nieuws

Circulaire lift bevrijdt markt van verstikkende wurggreep

bouwbreed 1446

Circulaire lift bevrijdt markt van verstikkende wurggreep

In amper een jaar tijd heeft Mitsubishi aan vijftig klanten haar circulaire lift weten te slijten. Het resultaat van onvermoeibaar missiewerk. Want voor velen is het nog wennen dat de lift eigendom blijft van de fabrikant en ze alleen betalen voor het gebruik ervan.

Ze denken er al ruim tien over na. Over hoe ze de trend van materiaalminimalisering kunnen keren. Want dat ze liften kunnen maken die 30 jaar lang meegaan en niet meer dan 0,2% van de tijd in storing staan, weten ze bij Mitsubishi inmiddels wel. Dat bewijzen de exemplaren wel die dagelijks honderden keren op en neergaan in wolkenkrabbers in Azië.

Toch slaagde Mitsubishi er volgens marketingmanager Bram van der Sanden niet vaak genoeg in hun topmodellen te verkopen. “De markt was verwikkeld in een wedloop waarin werd beknibbeld op materialen en componenten om maar een zo scherp mogelijke verkoopprijs te kunnen geven. Via langjarige onderhoudscontracten hoopten ze het verlies bij verkoop later goed te maken. Aan die wedren naar de bodem hebben wij nooit meegedaan. Toen de toen de markt verschoof van de utiliteitsbouw naar woningbouw hebben we daar een apart product voor ontwikkeld. We waren echter altijd volledig transparant wat je wel en niet kunt verwachten. Liften in de woningbouw worden nou eenmaal minder intensief gebruikt dan in kantoren en andere utiliteit. Dat deden we dus buiten het Mitusbishi merk om, onder de vlag Meecon.”

Elenessa testtoren

Tegelijkertijd tuigden ze in Veenendaal, waar de Nederlandse vestiging van Mitsubishi Elevator zetelt, een soort lease-constructie op. Daarbij konden de klanten rekenen op nagenoeg storingsvrije liften tegen een vast jaarbedrag. Ze hoefden geen grote investering te doen aan het begin, hadden nergens omkijken meer naar en het risico voor onderhoud lag bij Mitsubishi. Voor het juridische probleem van aard- en nagelvastheid hadden ze ook een oplossing bedacht. Anders dan een lease-auto kun je een lift immers niet zomaar terughalen als de klant zijn maandbedrag niet betaalt.

Liftkartel

Maar er kwamen wat hobbels op het pad. De liftenfabrikanten , inclusief Mitsubishi raakten verwikkeld in een Europees kartelschandaal. Daar kwam de financiële crisis nog eens bovenop. Van de ene op de andere dag halveerde de markt. Van der Sanden: “Dat was geen tijd om met partijen eens lekker te gaan praten over nieuwe exploitatiemodellen.“

Maar toen de markt in 2016 weer aantrok pakten ze het idee weer op. Aangespoord door Delta Projectontwikkeling werden expliciete duurzaamheidsdoelstellingen aan het concept toegevoegd. Delta ontwikkelt in Hoofddorp het circulaire bedrijvenpark 20|20 en zoekt naar de meest duurzame oplossingen voor alle gebouwonderdelen, van de funderingspaal tot en met de dakbedekking.

De M-Use lift die Mitsubishi uiteindelijk aan Delta leverde is voorzien van een uitgebreid materiaalpaspoort. De componenten zijn zoveel mogelijk uitwisselbaar en remontabel uitgevoerd. Daarnaast houden sensoren de hoofdcomponenenten van de liften voortdurend goed in de gaten. De tractieschijf, de geleiders, de liftkabel en de deuren worden continu gemonitord. Zodra zich afwijkingen voordoen krijgen de monteurs van Mitsubishi een seintje. Daardoor kunnen ze vaak al ingrijpen voordat een storing ontstaat. Zo kunnen ze het hoge beschikbaarheidsperecentage garanderen van 99,8% waar in de markt maximaal 99,0% gangbaar is. Dat betekent per lift 17,5 uur stilstand per jaar in plaats van de gebruikelijke 88 uur.

Na gebouw Now in Park 20|20 vorig jaar, sloot Mitsubishi inmiddels al met vijftig partijen contracten af voor de M-Use lift. De bekendste daarvan is waarschijnlijk ABN Amro dat aan de Zuidas een circulair paviljoen neerzet.

Veel minder in het oog springend, maar wel heel illustratief voor de kracht van het concept is volgens verkoopmanager Ronald Koedam de lift die ze leverden voor een appartementencomplex in Rijssen. Het pand was nog geen veertien jaar oud, toen de bewoners hun voortdurend haperende lift helemaal beu waren en op zoek gingen naar een nieuwe. “Wat moet je ook, als je een penthouse bezit en de lift bijna de enige manier is om je woning te bereiken? Via M-Use kregen de bewoners niet alleen een lift die niet meer dan 17,5 uur uur per jaar stil staat; ze zijn over de hele looptijd van het contract van 40 jaar, per jaar ook nog eens 1500 euro voordeliger uit.”

