nieuws

Digitaal bouwen met BIM geraakt bij BAM tot in de haarvaten

bouwbreed Premium 2344

Digitaal bouwen met BIM geraakt bij BAM tot in de haarvaten

‘‘We maken het gebouw voordat we het maken ”. Digitalisering van projectinformatie geldt in Groot-Brittannië al als overheidseis. Niet alleen voor de bouwfase, maar voor de hele levenscyclus. Nederlands grootste bouwer BAM wil ook die kant op. De eerste PAS-certificeringen zijn binnen. ‘‘Klanten kunnen ons BIM-vermogen vertrouwen.’’

Twee stevige trofeeën ontving Anne-Roos van der Elst, Manager BIM Level 2 en Manager Operationeel Werkkapitaal bij BAM Infra, onlangs bij het Cobouw-congres ‘De Bouw in 2040’. BAM Infra had kort tevoren een gezamenlijke presentatie gehouden met BSI, de Britse tegenhanger van het Nederlandse NEN-instituut en dus belast met het opstellen van de normen en standaarden. Maar wat de NEN niet doet, en BSI wél, is het certificeren van bedrijven op basis van die normen. De trofeeën die Van der Elst omhoog hield, had ze ontvangen van BSI en waren het bewijs dat BAM het certificeringsproces met goed gevolg doorlopen had.

“We zijn het eerste bouwbedrijf in de wereld dat deze twee certificeringen heeft behaald. Daar zijn we erg trots op”, zegt ze. “Dit toont aan dat klanten ons BIM-vermogen kunnen vertrouwen.” Er zijn geen Nederlandse normen of standaarden die aantonen dat een bedrijf BIM tot in de haarvaten van de organisatie heeft geadopteerd. In Groot-Brittannië zijn die er wel. BAM Infra heeft zich daarom laten certificeren voor twee van deze Britse standaarden, de PAS 1192-2 voor de ontwerp- en bouwfase en de PAS 1192-3 voor asset management. En na BAM Infra gaat nu ook BAM Bouw door de Britse certificeringsmolen.

Anne-Roos van der Elst, BIM-manager bij BAM: “Je moet de bedrijfscultuur erop aanpassen. Pas dan zal je hetzelfde gebouw voor een lagere kostprijs kunnen realiseren.” (Foto: BAM)

Het Bouw Informatie Model wordt nogal eens gezien als een technische exercitie: het gebruik van de juiste modelleringssoftware en clashdetectie. Maar wil je echt de vruchten plukken van BIM, dan zal een bedrijf zijn organisatie moeten gaan inrichten op het digitale bouwen, zegt Gary Fenton, global product certification director bij BSI. “Je moet de bedrijfscultuur erop aanpassen. Pas dan zal je hetzelfde gebouw voor een lagere kostprijs kunnen realiseren.”

BIM zou een centrale rol moeten krijgen in de bouw en om dat te stimuleren zou de overheid bij aanbestedingen voortaan alleen bedrijven toelaten die konden aantonen dat zij de kennis en vaardigheden in huis hebben om op BIM niveau 2 te kunnen werken.

In 2011 publiceerde de Britse overheid zijn nationale bouwstrategie. BIM zou een centrale rol moeten krijgen in de bouw en om dat te stimuleren zou de overheid bij aanbestedingen voortaan alleen bedrijven toelaten die konden aantonen dat zij de kennis en vaardigheden in huis hebben om op BIM niveau 2 te kunnen werken. Deze eis werd in 2016 van kracht. Deze wat vaag omschreven eis werd door BSI in samenwerking met de industrie uitgewerkt in een aantal voorschriften, de Publicly Available Specification (PAS) 1192.

Een PAS is vergelijkbaar met de Nederlandse NTA. De PAS 1192-2 en PAS 1192-3 zijn nu een paar jaar beschikbaar en volgens Gary Pattison, certification technical expert bij BSI zijn er inmiddels via BSI ongeveer tachtig bedrijven volgens BSI’s zogeheten Kitemark gecertificeerd. Ook Lloyd’s Register biedt een PAS 192-certificatietraject aan, waarlangs inmiddels 21 bedrijven zich hebben laten certificeren, waaronder Royal HaskoningDHV en BAM Nuttall. Pattison: “De meeste klanten van ons komen uiteraard uit het Verenigd Koninkrijk, maar we hebben ook bedrijven gecertificeerd in de rest van de wereld zoals China, Australië, Dubai en nu dus Nederland. Het gaat dus niet alleen om het binnenhalen van Britse overheidsopdrachten. Het toont ook aan dat je als bedrijf serieus bezig bent met BIM. Volgend jaar zal de vergelijkbare internationale ISO 19650 ingevoerd worden. En het mooie is: deze is grotendeels gebaseerd op onze PAS 1192 en zelfs iets minder veeleisend. Met een PAS 1192-certificering zit je dus straks altijd goed.”

‘We hebben ons intern eerst afgevraagd of we als bedrijf volwassen genoeg zijn voor deze BIM certificering’

De Nederlandse NEN is op dit moment wél bezig met BIM-normen, maar dan alleen op Europees en internationaal niveau. Niet nationaal. “Als de BSI PAS-documenten worden ingebracht bij ISO, dan vallen ze daarmee ook onder het werkgebied van de NEN normcommissie”, aldus een woordvoerder. Voor BAM is het niet de eerste keer dat het met de PAS 1192 te maken krijgt. BAM UK en BAM Ireland gingen BAM Infra Nederland voor. Maar toch gaat deze Kitemark-certificering een stapje verder, want het betreft nu niet alleen PAS 1192-2, maar ook PAS 1192-3. “Asset management wordt voor ons steeds belangrijker. We doen al heel veel onderhoud aan het spoor en aan de snelwegen. We hebben ons intern eerst afgevraagd of we als bedrijf volwassen genoeg zijn voor deze certificering. Toen die inventarisatie positief uitviel zeiden we: we gaan er voor.’”

Digitalisering van projectinformatie geldt als Britse overheidseis niet alleen voor de bouwfase, maar voor de hele levenscyclus, zegt Fenton. Een norm over BIM-readiness moest dus zowel de bouwfase, als de onderhouds- en ontmantelingsfase omvatten. Daarvoor werd PAS 1192-3 ontwikkeld. “Er is rondom de assets nog veel werk te verrichten. Bij veel bedrijven is de meeste informatie nog analoog. Digitalisering vindt lang niet overal plaats. En juist bij het onderhoud valt winst te behalen, want veruit de meeste kosten van een gebouw zitten niet in de bouwfase, maar in de onderhoudsfase. Certificering door PAS 1192-3 betekent dat je als bedrijf op voorhand, dus vóór de bouw, al rekening houdt met het onderhoud na oplevering.”

‘BIM gaat voor ons dan ook veel verder dan het 3D-model’

Anne-Roos van der Elst is al langer bezig om de bedrijfsprocessen van BAM Infra te digitaliseren en ook om met de data die dat oplevert wat te doen. Zo ontwikkelde ze samen met softwarehuis Bakker en Spees het programma SuperVISI, dat de projectcommunicatie van alle projecten bundelt en geschikt maakt voor verdere analyse. Zo ontstaat dus al snel een lijst van do’s en don’ts rond projectcommunicatie. “BIM gaat voor ons dan ook veel verder dan het 3D-model. Het gaat om de hele keten, om aanbestedingen, om HR, alle informatie en processen. Alles gaat digitaal en gestroomlijnder. Daarin willen we een leidende rol hebben. En onze onderaannemers nemen we hierin uiteraard mee.”

En het blijft ook niet bij BAM Infra, zegt ze, BAM Bouw gaat deze maand nog de pre-audit in voor PAS 1192. En BAM België gaat ook de molen in. Uit eindelijk zal het hele bedrijf zich ernaar conformeren.

De digitale transformatie zal zelfs zo volledig zijn, zegt Van der Elst, dat er straks waarschijnlijk gewerkt gaat worden met “twee oplevermomenten”. Het eerste moment is de afronding van de digitale constructie. Het tweede moment van het fysieke gebouw. “Bij die eerste oplevering vraag je: ‘is dit wat je wil? Want zo, en niet anders gaat het gebouwd worden’. Er kunnen dan tijdens de uitvoering geen wijzigingen meer worden aangebracht. Dit is een nieuwe manier van werken en er zal tijd voor nodig zijn voor iedereen er klaar voor is, maar het is wel beter. Uiteindelijk ook voor de opdrachtgever. We maken het gebouw voordat we het maken. En what you see is what you get.”

Meer over BIM: lees ons overzichtsverhaal. 

Reageer op dit artikel