nieuws

Miljoenenclaims na leegtrekken De Combi Groep

bouwbreed Premium 9051

Miljoenenclaims na leegtrekken De Combi Groep

Deloitte moet vijf miljoen euro betalen vanwege het niet ingrijpen bij het financieel leegtrekken van De Combi door zijn aandeelhouders. Hierdoor ging het bedrijf uiteindelijk failliet. De voormalige eigenaren van het bouwconcern moeten zelf 2,75 miljoen terugbetalen.

Dat eist curator Jos Borsboom in een procedure bij de Rotterdamse rechtbank. De Combi Groep ging in 2014 na geldgebrek failliet. Het bouwbedrijf had op dat moment nog een vordering van ruim 9 miljoen euro op zijn aandeelhouder Zuiddiepjes. Deze holding keerde op zijn beurt vanaf 2008 5 miljoen euro uit aan zijn aandeelhouders, met name BB Capital en Hooge Raedt Groep.

Als De Combi de vordering, die direct opeisbaar was, had teruggekregen, was het niet failliet gegaan, zeggen betrokkenen.

Deloitte, aandeelhouders en bestuurders gedagvaard

Deloitte, zes aandeelhouders en een aantal voormalig bestuurders zijn gedagvaard. Volgens de curator hebben de eigenaren van De Combi vanaf 2009 ten onrechte 2,75 miljoen euro uit het Zuiddiepjes gehaald via onder andere dividenduitkeringen en de inkoop van eigen aandelen. “Onverschuldigd betaald en onbehoorlijk bestuur”, oordeelt Borsboom.

De curator verwijt Deloitte dat het zijn taak als accountant onvoldoende heeft uitgevoerd. Het gaat om een “toerekenbare tekortkoming” en een “onrechtmatig daad”.

De bestuurders van De Combi die tijdens de crisisjaren aan het roer stonden, wordt “onbehoorlijk bestuur” verweten. Zij hebben onvoldoende gedaan om het geld binnen het bedrijf te houden of terug te halen. Zij moeten het faillissementstekort aan de boedel betalen, luidt de eis.

De voormalige aandeelhouders zijn BB Capital Management, Haanom, Ankervast , BB Capital Investments I, Hoge Raedt Groep en Hoge Raedt Groep Holding. Hooge Raedt is een bedrijf van Ruud Bakhuizen, bekend van de Quote 500, en tegenwoordig financier van charitatieve projecten voor ontwikkelingslanden. BB Capital werd opgericht door Henk van Koeveringe (ook Quote 500), bekend van Roompot Vakantieparken.

De Combi Groep functioneerde als interne bankier voor aandeelhouder

De Combi Groep ging op 2 april 2014 failliet. Een paar weken eerder ging de holding, Zuiddiepjes, ten onder. De Combi Groep bestond uit zeven werkmaatschappijen die voornamelijk actief waren op het gebied van onderhoud en renovatie. Het bedrijf had op zijn hoogtepunt 150 miljoen omzet en telde in 2011 bijna vierhonderd werknemers. In 2012 stond De Combi op nummer 40 in de Cobouw50, de lijst met grootste bouwers van Nederland.

Als De Combi de vordering van 9 miljoen euro op zijn aandeelhouder had teruggekregen, was het niet failliet gegaan.

Als De Combi de vordering van 9 miljoen euro op zijn aandeelhouder had teruggekregen, was het niet failliet gegaan.

De Combi Groep functioneerde als een interne bankier voor haar aandeelhouder, Zuiddiepjes. Volgens de jaarverslagen van De Combi was de vordering op de aandeelhouder in eerste instantie 4,1 miljoen euro (2008). Een jaar later steeg de vordering naar 12,4 miljoen euro. In 2010 zakte het bedrag naar 5,1 miljoen euro, waarna het weer steeg naar 8,6 (2011) en 14,1 miljoen euro (2012). Voor 2013 ontbreekt het jaarverslag. Curator Jos Borsboom meldt in het faillissementsverslag dat er nog een bedrag van ruim 9 miljoen euro open staat.

Jaarrekeningen waren misleidend, stelt curator

Borsboom neemt het de aandeelhouders, de bestuurders en Deloitte kwalijk dat De Combi Groep financieel leeggetrokken werd in periodes dat er verlies geleden werd, zoals in 2011 (verlies -3,2 miljoen euro) en 2012 (-2,1 miljoen euro). De solvabiliteit van de bouwonderneming was toen ondermaats.

Volgens de curator zijn de jaarrekeningen misleidend. Ze zouden een getrouw beeld van het eigen vermogen moeten geven, maar dat doen ze niet. Zo werd in de ogen van Borsboom goodwill ten onrechte geactiveerd op de balans van Zuiddiepjes en werd deze goodwill vervolgens ook nog te langzaam afgeschreven. Er werd gekozen voor elk jaar een afboeking van 10 procent, terwijl sneller afschrijven een beter beeld geeft van de verslechterende verdiencapaciteit van de bouwonderneming.

Daarnaast werd er op de balans van De Combi Groep ten onrechte geen voorziening of afwaardering opgenomen voor oninbaarheid van de vordering van De Combi Groep op Zuiddiepjes.

Overname werd betaald door schuld aan te gaan bij over te nemen De Combi

De Combi Groep kwam midden jaren negentig in handen van vastgoedbelegger Hooge Raedt Groep. Marcel Hanenbergh werd directeur. In 2008 kocht investeringsmaatschappij BB Capital zich voor 52 procent in. Daarvoor had zij wel kapitaal nodig. Dat werd uit De Combi Groep gehaald, in eerste instantie 4,1 miljoen euro. Een legale private equity-financieringsmethode: het opkopende investeringsfonds betaalt een overname door een schuld aan te gaan bij de over te nemen partij. Marcel Hanenbergh en Arie Beetsma, directeur van De Combi Deventer, krijgen ieder 14 procent van de aandelen in het bedrijf.

Hooge Raedt had geen fiducie meer in De Combi Groep.

Aandeelhouder Hooge Raedt uit Baarn (links) had geen fiducie meer in De Combi Groep.

De Combi Groep zat begin 2014, vlak voor het faillissement door verschillende reorganisaties en een paar verliesjaren krap bij kas, maar had volgens verschillende ingewijden nog genoeg aanknopingspunten om de crisis te doorstaan. Ook huisbankier Rabobank zou bereid zijn geweest door te gaan met De Combi Groep.

Niets onoorbaars gebeurd, vindt aandeelhouder

Hooge Raedt, dat midden 2013 alle aandelen overnam, was in februari 2014 verrast door het liquiditeitstekort. Een paar maanden later had de vastgoedbelegger geen fiducie meer in de bouwer. In Zuiddiepjes zat onvoldoende geld en De Combi had na drie verliesjaren een injectie van 4 à 7 miljoen euro nodig, zou blijken uit onderzoek in opdracht van Hooge Raedt.

Elbert Dijkgraaf, ceo van De Hooge Raedt, verklaarde na het bankroet de oplopende schuld van Zuiddiepjes bij De Combi door de crisis en de verliezen. “Elke euro die De Combi verlies lijdt, moet wel betaald worden. In dit geval kwam het op de balans als vordering op Zuiddiepjes Holding.” Ook zou de Rabobank in 2012 een lening aan Zuiddiepjes hebben verplaatst naar De Combi, waardoor voor hetzelfde bedrag de vordering van De Combi op Zuiddiepjes opliep. Volgens hem was er “niets onoorbaars” gebeurd.

 

Lees hier een eerder gepubliceerde reconstructie van het faillissement van De Combi: De Combi redden was brug te ver.

_______________________

Controle Deloitte onder de maat

De wettelijk controles die de grote accountantskantoren uitvoeren zijn kwalitatief “niet op orde”, constateerde AFM, de toezichthouder financiële markten, eind juni van dit jaar. De Big 4 (Deloitte, EY, KPMG en PwC) zijn er al jaren geleden op gewezen hun werk beter te doen. De veranderingen op het gebied van beheersing, gedrag en cultuur en intern toezicht gaan volgens AFM te langzaam. Wel ziet de toezichthouder bij onder andere Deloitte vooruitgang in gedrag en cultuur en intern toezicht. “Het realiseren van een effectief programma om duurzame verandering teweeg te brengen vergt tijd en veel inspanning”, reageert Deloitte op het AFM-rapport. “AFM heeft de kwaliteit van de wettelijke controles van Deloitte over de jaren 2014 en 2015 in meerderheid als toereikend beoordeeld. Wij herkennen ons in dit beeld en deze ligt in lijn met onze eigen verwachting en de zichtbare opgaande trend in de uitkomsten van onze eigen inspecties die wij de afgelopen drie jaren waarnemen.”
Deloitte zegt sinds 2012 “flink” te hebben geïnvesteerd om de “kwaliteit verder te verhogen”. Het kantoor reageert niet op vragen van Cobouw over de schadeclaim naar aanleiding van het faillissement van De Combi Groep in het voorjaar van 2014. De curator van de boedel van De Combi verwijt Deloitte in de periode 2009 tot en met 2013 zijn taak als accountant onvoldoende te hebben uitgevoerd. Een “toerekenbare tekortkoming” en een “onrechtmatig daad”.

_______________________

Doorstart De Combi

Na het faillissement van De Combi Groep in 2014 zijn zes vestigingen doorgestart. De Combi Brabocon (Tilburg) werd overgenomen door Coen Hagedoorn; De Combi Amsterdam startte door onder het zittende management; De Combi Deventer en De Combi Nijmegen gingen naar Aan de Stegge Verenigde Bedrijven/ PHB. De Rotterdamse ontwikkelende bouwer Van Omme & De Groot nam De Combi Rotterdam onder zijn hoede. Bouwbedrijf Ted Groot nam De Combi Heerhugowaard over. Voor De Combi Utrecht werd geen redder gevonden.
Reageer op dit artikel