nieuws

“Als mbo en bouw los van elkaar gaan opereren, loopt het scheef”

bouwbreed Premium 1657

“Als mbo en bouw los van elkaar gaan opereren, loopt het scheef”

Beter samenwerken met de MBO Raad? Bouwend Nederland zal graag aanschuiven voor zo’n agendapunt. Maar niet omdat het middelbaar beroepsonderwijs ernstig tekort schiet, zoals onlangs in ondernemerskringen werd beweerd.

De aannemers in de bouw en infra laten opmerkingen dat er “hard moet worden ingegrepen” in het middelbaar beroepsonderwijs omdat “het opleidt voor de werkloosheid” graag voor rekening van de critici zelf.  Tegen de achtergrond van een oplevende bouwsector en een dreigend tekort aan vakkrachten, is het juist zaak een goede relatie met het onderwijs te onderhouden. Al blijven er volgens Bouwend Nederland altijd wel verbeterpunten.

Na de gewraakte uitlatingen van onder andere Ineke Dezentjé Hamming van ondernemersvereniging FME heeft de MBO Raad een time out aangevraagd. Voorzitter Ton Heerts wil zijn dreigement om de samenwerking met de ondernemers op te zeggen tegenover Cobouw voorlopig niet toelichten. Hij wil eerst met de ondernemers om de tafel om helder te krijgen of er nog wel voldoende basis is om samen verder te gaan.

Zit wel goed tussen mbo en bouw

Voor Bouwend Nederland, dat zich nadrukkelijk buiten de discussie houdt, is dat laatste geen vraag. De relatie met de MBO Raad is gewoon goed, verklaart Marieke van der Post, beleidsadviseur onderwijs en arbeidsmarkt bij de brancheorganisatie. Wie er ook verantwoordelijk is voor de huidige commotie rond de scholing van vakkrachten, de ontevredenheid is niet verwoord door de bouwsector, zo wordt gesteld. Ook Heerts lijkt ervan overtuigd dat het wel goed zit tussen het MBO en de bouw. Hij haalde het Techniekpact en de Bouwagenda aan als voorbeelden waar de twee partijen MBO op regionaal niveau samen optrekken. Van der Post kan nog wel meer voorbeelden noemen.

Van der Post: “De contacten zijn goed. Wij onderhouden samen een hechte structuur van 43 opleidingsbedrijven die de beroepspraktijkvorming begeleiden en in de SBB  (Samenwerking Beroepsonderwijs Bedrijfsleven) zijn we samen verantwoordelijk voor de kwaliteit van de beroepsopleidingen. De Bouwagenda, waarin de lijnen naar de toekomst zijn uitgezet, is nadrukkelijk ook bedoeld voor het middelbaar en hoger (beroeps)onderwijs. Ook het MBO zal er mee aan de slag gaan. De Bouwagenda is een aansporing om de innovaties te verwerken in het onderwijs. Het gaat in de agenda om belangrijke maatschappelijke thema´s als energie en verduurzaming, maar het gaat ook over het rioleringsvraagstuk, het verbeteren van bruggen en sluizen en de aardbevingen in Groningen. In Groningen werken roc’s, de Hanzehogeschool en bedrijven samen rond het verhelpen van aardbevingsschade. Allemaal voorbeelden van goede samenwerking tussen bouw en (middelbaar) beroepsonderwijs.”

Gezamenlijke verantwoordelijkheid

Die samenwerking is ook onmisbaar, benadrukt Van der Post. De werkgelegenheid in de bouw trekt aan, er zijn veel nieuwe mensen nodig, en het MBO is een belangrijke leverancier van geschoolde arbeidskrachten. Daarnaast doen zich als gevolg van de digitalisering tal van innovaties voor en die zullen onvermijdelijk gevolgen hebben voor de opleidingen. “Deze verschijnselen moeten we samen aanpakken, daar zijn we gezamenlijk verantwoordelijk voor. Als we los van elkaar gaan opereren, loopt het scheef.”

Van der Post voegt hieraan toe dat de eendracht tussen MBO en Bouwend Nederland er niet toe zal leiden dat de partijen nu zelfgenoegzaam achterover gaan leunen. Er wachten nog bergen werk. Zo zal de bouw zich moeten inspannen om voldoende stageplekken aan te bieden. En goede scholing mag ook niet beperkt blijven tot nieuwkomers alleen, betoogt Van der Post verder. “Het onderwijs zal in de toekomst verder moeten kijken dan jongeren alleen. We zullen stappen moeten zetten om ook het huidige werknemersbestand bij te scholen, zodat ook zij kunnen omgaan met de vernieuwingen in de bouw. Dan heb ik het bijvoorbeeld over het gebruik van BIM, over de montage van zonnepanelen, over 3D-printers en over werken met computers in het algemeen.”

Oudere werknemers zijn voor hun bijscholing nu afhankelijk van bedrijfscursussen. Het zou efficiënter zijn als ook zij nieuwe technieken en werkwijzen kregen overgedragen via de school, stelt Van der Post. “Dat zou bijvoorbeeld ook ’s avonds of ’s zaterdags kunnen. MBO en HBO zouden in dat opzicht veel flexibeler moeten worden. Er zijn overigens al scholen die hierop vooruitlopen. Zo heeft de Hogeschool Arnhem/Nijmegen al miljoenen geïnvesteerd in faciliteiten om werknemers – niet alleen bouwpersoneel – te kunnen bijscholen.”

Klaslokaal vervangen door leerwerkruimte

De Hybride Leergang, een door Erica Aalsma bedachte leermethode voor MBO-studenten, gaat er vanuit dat een beroep niet in een klaslokaal kan worden aangeleerd. Van der Post deelt deze mening. In Aalsma’s methode wordt het klaslokaal vervangen door een leerwerkruimte bij een bedrijf. Studenten leren er in de praktijk omgaan met de modernste technieken, wat hun diploma een toegevoegde waarde geeft. Van der Post. “Wij doen dit feitelijk met de beroepsbegeleidende leerweg. MBO’ ers halen dan hun diploma met vier dagen werken en één dag naar school. Vaak vindt de hele opleiding plaats in het opleidingsbedrijf en het leerbedrijf.”

Hoe de scholing zo goed mogelijk te laten aansluiten bij de snel veranderende praktijk is niet de enige uitdaging waarvoor bouw en MBO zich geplaatst zien. Bouw en infra verkeren in nagenoeg dezelfde situatie als de installatiebranche, die voor de komende jaren een tekort aan 50.000 geschoolde krachten voorziet. Van der Post: “Ook wij hebben 40.000 nieuwe mensen nodig om de vergrijzing op te vangen. Het wordt een hele opgave om zoveel mensen voor werken in de bouw te interesseren.”



Vrijdag 19 mei staat het Cobouw Café (Veenendaal) in het teken van de arbeidsmarkt. Centrale vraag is: hoe krijgen we en behouden we jongeren in de bouwsector. Aan tafel schuiven onder meer aan Uneto-VNI-voorzitter Doekle Terpstra. Hij gaat onder meer in discussie met Henk Homberg, vice-voorzitter van Bouwend Nederland, lokale bestuurders en bouwers over het gebrek aan instroom in de bouw- en installatiesector. Meer informatie over het Cobouw Café vindt u hier

Reageer op dit artikel