nieuws

Rob van Wingerden van BAM: ‘We willen in Nederland niets meer overnemen’

bouwbreed 6638

Rob van Wingerden van BAM: ‘We willen in Nederland niets meer overnemen’

De grootste bouwer van het land, licht bij monde van bestuursvoorzitter Rob van Wingerden, de halfjaarcijfers toe. BAM doet het beter, de marge verbetert, maar blijft toch wel flinterdun tot de frustratie van Van Wingerden. In Nederland hoeft BAM niets meer te kopen, zegt hij. De echte groei ligt buiten Nederland.

Op een omzet in de eerste helft van 2017 van 3,145 miljard boeken jullie een marge van 1,7%. Dat is meer dan de 1,2% van 2016, maar nog altijd waanzinnig weinig.

Van Wingerden: “We focussen al een tijd op de marge en hoeven niet ten koste van alles de omzet binnen te halen. Je moet niet te eager willen zijn. We kiezen voor marge boven omzet. Deze marge vind ik zelf ook ontzettend laag. We willen echt naar een marge boven de 2%. Liefst tussen de 2 en 4% in 2020. We bewegen die kant op. In de bouw loop je geweldig grote risico’s tegen lage marges. Dat zal niet dramatisch veranderen. We willen wel weg van die echt lage marges. Elk kwartaal maken we een stapje.”

In Nederland hebben jullie geld verloren op civiele projecten door ‘design related issues’. Wat zijn dat?

“In een tender maak je een design, maar dat doe je nooit helemaal tot de laatste spijker. Dus een deel van de uitwerking van het ontwerp doe je pas nadat je de opdracht hebt. En daar kun je wel eens een verkeerde inschatting maken. Dan heb je gewoon iets niet goed ontworpen en dat moet je dat toch voor elkaar boksen. Dan zijn er meerkosten die je niet zag aankomen. En dat was vooral in het eerste kwartaal. In het tweede kwartaal hebben we dat opgelost. Dat wordt ook steeds minder, want we gaan steeds meer BIM gebruiken. Dan bouw je het geheel al virtueel en weet je wat je kunt verwachten. Dan zie je al of het ontwerp wel klopt en of het maakbaar is. Die ontwikkelingen jagen we aan.”

Jullie gebruiken BIM pas bij projecten met een grootte van vijf tot tien miljoen. Is het alleen dan lonend?

“Nu is het nog voor de grotere projecten, maar straks gaan we echt alles digitaal maken voordat we gaan bouwen. En dat allemaal om fouten te voorkomen. Je maakt het, voordat je het maakt. Veel bedrijven zijn er mee bezig. De mate waarin dat lukt verschilt nog al.”

U zegt dat u optimistisch bent, maar ook dat u voorzichtig blijft. De markt explodeert. Waarom zo voorzichtig?

“We hebben een flinke omzet, maar flinterdunne marges. Er hoeft maar ergens iets fout te gaan en je verliest miljoenen. En dan is die marge weer 1,5% en iedereen chagrijnig. De lijn tussen succes en falen is dun. Daarom zijn we voorzichtig.”

Waarom kent de bouw zulke lage marges?

“Iedereen wil werk hebben om de kosten te dragen. En dat zorgt voor heftige concurrentie”.

Dat schreeuwt om consolidatie.

“Ja. BAM is sinds 2001 ook vier keer zo groot geworden. We zijn een top10-speler in Europa.”

Vraagt de markt niet om nog meer consolidatie?

“Ik sluit dat niet uit de komende jaren. Maar wie en wanneer, dat weet ik niet.”

De toekomst van de sector ligt in het vergroten van de schaal.

 

Moet consolidatie ook in Nederland niet op de agenda?

“Wij zijn niet op zoek naar meer omzet in Nederland. We zijn hier groot genoeg. We willen niets meer overnemen in Nederland.  Op Europese schaal zal er nog wel wat gebeuren. Schaal doet er wel wat toe. Als je in staat bent om schaalvoordeel te creëren, dan kun je je echt specialiseren rond bijvoorbeeld stadions en tunnels. De toekomst van de sector ligt in het vergroten van de schaal. We zoeken groei in landen waar de marges goed zijn.”

We moeten minder denken in verschillen en meer in overeenkomsten.

 

In The Economist stond een interessant stuk over de bouw. Te weinig productiviteit en innovatie, was de conclusie.

“Ja, ik zag het. McKinsey zegt dat er nog te veel faalkosten in het proces zitten. Elk project wordt steevast als uniek ingericht. Hoe kun je dan nog iets leren? We moeten de overeenkomsten gaan opzoeken. Dan kun je opschalen. We moeten minder denken in verschillen en meer in overeenkomsten. Dan verlaag je overschrijdingen en faalkosten. Die kant gaat het op. Maar wel langzaam.”

Industrialiseren heeft ook alleen maar zin als er schaalgrootte ontstaat.

“Ja, wij maken nu alleen maar prototypes. Die zijn vrij duur. Pas daarna ga je geld verdienen als je er heel veel van verkoopt. Dan kunnen we investeren.”

Het lijkt wel een onoplosbaar probleem…

“Het kan wel, maar niemand kan het alleen. De sector moet het wel zien. Opdrachtgevers en bouwers. Iedereen.”

Waarom loopt het zo vast in de woningbouw?  

“In woningbouw is de vraag veel groter dan het aanbod. Waarom is er zo weinig aanbod? Omdat al die afdelingen bij gemeentes zijn afgebouwd. Die bouwprocedures duren ook heel lang. Nu er weer veel vraag is duurt het heel lang voordat het allemaal opgestart is. Dat is echt een bottle neck om tot volume te komen.”

Wij willen in ieder geval niet meer alle risico op ons nemen.

 

Er is de laatste tijd veel te doen over de stijgende kosten van heipalen en ander bouwmateriaal. Heeft BAM daar last van?

“Dat kan beperkend werken. Voordat er echt tekorten komen gaan de prijzen stijgen. Er zijn verschillende scenario’s denkbaar. Wij willen in ieder geval niet meer alle risico op ons nemen. Dus we zullen dat prijsrisico dan bij de klant neerleggen. Maar het is afhankelijk van het project. Als het morgen start en we weten wat we moeten doen, dan is het wat anders.”

Dat betekent dat je inderdaad klanten hebt waar je niet meer voor wilt werken.

 

De laatste twee jaar kijken jullie steeds meer naar patronen. Welke projecten win je en waarom? Waar ben je goed in en waarin niet? Leidt dat ook tot concrete inzichten?

“Projecten die niet goed zijn, zijn projecten met risico’s die je niet kunt beïnvloeden. Dat je grondcondities accepteert en alle verantwoordelijkheden overneemt mocht er iets zijn dat voor vertraging zorgt. Dat risico nemen we niet meer. Prijsrisico’s doen we ook niet meer bij projecten die lang lopen. Dat betekent dat je inderdaad klanten hebt waar je niet meer voor wilt werken. We zijn veel kritischer geworden. Grote klanten denken soms dat ze de markt kunnen dicteren en dat er altijd wel iemand mee doet. Nou, wij dus niet meer. Minder verlies is toch meer winst.”

Grote klanten denken soms dat ze de markt kunnen dicteren en dat er altijd wel iemand mee doet.

 

Tot slot: de parkeergarage in Eindhoven. Eind september komen de rapporten van de drie partijen die onderzoek doen. Wat gaat het BAM kosten?

“We gaan eerst de onderzoeken afwachten. We moeten weten wat de oorzaak was. We hebben ideeën, maar zo lang de oorzaak niet bekend is kun je er niets mee. Het is een heel bizarre gebeurtenis. We willen alles boven water halen. Er zitten in dat project wel een paar unieke dingen, maar we moeten echt afwachten. Speculeren heeft geen zin.”

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels