nieuws

Bas Weber (PwC) waarschuwt bouwers: ‘Ik zie nergens een revolutie’

bouwbreed 3407

Bas Weber (PwC) waarschuwt bouwers: ‘Ik zie nergens een revolutie’

Bas Weber is de baas van het bouwcluster bij PwC en buitengewoon kritisch over de stappen die in de bouw worden gemaakt. En dat terwijl de uitdagingen zo groot zijn. Maar ja, die bouwcultuur… “Ik zie echt nergens een revolutie”, zegt Weber. En: “Ik zie BIM niet in de bouwkeet en daar is de impact wél het grootst. Daar moeten de faalkosten worden aangepakt.”

Hoe staat de bouw er voor in Nederland?
“Wij zijn nu net bezig met onze bouw performancemeting en daar nemen we de top 12 onder de loep. We kijken naar hun cijfers en koppelen daar een specifiek thema aan. Dit jaar is dat ‘sturen op waarden en gedrag’. Dat is ook in lijn met de Bouwagenda. De uitkomst? Financieel gaat het goed. Maar er zijn onderstromen waar ik me zorgen over maak.”

Bas Weber: ‘Het gebruik van BIM vraagt om een ander type medewerker. 3D printing, drones en robots zorgen ook voor een andere manier van bouwen. De mensen die dat kunnen, krijg je bijna niet in de bouwkeet.’

Waar maak je je dan zorgen over?
“Over de mens in de bouw. Er is een hoge uitstroom van ouderen en een lage instroom van jongeren. Dat is een pijnpunt. Er loopt heel veel ervaring weg. Het aantal vacatures is de afgelopen twee kwartalen enorm gestegen. Het zorgt nog niet voor vastlopende bouwactiviteiten, maar dat komt wel. Bedrijven kunnen sommige zaken gewoon niet bouwen, omdat er geen metselaars of loodgieters zijn. Maar ze missen ook de juiste mensen op andere plekken in de organisatie. Bouwers moeten een slag maken in digitalisering. Het gebruik van BIM bijvoorbeeld, vraagt om een ander type medewerker. 3D printing, drones en robots zorgen ook voor een andere manier van bouwen. De mensen die dat kunnen, krijg je bijna niet in de bouwkeet. Bouwers willen ook specialisten op het gebied van data-analyse. Dat gaat over de vraag hoe je ongestructureerde data kunt combineren met interne en externe bronnen. Dan heb je een wiskundige nodig die daar data van maakt waar je iets mee kunt. Hoe ga je als bouw die mensen aantrekken?”

Want die willen niet werken bij de traditionele bouwers…
“Vooralsnog niet; ze gaan naar de retail of Google. Naar plekken waar de uitdaging groter is en het onderwerp hoger op de agenda staat.”

‘Er zijn ook veel bedrijven die gewoon zeggen dat er geld moet worden verdiend. Ik zie echt nergens een revolutie.’

Maar automatisering en robotisering gaan toch wel helpen om de gaten op te vullen?
“Je hebt wel mensen nodig om dat voor elkaar te krijgen en die zijn er nu te weinig. De Bouwagenda zegt dat er op dit vlak echt een revolutie nodig is bij bouwers. Wij zien dat het soms wel op de agenda staat van de top van een paar bouwers, maar die veranderingen op het gebied van cultuur worden erg moeilijk gevonden. Een aantal bedrijven is er echt wel mee bezig, maar er zijn ook veel bedrijven die gewoon zeggen dat er geld moet worden verdiend. Ik zie echt nergens een revolutie.”

Kun je dat concreter maken? Wat is dat ‘sturen op gedrag en waarden’?
“Je ziet dat een bedrijf bijvoorbeeld een motto heeft om mensen in lokale gemeenschappen te helpen. Maar kun je dan ook een kolenmijn ontginnen? Of meehelpen om er een vervuilende fabriek te bouwen? Het kan een mooi project zijn, maar help je ze er echt mee? Als je duurzaam wilt zijn, dan moet je ook keuzes maken. Je kunt huizen van beton bouwen. Maar is dat duurzaam? Ik heb voor een bouwer een analyse van de duurzaamheidsdoelstellingen gemaakt. Dan blijkt dat hun CO2-doelstelling helemaal niet past bij de doelstellingen van de opdrachtgever. Dan loop je dus uit de pas en word je wellicht niet meer toegelaten tot tenders. Dan plaats je jezelf buitenspel. Dat gedrag- en waardenthema wordt steeds belangrijker. En steeds meer bouwers zullen dat soort doelstellingen gaan ontwikkelen.”

Bas Weber, voorzitter van de sectorgroep Bouw van PwC: “Er vinden hoge investeringen plaats in technologie en digitalisering, maar het profijt blijft nog uit.” (Foto: Eran Oppenheimer)

Cultuur verandert alleen niet heel snel in de bouw…
“Een uitvoerder in een bouwkeet ga je echt niet van vandaag op morgen veranderen. Kijk naar BIM. Dat moet de bouw gaan veranderen, maar ik ben helemaal niet zo positief over de impact. Ik zie het nooit op de bouwplaats. Ik was laatst in een bouwkeet en daar merkte ik niets van BIM. Er kwam een timmerman binnen en die kampte met een probleem in de nok. Dan wordt toch de bouwtekening er bij gepakt. In engineering wordt BIM gebruikt, maar in de overdracht naar de bouwplaats valt het terug naar een bouwtekening. Dat is wel de reden dat de faalkosten niet dalen. Er vinden hoge investeringen plaats in technologie en digitalisering, maar het profijt blijft nog uit.”

Bas Weber: ‘Innovatie in de bouw? Die heeft nog beperkte impact. Want als er wel impact zou zijn, zou je dat ook in de resultaten zien.’

Maar wiens schuld is dat?
“Het management moet hier veel meer op sturen. In de tender- en engineeringfase is het allemaal digitaal en mooi 3D, maar in de uitvoering gaat het mis. Innovatie in de bouw? Die heeft nog beperkte impact. Want als er wel impact zou zijn, zou je dat ook in de resultaten zien. En de marges zijn nog  altijd veel te laag.”

Is het een kwestie van tijd voordat het beter wordt?
“Ja, dat denk ik wel. De vergrijzing heeft ook een voordeel. Er komen uiteindelijk nieuwe mensen binnen. Nieuwe uitvoerders die zijn opgeleid met digitale ontwikkelingen. Het duurt alleen nog tien jaar voor je dat echt gaat terug zien in de  resultaten. Terwijl de investeringen nu al plaatsvinden. De cultuur in de bouw is behoudend, ouderwets en gebaseerd op ‘vroeger deden we het al zo’. Dat helpt niet.”

‘Ik vind dat bij veel van die tenders het technische stuk te snel wordt afgevinkt.’

Er wordt wel kritischer ingeschreven op tenders. Bouwers doen niet meer aan alles mee.
“Ja, dat tenderproces wordt beter opgepakt. Maar zo’n  parkeergarage in Eindhoven is er wel doorheen gekomen. Ik vind dat bij veel van die tenders het technische stuk te snel wordt afgevinkt. ‘Dat lossen we gedurende de uitvoering wel op’, zeggen ze.”

Het tekort aan bouwmaterialen en de stijgende grondstofprijzen, zorgen die nog voor problemen?
“Dat is inderdaad wel een issue. Maar stijgende grondstofprijzen worden doorbelast aan de klant. Die mensencomponent is veel belangrijker en ingrijpender.”

Bas Weber: ‘De topmannen hebben ook niet altijd in de gaten wat er twee of drie lagen onder hen gebeurt. Hoe lopen die projecten daar? Hebben ze daar echt zicht op?’

Wat moet er aan de top veranderen?
“Management van een bouwbedrijf vraagt tegenwoordig veel meer dan alleen maar de kennis hoe je een weg, een goed huis of kantoor bouwt. Het gaat om management van grote complexe contracten, risicomanagement en intensieve  samenwerking met onderaannemers. Je ziet dat de grote bouwers ook steeds vaker mensen van buiten de sector aantrekken. Dat brengt veel meer dynamiek binnen een organisatie. Ze denken ook echt na. ‘Waarom doen we dit nog?’, vragen ze. Ze weten een organisatie te leiden. Een aantal bouwers zijn ook bezig om business development teams op te zetten. Niet alleen in woningbouw, maar ook in utiliteit en infra. Dat gaat om teams met een focus op duurzaamheid en klantgerichtheid. Dat is een goede ontwikkeling, maar het is ook een worsteling om dat soort afdelingen goed neer te zetten. Ze slagen alleen als ze aandacht krijgen van de top. De noodzaak tot verandering wordt gevoeld, maar het kost tijd en energie om het ook werkend te krijgen. De topmannen hebben ook niet altijd in de gaten wat er twee of drie lagen onder hen gebeurt. Hoe lopen die projecten daar? Hebben ze daar echt zicht op? Ik loop overal rond en dat blijkt toch een mooie uitdaging.”

Is de bouw in 2040 erg anders dan nu?
“Ja, de jongeren van nu zijn al zo digitaal, dat raakt de bouw in de toekomst. BIM zal dan wel zijn vaste plek hebben. Of robots dan metselen? Ik denk het niet. Uiteindelijk wordt alles duurzamer en digitaler, maar het komt toch neer op materialen op de juiste manier in elkaar zetten. Dat verandert niet.”



Bas Weber
Bas Weber (43) leidt het bouwcluster van PwC. Hij werkt sinds 2007 bij PwC en werkte  eerder bij BearingPoint en KPMG Consulting. Wat maakt volgens hem de bouw zo interessant: “Enerzijds het concept van bouwen: echt iets fysieks realiseren. Daarnaast de complexe onderwerpen waarmee de sector worstelt. Die combinatie maakt de bouw zo fascinerend en uitdagend.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels