nieuws

Simon Wijte is niet bang voor uitzettende bollen

bouwbreed Premium 2381

Simon Wijte is niet bang voor uitzettende bollen

Beton-hoogleraar Simon Wijte verwacht niet dat uitzettend kunststof een rol heeft gespeeld bij de instorting van de parkeergarage in Eindhoven. Hetzelfde probleem zou zich anders voordoen door de verhinderde krimp van beton tijdens en na het uitharden. En anders was het wel aan het licht gekomen bij de vele brandproeven die op de bollenplaatvloeren zijn uitgevoerd.

In Cobouw van dinsdag wees werktuigbouwkundig ingenieur Frans Versteeg op een aspect dat volgens hem bij alle onderzoeken naar de bollenplaatvloeren tot nu toe over het hoofd is gezien: de uitzetting van de hoge dichtheid polyetheen waaruit de bollen zijn vervaardigd. Hoewel elke bol een geringe druk uitoefent, zou het door het grote aantal bollen per vierkante meter in totaal om een flinke kracht gaan waarmee de vloer van binnenuit kapot kan worden gedrukt.

Versteeg meldde zich bij de Onderzoeksraad en bij hoogleraar Simon Wijte die met bureau Hageman namens BAM onderzoek deed naar de instorting in Eindhoven. Tot nu toe kreeg de gepensioneerd werktuigbouwer daar geen reactie op. Verschillende experts lieten tegenover Cobouw weten dat ze de invloed van de thermische stress laag inschatten, maar dat het wel goed zou zijn er een keer aan te rekenen.

Volgens Versteeg gaat het nadrukkelijk niet om de gasdruk als gevolg van opgewarmde lucht in de bollen, maar om de kracht van het uitzettende kunststof zelf, ook al is de wand slechts zo’n 3 mm dik. Dat is in Eindhoven volgens hem des te relevanter omdat het beton voor de dakvloer vorig jaar bij een temperatuur rondom het vriespunt is gestort, terwijl de temperatuur van die vloer op de dag van de instorting richting de vijftig graden ging. De bollen, die volgens Versteeg veel sterker zijn dan menigeen denkt, wilden uitzetten, maar werden tegengehouden door het beton en introduceerden zo flinke spanningen. Versteeg rekende met een lage elasticiteitsmodulus van HDPE, zoals die geldt bij een temperatuur van 70 graden. Het materiaal is dan al aanzienlijk zachter dan bij lagere temperaturen. Niettemin kwam hij uit op een kracht van ruim 20 ton per vierkante meter.

Verhinderde krimp heeft vergelijkbaar effect

Simon Wijte, laat desgevraagd weten dat hij er niet vanuit gaat dat de thermische stress een bepalende rol heeft gespeeld in Eindhoven. Hetzelfde effect zou zich volgens hem hebben voorgedaan door de krimp waaraan beton altijd onderhevig is. De krimp die verhinderd wordt door de kunststof bollen zou voor eenzelfde spanningsopbouw moeten zorgen en in extreme gevallen tot horizontale scheuren in de vloer leiden. Maar dat is volgens Wijte eigenlijk nooit waargenomen. Ook bij brandproeven die op de BubbleDeckvloeren zijn uitgevoerd is nooit gezien dat tijdens het opwarmen van de vloer scheuren in de vloer ontstaan ten gevolge van de verhinderde vervorming van de kunststof bollen.

Wijte verwacht ook dat het schadebeeld anders zou zijn geweest. De scheurvorming over de vloeren zou veel gelijkmatiger over het oppervlak van de vloer zijn verdeeld. Bij de restanten van de parkeergarage die bij de sloop konden worden geborgen is geen scheurvorming aangetroffen die wijst op een significante invloed van dit effect. Wel zijn er scheuren en andere schadebeelden aangetroffen die stroken met de uitkomsten van het experimentele onderzoek.

BubbleDeck stuurt boos brandrapporten toe

Datzelfde beweert BubbleDeck-directeur Rob Plug die boos een stapel brandrapporten toestuurde naar de redactie naar aanleiding van Versteegs betoog. In 2005 ontstond er ophef over de brandveiligheid van de vloeren toen bleek dat bij een vloer met gewichtsbesparende elementen van polystyreen bij brand een grote gasdruk opbouwde waardoor beton afspatte. TNO sprak toen haar twijfel uit of hetzelfde probleem niet ook bij Bubbledeck vloeren zou spelen. Proeven in het laboratorium van Warrington Fire in Gent toonden volgens Plug overtuigend aan dat opbouw van gasdruk bij de bollenvloeren geen probleem was en er geen reden was voor aanvullende maatregelen. Bij de vloeren met EPS elementen is het probleem inmiddels ondervangen door de holle ruimtes aan te boren, zodat eventueel opgebouwde gasdruk kan ontsnappen.

Promotie-onderzoek is wel op zijn plaats

Versteeg is niet overtuigd door de geopperde argumenten en de toegestuurde rapporten. Hij wijst erop dat bij zowel de recente onderzoeken door de TU Eindhoven als bij de al wat oudere brandproeven de proefstukken van de bollenvloeren hoogstwaarschijnlijk bij kamertemperatuur zijn gemaakt. Dat maakt een groot verschil vergeleken met de situatie dat de bollen bij vorst worden opgesloten in het beton zoals bij de ingestorte parkeergarage. Dan zijn ze veel kleiner en introduceren ze dus ook veel grotere spanningen als de temperaturen toenemen. Het is wat Versteeg betreft hoog tijd voor fundamenteel onderzoek naar het effect. Daar zou wat hem betreft promotie-onderzoek naar plaats moeten vinden, zodat niemand nog op onderbuikgevoelens hoeft af te gaan, maar het effect van de thermische stress door de bollen kwantificeerbaar is en voor iedereen inzichtelijk.

Reageer op dit artikel