nieuws

Bouw alsnog topsector, maar dan wel officieus

bouwbreed Premium 3105

Bouw alsnog topsector, maar dan wel officieus

De bouw krijgt alsnog de status van topsector, compleet met eigen innovatiecentrum. Dat heeft Bernard Wientjes na 1 jaar Bouwagenda weten te bedingen bij het Rijk. Een resultaat waar de sector zelf jarenlang tevergeefs voor lobbyde. 

“Officieel mag het zo niet zo heten”, haast Bernard Wientjes te zeggen. Maar de bouw krijgt vanmiddag alle faciliteiten van een topsector, maar zonder de officiële status. De toevoeging als tiende sector aan het rijtje met uitblinkers is weliswaar officieus, maar de bouw krijgt wel alle toeters en bellen die bij de status van topsector horen.

Wientjes heeft vooral hoge verwachtingen van de wisselwerking tussen bouwers, universiteiten, onderzoekscentra en Rijk. “Dan kan de innovatie pas echt van de grond komen. Dat moet, want we moeten 1000 huizen per dag gaan verduurzamen.”

Niet automatisch meer innovatie

De bouw draait weer als een tierelier. Wie heeft er nog tijd voor de Bouwagenda en nog meer extra werk? “Meer opdrachten betekent niet automatisch innovatie. Bouwers hebben het weer druk, maar dat moet dus slimmer en goedkoper.”

Nooit meer een bouwcrisis: “Conjunctuurschommelingen moeten verdwijnen”
(Foto: Guido Benschop)

Vanmiddag nemen de ministers Ollongren en Van Nieuwenhuizen de resultaten van 1 jaar Bouwagenda in ontvangst. Bernard Wientjes is tevreden over de bereikte resultaten, ook al moet de echte revolutie nog op gang komen.

Nodig? ja, volmondig ja

Is de Bouwagenda nog wel nodig? “Ja, volmondig ja. En er is nu ook weer ruimte om te investeren.” De eeuwige optimist Bernard Wientjes ziet in elk nadeel een voordeel. Type: vergadertijger, strak in pak en een ferme handdruk.

De bouw heeft hem afgelopen jaar van “van mijn haren tot met mijn tenen” gegrepen. Een dag in de week zou deze klus hem kosten was hem vooraf voorgespiegeld. In de praktijk is dat veel meer en ook dat wist hij van tevoren. “De bouw is een fascinerende wereld met veel spelers. Om iedereen aan boord te houden moet je mensen zien, met ze praten. En dat kost tijd, maar loont zeker de moeite.”

Tempo maken en tempo houden

Tempo maken en tempo houden. Dat is de grote uitdaging vindt Wientjes. Hij presenteerde in recordtijd de Bouwagenda in de veronderstelling dat een week later het nieuwe kabinet op het bordes zou staan. Dat werd ruim een half jaar later. “Uiteindelijk was die extra tijd een voordeel. Daardoor zijn de agendapunten al grotendeels in het regeerakkoord ingebed en staat de agenda zelfs met naam en toenaam genoemd. Dat vond ik belangrijk en dat is gelukt.

Als Wientjes iets in zijn hoofd heeft gezet, is er geen weg meer terug. Links om of rechts om, dat maakt hem niet uit, maar er wordt doorgepolderd totdat de resultaten zichtbaar zijn. Miljoenen huizen, honderden scholen en alle kantoren moeten CO2-neutraal worden, is de stip aan de horizon. Via klimaattafels en de topsector-aanpak gaat het hem lukken om bouwers, kenniswereld en overheid te koppelen. Een apart bouwinnovatiecentrum ligt binnen handbereik.

Nooit meer bouwcrisis

“Officieel mag de bouw geen topsector gaan heten, maar die aanpak is aantoonbaar een succes. Die conjunctuurschommelingen die de bouw afgelopen jaren in een diepe crisis stortten, moeten gaan verdwijnen. Er komt zoveel werk dat geen ruimte is voor een dip.

Het gaat alleen lukken om 1000 huizen per dag te verduurzamen door te investeren in kennis en praktische innovaties meteen toe te passen. Dit is eerder vertoond bij de topsectoren en de windparken op zee. Bedrijven zijn bereid om te investeren als ze garanties hebben op werk. Dan komt er echt beweging.”

Hij maakt zich geen zorgen dat de sector niet nog veel meer opdrachten aankan. “Dat het economisch beter gaat is een plus. Dat geeft meer investeringsruimte, maar de stap naar innovatie en efficiënter werken – minimaal 30 procent – moet nog gezet.

Alleen haalbare kaarten

Hoe? Dat maakt Wientjes niet uit. Laat kennisinstituten als TNO, de universiteiten en hogescholen maar slimme oplossingen bedenken. “Dat kan via wind, via zon, via geothermie of via biomassa.” Zelf is hij ook nog voorstander van kernenergie, maar ziet dat politiek niet als een haalbare kaart. “Ik ga niet trekken aan een dood paard. Mijn filosofie is om in te zetten op haalbare kaarten en die dan uit te spelen.”

Of hij even in het hoekje wil gaan staan voor de foto. Hmm, zie je hem denken. De trekker van de Bouwagenda en oud VNO-NCW-topman laat zich niet graag in de hoek zetten.

Een jaar Bouwagenda heeft de hele sector al in beweging gekregen. Dat bouwers inmiddels over een goedgevulde orderportefeuille beschikken, is geen belemmering in zijn ogen.

Is de revolutie nog niet zichtbaar? We gaan net zo lang door totdat het vliegwiel draait. Toegegeven, niet alle tien de actiepunten lopen even snel, maar de sector is bereid om door te pakken. Alle grote bouwers draaien meer omzet en betere marges, maar zijn ook bereid extra geld te steken in innovatie en slimme oplossingen. Het kan nu heel hard gaan”, schetst Wientjes.

De corporaties zijn al om en ook de scholen staan te springen om een duurzame aanpak. Twee wijken in Rotterdam-Zuid en Appingedam gaan een koploperspositie vervullen om bestaande huizen in recordtempo te verduurzamen. “Wie die voortrekkersrol neemt, verdient extra financiële steun. Niet alles zal in een keer goed uitpakken, maar het denken in arrangementen begint voet aan de grond te krijgen.”

Bouw volledig circulair nog toekomstmuziek

Uiterlijk 1 juli verwacht Wientjes dat een aantal ambities wordt vastgelegd in het uitgewerkte klimaatakkoord. Hij speelt ook al met de gedachte om de bouw volledig circulair te maken.

In gedachte ziet hij het plaatje al voor zich: 100 procent hergebruikte kantoren en huizen. Bouwafval bestaat niet meer. “De van oorsprong traditionele bouw zal beweren dat 95 procent van de sloopmaterialen al wordt hergebruikt. En dat klopt ook nog. Maar nu verdwijnt het sloopafval nog onder het asfalt. De ambities voor circulaire werken moeten veel hoger. Dan moeten bakstenenfabrikanten aan de slag met oude bakstenen, moet zand, grond en asfalt op een hoogwaardige manier worden hergebruikt. Maar dat is alweer een volgende stap en die is misschien nog lastiger dan de energietransitie.”


Nieuwe speerpunten Bouwagenda

  1. Een substantiële impuls voor kennis en innovatie
  2. Een breed aanvaarde digitaliseringstandaard
  3. Een radicaal ander aanbestedingsbeleid
  4. Een breed gedragen Human Capital Agenda

Bron: Voortgangsrapportage Bouwagenda


CV Bernard Wientjes

Bernard Wientjes (Amsterdam, 1943) studeerde Nederlands recht aan de Universiteit van Amsterdam. Door het vroegtijdig overlijden van zijn vader nam hij in 1969 de leiding van het familiebedrijf Ucosan over. Tussen 1967 en 1999 was hij dga van Wientjes Beheer. In 1999 verkocht hij Ucosan aan Villeroy & Boch en werd daar lid van de raad van bestuur.

Tussen 2005 en 2014 was Wientjes voorzitter van VNO-NCW en vice-voorzitter van de Sociaal Economische Raad. In die periode is hij vier keer uitgeroepen tot de meest invloedrijke Nederlander. Sinds september 2014 is Wientjes hoogleraar Ondernenemerschap en Leiderschap’ aan de Universiteit van Utrecht. Toenmalig minister Kamp benoemde hem eind 2016 tot voorzitter van de Taskforce bouw met als opdracht een Bouwagenda op te stellen.


 

 

Reageer op dit artikel