nieuws

“Ik vrees dat het Grenfell-effect al weer is uitgewerkt.”

bouwbreed 2322

“Ik vrees dat het Grenfell-effect al weer is uitgewerkt.”

Het grootste bouwgerelateerde drama van afgelopen jaar was ongetwijfeld de torenbrand in Londen waarbij 71 doden vielen. De officiële onderzoeksresultaten verschijnen pas in de loop van 2018 maar volgens Daan Jansen zijn de belangrijkste conclusies wel helder. “Alleen schuiven we de hete aardappel graag door en hebben we liever dat een ander het zegt.” De brandveiligheidsexpert van HaskoningDHV ziet dat de noodzakelijke aanpassing van de regelgeving weer verzandt in het aloude taaie en stroperige proces. De toeleveranciers geven onverminderd tegengas.

 

Een licht ontvlambare gevel, die slecht is gecompartimenteerd in combinatie met slechts één vluchtroute zonder rookafvoer. Zie hier de belangrijkste ingrediënten van de meest dramatische gebouwenbrand in decennia. Wat de officiële onderzoekscommissie ook nog allemaal voor feiten boven tafel zal brengen: op deze hoofdonderdelen verwacht Daan Jansen, groepsdirecteur van Royal HaskoningDHV geen ingrijpende wijzigingen. “We hoeven dus ook niet te wachten met het nemen van maatregelen. We kennen de mechanismen waardoor slechte gebouwen ontstaan maar al te goed. De ontwikkeling van wetgeving gaat traag en uiteindelijk gaat het vaak om de balans tussen kosten, tijd en veiligheid. En aan veiligheid verdien je niks.“

 

Was het nou dat dunne lijmlaagje van de gevelpanelen van aluminiumcomposiet dat de brand voedde, of de isolatiematerialen erachter?

“Het kan niet anders dan dat de isolatiematerialen een grote bijdrage hebben geleverd. Ook al wordt dat in twijfel getrokken door de industrie. Natuurlijk is de brandbaarheid het resultaat van de combinatie van alle producten. Maar een lijmlaag alleen is wel erg dun. Bekijk de filmpjes en er is maar één conclusie mogelijk. Het is onweerlegbaar dat er veel meer dingen fout gingen in Grenfell. Maar toen de brand eenmaal de gevel had bereikt en deze meebrandde, kon hij zich mede dankzij het brandbare isolatiemateriaal wel heel snel verspreiden. “

 

Terwijl in Engeland nota bene brandstops verplicht zijn om de spouw van hoge gebouwen te compartimenteren

“Als die al waren toegepast hebben ze in elk geval niet gewerkt. Vergis je niet in Nederland kennen we zo’n voorziening strikt genomen ook. Hier loopt de brandcompartimentering van een woning volgens de regels ook door tot in de buitengevel. Er zijn wel standaard details met goede oplossingen maar er wordt vaak gezocht naar projectspecifieke oplossingen. Niet zelden wordt een brandstop in de gevel dan achterwege gelaten omdat het binnenspouwblad bijvoorbeeld brandwerend is. De risico’s die daardoor ontstaan worden niet altijd onderzocht. “

 

Wordt Grenfell het grote kantelpunt in de brandregelgeving?

“Ik vrees dat het effect al weer deels is uitgewerkt. Iedereen is vreselijk geschrokken van Grenfell. Dit is het absolute horrorscenario waar alle brandveiligheids-experts dagelijks mee bezig zijn om het te voorkomen. Na de ramp is er veel gepubliceerd en zijn er congressen georganiseerd. Maar die hadden vaak ook een commerciële insteek. Maar inmiddels zijn we ook weer over gegaan tot de orde van de dag en is er weinig veranderd.”

 

Iedereen zit weer met dezelfde uitgangspunten met elkaar aan tafel in de normcomissies.

“Dat is inderdaad de stroperige praktijk. En daarbij wordt er tegengas gegeven door de toeleverende industrie. Natuurlijk gaat het bij een gebouw niet alleen om brandveiligheid. Dat isolatiemateriaal tegen de gevel wil je daar om de energievraag terug te dringen en daarbij zoek je voortdurend een optimum. Je wilt de isolatie-pakketten zo dun mogelijk hebben en dan is het vervelend als er om de zoveel meter een verdikking in zit of juist een onderbreking vanwege de noodzakelijke brandcompartimentering.

Tussen alle integere partijen die echt veiligheid hoog in het vaandel hebben staan zijn er natuurlijk altijd een paar die het zo nauw niet nemen en die gaan voor de snelle winst. Er is altijd wel een ontwikkelaar of aannemer te vinden die het goedkoper denkt te kunnen en een ingenieursbureau daar haar fiat aan geeft.”

 

Moet de overheid een sterkere rol pakken?

“Dat zou wel fijn zijn. De regelgeving definieert nu een ondergrens waar je aan moet voldoen als het gaat om brandveiligheid, maar in de praktijk fungeert die ook vaak als bovengrens. Als je discussies hebt over gelijkwaardigheid, gaat het nooit om extra maatregelen, maar altijd om afwijkende maatregelen die de bouwer wil nemen om aan die ondergrens te komen. Dat is de realiteit. Ook na Grenfell. Alleen als de regels worden aangescherpt krijg je dat het algemeen veiligheidsniveau omhoog gaat.”

 

Moeten we niet gewoon stoppen met extreme hoogbouw?

“Tegenwoordig zetten we gebouwen neer die in feite complete verticale steden zijn. Maar veel brandveiligheidsregelgeving stoelt nog altijd op de horizontale steden die we vroeger bouwden. Die regelgeving is na elk incident een beetje aangepast, maar nooit structureel. Het is toch vreemd dat je in Nederland tussen 13 meter en 70 meter in Nederland dezelfde geveldetaillering kunt toepassen? Er is echt geen brandweerspuit of ladderwagen die hoger komt dan 30 meter. Als de brandweer niet meer van buiten kan blussen wordt een inzet vaak erg moeilijk.”

 

U heeft wel een hele sombere boodschap voor 2018

“Een realistische boodschap. Er zijn gelukkig genoeg integere adviseurs, ontwikkelaars en aannemers die ook het belang van veiligheid zien. Het kan. De kennis is er . Maar het kost soms wel extra geld tijdens de engineering en de realisatie. En het lastige is dat aan veiligheid niets verdiend wordt. Althans niet op de korte termijn. Stel dat in Grenfell de vluchtwegen wel veilig gebruikt hadden kunnen worden en iedereen tijdig had kunnen vluchten. Dan waren er geen slachtoffers geweest maar had de toren daar even zwartgeblakerd bijgestaan als nu. Het beeld was dan nauwelijks minder angstaanjagend geweest. Ook dan nog was er sprake van een onacceptabel scenario. De impact op de bouw- en adviespraktijk was dan nog geringer geweest. We moeten de lessen serieus nemen en kritisch nadenken over de risico’s die aanwezig zijn bij nieuwe gebouwen maar ook zeker bij de bestaande gebouwen.”

 

Reageer op dit artikel