nieuws

Een wonder van elegantie voor een maand of twee

bouwbreed Premium 1351

Een wonder van elegantie voor een maand of twee

Met veel buffelwerk van lokale werklieden is in het Chinese Harbin een ijstoren verrezen met een recordhoogte van 31 meter. De winters zijn er plekke zo stabiel dat projectleider Arno Pronk van de TU Eindhoven verwacht dat hij wel twee maanden blijft staan.

Negen centimeter wanddikteaan de top  en veertig centimeter beneden. De 31 meter hoge ijstoren die een Nederlands-Vlaams team neerzette in Harbin is een elegante schaalconstructie, een wonder van slankheid. Als hij in beton was uitgevoerd waren bouwers en architecten van over de hele wereld komen kijken hoe hij was gerealiseerd. Nu het om een tijdelijke constructie gaat in een merkwaardig bouwmateriaal is de aandacht aanzienlijk minder. Op de Nederlandse ambassadeur en zijn gevolg na, zijn het vooral Chinezen die komen kijken. De stad in het Zuid-Oosten van China trekt in de winter sowieso altijd veel mensen die afkomen op de wonderlijke bouwsels die worden opgetrokken voor het jaarlijkse ijs- en sneeuwbouwfestival.

Volgens de lokale traditie worden daarbij blokken uit het ijs gezaagd en gestapeld. Met af en toe wat steun van een stalen vakwerkkolom of een oude hijskraan worden daarmee indrukwekkende constructies gerealiseerd. Aangelicht van binnenuit, soms zelfs met ingevroren verlichting,  leveren ze volgens Arno Pronkvan van de TU Eindhoven een fraai schouwspel op tijdens de lange nachten.

Wapening van houtpulp vergroot de treksterkte

De toren die afgelopen weken verrees onder Pronks leiding in Harbin is heel anders van opzet. Daar is ijs vermengd met houtpulp gespoten op een reusachtige opgeblazen ballon. De houtvezels fungeren als een soort wapening en vergroten de treksterkte van het ijs en vermindert het kruipgedrag. Laag voor laag is met twee spuiten vanuit kranen de toren gerealiseerd. Toen de wanddikte bij de top 9 centimeter bedroeg kon volgens de rekenmodellen de textielen mal verwijderd worden. “Het is altijd een spannend moment als je de pompen uitzet en de ballon verwijdert”, meldt Pronk via de telefoon. “maar het ging goed en het levert prachtige plaatjes op. Overdag als de zon schijnt, maar ’s avonds als je de toren van binnenuit aanlicht is het effect minstens zo fraai.”

Vergeleken met de eerdere ijsbouw-projecten van het Vlaams-Nederlandse team waren de omstandigheden dit jaar heel anders. Het grootste verschil waren de weersomstandigheden. Die zijn in het Chinese Harbin veel stabieler dan in het Finse Juuka, waar de ijsbouwers eerder actief waren en ook records vestigden. “Daar hadden we te maken met ongeveer de helft werkbare dagen, terwijl we hier het ijs elke dag konden laten groeien. ’s Nachts beweegt de temperatuur rond de – 20 graden celsius, terwijl hij overdag rond de -10 graden schommelt. Dat is onvergelijkbaar met Finland, waar we regelmatig met dooi-aanvallen te kampen hadden en sommige constructies niet konden voltooien.”

Oneindig lange werkdagen voor Chinese werklieden

Groot verschil was ook de inzet van de Chinese werklieden. De toren is neergezet op een kavel van de lokale projectontwikkelaar Wang, die aandacht voor een  project wil vragen. Behalve een luxe shopping center wil hij ook een paar honderd woningen en villa’s realiseren op de kavel in Harbin. Wang huurde zelf een belangrijk deel van de werkkrachten in. Waar bij eerdere ijsbouw-edities soms wel 140 studenten in ploegendiensten actief waren, waren nu amper 15 Nederlanders en Vlamingen naar Harbin afgereisd. Er waren ook nog ongeveer zoveel Chinese bouwkundestudenten van de lokale universiteit actief. Maar veel werk van het zware spuitwerk werd uitgevoerd door een ingehuurde werkploeg van zo’n twintig man sterk.

“Voor hen golden wel heel bijzondere arbeidsomstandigheden”,  constateert Pronk. “Maar het duurde even voor ik dat in de gaten had. Ik kwam een keer ’s ochtends op de bouwplaats na een nacht slapen toen ik een hele lamblendige boel aantrof.  Toen ik beter keek realiseerde ik me ineens dat het dezelfde mannen waren die, toen ik naar bed ging, er ook al een lange dag op had zitten.  Ze werden geacht ongeveer de klok rond te werken en af en toe tussendoor een hazenslaapje te doen, als een pomp werd gewisseld of er een andere onderbreking van het proces plaatsvond.”

“Daar hebben we de ontwikkelaar uiteraard op aangesproken. Het hield ook gevaar in, ook voor de kwaliteit van het bouwwerk. Hij heeft toen wat extra mensen ingeschakeld en toen kwam er een iets vriendelijker werkregime. Maar het is nog steeds indrukwekkend hoeveel uren de Chinese bouwvakkers maken. Het was fijn dat de Vlaamse ploeg een Chinese studente aan boord had. Die kon goed bemiddelen tussen de werklieden, de ontwerpers, de voorbereiders  en de projectontwikkelaar. Want er is bijna niemand die een woord Engels spreekt.”

De zonnestraling vormt een bedreiging. Het ijs verdampt

In de euforie van de officiële opening woensdag, die werd bijgewoond door de gouverneur van Harbin en de Nederlandse ambassadeur is Pronk de perikelen al weer bijna vergeten. Ondertussen staat die toren dus al bijna een week fier overeind. Op eigen kracht, zonder hulp van een pomp,  ingevroren staalconstructie of wat dan ook. Het zou Pronk niet verbazen als hij er over twee maanden nog staat. “Want zo stabiel is het weer hier,” zegt hij met nauwelijks verholen verbazing. “De temperaturen zullen langzaam oplopen maar bevinden zich voorlopig nog comfortabel onder het vriespunt.  Wat wel een bedreiging kan vormen is de overvloedige zonneschijn. Harbin ligt ongeveer op dezelfde breedtegraad als Marseille en het aantal zonne-uren neemt dagelijks toe. We merken dat het ijs sublimeert. Het verdampt en gaat meteen over van de vaste in de gasfase. Je ziet dus geen druppels. Dat moeten we in de gaten houden. Het zal er op neer komen dat we twee keer per week een nieuw laagje op moeten sproeien. Maar met dat minimale onderhoud moet de toren gemakkelijk nog een paar weken overeind kunnen blijven staan.”

Reageer op dit artikel