nieuws

Vergoeding bij mislukte aanbesteding massaal ontdoken: Mona Keijzer grijpt in

bouwbreed Premium 2244

Vergoeding bij mislukte aanbesteding massaal ontdoken: Mona Keijzer grijpt in

Een mislukte aanbesteding? Het gebeurt steeds vaker en dan staat iedereen met lege handen en krijgt niemand een cent vergoed voor de gemaakte tenderkosten. Staatssecretaris Mona Keijzer grijpt in en past de Gids Proportionaliteit aan.

Vanaf 2020 treedt het verbod op uitsluiting in werking, schrijft zij aan de Tweede Kamer. De staatssecretaris vindt het onredelijk als opdrachtgevers geen tenderkosten betalen aan de verliezers. Bij mislukte tenders staan alle inschrijvers met lege handen omdat opdrachtgevers een redelijke vergoeding bij voorbaat uitzonderen in de inschrijfvoorwaarden. Aan die praktijk komt nu een einde.

Zo’n 5 procent van tenders mislukt

Gemiddeld mislukt zo’n 5 procent van de aanbestedingen. Door de stijgende bouwkosten en de mismatch tussen budget en inschrijfprijzen ligt dat percentage momenteel waarschijnlijk zelfs hoger. Opdrachtgevers hebben niet goed geraamd, te hoge eisen gesteld of niet goed opgelet. Maar massaal misbruiken gemeenten, waterschappen en provincies de mogelijkheid om een vergoeding bij voorbaat uit te sluiten, zodat marktpartijen volledig opdraaien voor de kosten.

Macht

Opdrachtgevers hebben de macht om de eisen en criteria rond tenders op te stellen, terwijl inschrijvers alleen kunnen slikken of stikken. Bij onredelijke eisen kunnen bouwers een aanbesteding links laten liggen, maar opdrachtgevers pasten de uitsluiting massaal toe en betaalden niets uit als een tender werd ingetrokken.

Risico op aanbestedingstoerisme

Een praktijk die bovenaan het lijstje met ergernissen stond bij het traject ‘Beter Aanbesteden’. Keijzer probeert nu meerdere punten aan te pakken en kwam ook al met een richtlijn voor de hoogte van een tendervergoeding.

Ook prof. Chris Jansen stelde de praktijk aan de kaak bij zijn enteerede bij de Universiteit van Hasselt. Hij vindt het onredelijk dat inschrijvers niets krijgen bij een mislukte tender, maar waarschuwt voor aanbestedingstoerisme als je daarvoor een percentage vastlegt:  “Ik geloof meer in professionele opdrachtgevers dan in dichttimmeren met regels. Het recht op een vergoeding na een mislukte aanbesteding is maatwerk en wie denkt daar recht op te hebben kan nu ook al naar de rechter stappen. Maar dan moeten opdrachtgevers dat niet verbieden in de aanbestedingstukken, zoals nu regelmatig gebeurd. Dat zou de staatssecretaris wel moeten aanpakken”, bepleitte Jansen vorig jaar in Cobouw.

Gewikt en gewogen

En dat is nu precies wat Keijzer doet. Er komt geen plicht op een vergoeding, maar uitsluiten mag niet meer. Alle publieke opdrachtgevers zijn verplicht om te werken met de Gids Proportionaliteit en krijgen per januari 2020 te maken met deze nieuwe bepaling.

Keijzer volgt daarin het advies van de commissie Gids Proportionaliteit. Waarom geen verbod? Volgens voorzitter prof. Jan Hebly is de formulering goed gewikt en gewogen: “Er zijn verschillende argumenten voor en tegen te bedenken. Maar dit is de beste formulering om dit probleem op te lossen. Al eerder heeft de commissie afgesproken dat we niet tot in detail gaan argumenteren over de alternatieven. Het is een weloverwogen advies en de staatssecretaris neemt dat over. De uitkomst telt.”

Aanpassing van de Gids

Voorschrift 3.8 B: De aanbestedende dienst sluit niet op voorhand iedere vergoeding van inschrijfkosten uit in geval van een laattijdige intrekking van de aanbesteding. Het op voorhand in alle gevallen uitsluiten in de aanbestedingsstukken van een vergoeding van inschrijfkosten indien de aanbesteding ingetrokken wordt, wordt geacht disproportioneel te zijn. Dat betekent niet dat bij terugtrekking van een aanbesteding altijd sprake dient te zijn van een vergoeding. Een eventuele kostenvergoeding bij een ingetrokken aanbesteding is onder meer afhankelijk van de aard van de aanbesteding, de kosten die gemaakt zijn en de omstandigheden waaronder de intrekking heeft plaatsgevonden. Bij de kosten kan het ook gaan om kosten gemaakt nog voordat tot daadwerkelijke inschrijving gekomen is. Bij de intrekkingsomstandigheden is onder andere van belang wanneer en waarom de intrekking plaatsvindt.

 

 

Reageer op dit artikel