 Refurbished liften

De initiele investering is volgens de verkoopmanager bovendien bescheiden. Dat komt onder andere doordat de lift in het maatwerkcontract met een restwaarde in de boeken komt. Die restwaarde hangt af van de gebruiksintensiteit en de gebouwsituatie (hoe makkelijk halen we hem er weer uit), maar gaat veel verder dan de schrootwaarde. Met afvalbedrijf Remondis zijn bijvoorbeeld bindende afspraken gemaakt over het terugwinnen van edelmetalen uit de moederboards van de liftbesturing. Maar veel componenten zullen na afloop nog een tijd dienst kunnen doen in een andere lift. Koedam voorziet dat er een markt in refurbished liften en liftcomponenten zal ontstaan, zoals die er al is voor mobieltjes en laptops. “Ook dat draagt bij aan die restwaarde, die zich vertaalt in een lager jaarbedrag voor de klanten.”

Eén van de juridische hobbels die in Rijssen overwonnen moest worden was het verlenen van het recht van opstal door de verschillende bewoners van het appartementencomplex. Van der Sanden: “Je wil uiteindelijk niet dat elk lid van de VVE afzonderlijk langs de notaris moet om zijn stukje eigendom om te zetten in een recht van opstal. Nadat die hobbel genomen was volgden diverse andere VVE’s. Zo zullen we nog wel vaker tegen dingen aanlopen, maar dan vinden we daar ook wel weer een oplossing voor. We zijn er nog niet, M-Use ontwikkelt zich nog voortdurend.”

Het aantal van 50 contracten dat binnen een jaar werd afgesloten doet misschien anders vermoeden, maar het succes kwam bepaald niet vanzelf tot stand. Koedam: “We hebben flink tegen de stroom in moeten roeien en doen dat nog steeds. Gepraat als brugman hebben we. Bij opdrachtgevers, aannemers, ingenieursbureau’s en de gespecialiseerde liftadviseurs die in deze markt actief zijn. Maar ook intern hebben we missiewerk moeten verrichten om iedereen mee te krijgen met het revolutionaire idee. Het is echt een ingrijpende verandering om niet langer te betalen voor bezit maar alleen voor het gebruik. Bij producten als auto’s en mobieltjes vinden we het al niet raar meer, maar bij veel andere producten moeten mensen een hobbel over. Het vergt een nieuwe manier van denken. Ook voor onze eigen medewerkers, die we erin hebben moeten trainen.”

Missiewerk in Japan

Ook naar het Japanse moederbedrijf is missiewerk verricht. Al was het maar omdat zij via hun dochterbedrijf Bank of Tokio, garant staan voor de voorfinanciering. Van der Sanden: “En dan zie je dat, hoe klein wij misschien ook zijn binnen het gigantische Mitsubishi, Nederlanders toch een interessante partij voor ze zijn. Omdat we wat minder risico-mijdend zijn dan Japanners, gaan we het avontuur wat eerder aan. In de praktijk zie je nou eenmaal vaak het beste waar je allemaal tegenaan loopt.”

De president van Mitsubishi Elevator is afgelopen jaren een paar keer poolshoogte komen nemen om te zien wat ze in Veenendaal precies aan het doen waren. Ze beseffen op het hoofdkantoor volgens Van der Sanden en Koedam dondersgoed dat als M-Use werkt, dit enorme mogelijkheden voor de firma schept elders in de wereld. In Japan heeft Mitsubishi een marktaandeel van 60% in de liftenmarkt en in China zo’n 50%. En dat zijn markten die veel en veel groter zijn dan de Nederlandse, waar het marktaandeel bescheiden is met 10%. Koedam: “Het potentieel van dit model is enorm. Materiaalminimalisatie is natuurlijk niet iets dat alleen maar op de Nederlandse of Europese markt speelt.”

Van der Sanden: “Het mooie aan M-Use is dat het uiteindelijk ook een eerlijker verdeling van de kosten oplevert. Als jij vijf jaar eigenaar bent van een appartement in een complex, betaal je ook maar vijf jaar voor een werkende lift en niet via een ingewikkelde spaarconstructie aan de VVE terwijl je al die jaren hebt moeten traplopen. Dat geld ben je immers bij verkoop kwijt.

Blijkt een contractpartij zijn lift veel minder vaak te gebruiken dan gedacht, dan kan het leasebedrag bovendien omlaag. Dat is geen loze belofte, maar een reeel aanbod, want de lift zal immers ook langer meegaan. Een auto die 10.000 kilometer per jaar rijdt heeft immers lagere jaarlijkse onderhoudskosten dan een auto die jaarlijks 50.000 kilometer aflegt. Wij zien met onze sensoren feilloos wanneer en hoevaak onderhoud nodig is.”

Leefbare aarde

Het allerbelangrijkste aan M-Use vindt het duo het circulaire aspect: het zo verantwoord mogelijk omgaan met schaarse grondstoffen en materialen. De hoogwaardige materialen gaan lang mee en aan het eind van de rit krijgt alles een nieuwe toepassing. Koedam: “Dat hebben we compleet in kaart gebracht en ligt vast in die materiaalpaspoorten. Met M-Use draagt Mitsubishi haar steentje bij aan het leefbaar houden van de aarde. Zodat de generatie die na ons komt ook nog goed uit de voeten kan. ”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels