsvoorstel Kwaliteitsborging voor het bouwen is nog niet ingevoerd, maar laat wel goed zien welke kant de overheid op wil. Een geprivatiseerd bouwtoezicht en veel ruimere verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid voor bouwers.

De recente calamiteit met de parkeergarage bij Eindhoven Airport onderschrijft nog maar eens het belang van deugdelijk bouwtoezicht. Ik vraag mij af of het op dit moment nog voorliggende voorstel met private kwaliteitsborgers daadwerkelijk een goed en werkbaar alternatief oplevert. Ik maak me wel zorgen over het feit dat er veel kennis bij de gemeentes zal wegvloeien. Dat is eigenlijk heel jammer.”

Aanbestedingsrecht

Ook op het terrein van het aanbestedingsrecht verwacht Rameau nog de nodige veranderingen. “Het aanbestedingsrecht wordt steeds vaker gebruikt om nationale beleidsdoelstellingen na te streven. Met de invoering van de aanbestedingswet in 2012 bijvoorbeeld, zijn overheden ook gebonden aan de Gids Proportionaliteit. Hierdoor wordt er steeds meer ingegrepen op het stukje beleidsvrijheid dat overheden nog resteert. Dat is jammer omdat er vanuit de praktijk een steeds grotere behoefte bestaat aan samenwerking en een open dialoog. Steeds complexer wordende projecten, waarin ook het stimuleren van innovatie en duurzaamheid steevast een grotere rol speelt, vragen daar ook om. Ik zie in mijn praktijk een spanningsveld ontstaan tussen die behoefte aan een dialoog en de mogelijkheid van tussentijdse optimalisaties enerzijds en het aanbestedingsrecht anderzijds.

Het aanbestedingsrecht biedt wel de mogelijkheid tot het volgen van procedures waarin een dialoog plaatsvindt. Maar dat is vooral theorie en nog te weinig praktijk. Over het algemeen wordt het aanbestedingsrecht daardoor – ook door aanbestedende diensten – toch nog als te rigide en beklemmend ervaren.”

Mentaliteitsverandering

Bij een groot deel van de huidige contractvormen ligt de nadruk nog te veel op het verleggen van zo veel mogelijk risico’s naar de markt tegen een zo laag mogelijke prijs. Rameau: “Het gevolg daarvan is dat de winst na een aanbesteding niet zelden gaat naar de partij die de risico’s het meest rooskleurig heeft ingeschat. Momenteel lijkt daarin wel een kentering te zijn opgetreden. De risico’s van ingewikkelde vergunningstrajecten kun je beter niet bij marktpartijen neerleggen, tenzij de markt daadwerkelijk in staat is om die risico’s ook daadwerkelijk te beheersen. Daarvan is men zich steeds meer bewust.”

Rameau heeft veel ervaring met bouw- en onderhoudsprojecten in de Grond-, Weg- en Waterbouw. Hij weet dan ook als geen ander dat het bij een groot GWW-project soms lastig is om de neuzen op hetzelfde moment dezelfde kant op te krijgen.

“Zeker als de belangen tegengesteld zijn, kost dat veel tijd en moeite. Daarom is een veranderde bouwcultuur nodig met een op transparantie en vertrouwen gebaseerde samenwerking. En er moet veel meer een gezamenlijke focus op het eindproduct komen. Dat is niet eenvoudig. Want welk contract je er uiteindelijk ook onder legt; wederzijds vertrouwen is contractueel moeilijk af te dwingen. Naar mijn mening is een mentaliteitsverandering dan ook onontbeerlijk. Het is wat dat betreft net als in een goed huwelijk. Dat vraagt een continue inzet en begrip van wederzijdse standpunten en belangen. Dat zal uiteindelijk ook leiden tot een contractvorming – en daar proberen wij als advocaten uiteraard ons steentje aan bij te dragen – waarbij het uiteindelijke resultaat leidend blijft.”


DUDOK LEGAL

DUDOK Bouw- en Vastgoedrecht is een multidisciplinair nichekantoor van advocaten, fiscalisten en kandidaat notarissen. Het richt zich volledig op de commerciële bouw- en vastgoedpraktijk. Het kantoor levert juridische diensten op maat op elk aspect van het bouw- en vastgoedrecht. Denk aan bouwrecht, aanbestedingsrecht, projectontwikkeling, gebiedsontwikkeling, financiering en zekerheden, vastgoedtransacties, huurrecht, belastingrecht en notarieel recht.

DUDOK heeft een diepgaande kennis van de markt en een gedegen inzicht in de specifieke kenmerken van de sector. Klanten van DUDOK zijn onder andere investeerders, banken, aannemingsmaatschappijen, woningcorporaties, ontwikkelaars, gemeenten en zorg- en onderwijsinstellingen.

Dit artikel verscheen in Cobouw 50 van 2017

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels