nieuws

Daar is ‘ie weer: de verplichte apk voor gebouwen. Wordt die nu wel ingevoerd?

bouwbreed 163

Daar is ‘ie weer: de verplichte apk voor gebouwen. Wordt die nu wel ingevoerd?

De roep om een verplichte periodieke keuring voor gebouwen, zwelt na de problemen met honderden balkons in Breda en Venlo, weer aan. Goud geld voor de sector zou je zeggen, maar kunnen bouwers wel functioneren als vakgarages in de buurt?

Goedemiddag, ik kom voor de vijfjaarlijkse keuring. Onlangs nog klachten gehad? Met het dak misschien? Of hoorde u uw balkon soms kraken? Zal het ooit die kant opgaan in Nederland? De aannemer, als bouwkundig bureau en onderhoudsbedrijf in één? Voor corporaties én voor particulieren? De aannemer als garage met een terugkerende serviceverlening in het pakket? 

In België is het erger 

Onvermijdelijk, ben je geneigd te denken. Zeker als je kijkt naar de zwaar verouderde bestaande voorraad gebouwen en de bijbehorende ouderdomskwaaltjes die als verjaringsrimpels in gevels verschijnen. Vergrijst het gemiddelde Nederland, dan vergrijst toch zeker ook de gemiddelde Hollandse woning. “Maar in België is het nog vele malen erger”, nuanceert Wico Ankersmit, directeur van de Vereniging Bouw en Woning Toezicht Nederland (VWBTN).

Baksteenregen en rvs-constructies 

Toch luidde hij al vaker de noodklok en drong aan op een verplichte apk voor gebouwen. Ankersmit. Maker van ankers. Toeval of niet. Vaak hebben constructieve problemen ook met ankers of andere delen die kunnen roesten te maken. 

Eerst ‘regende’ het bakstenen van kopgevels door aangetaste of ontbrekende spouwankers. Toen stonden honderden, zo niet duizenden galerijvloeren ter discussie. Daarna waren het de rvs-constructies in zwembaden. En net als je denkt dat je de meeste problemen in constructieland wel hebt gehad, blijken in Breda honderden balkons van portiekflats niet meer aan het Bouwbesluit te voldoen. 

Hijsbalken zijn hot

“En zo kun je nog wel wat kwaaltjes bedenken”, reageert  Martin Bannink, directeur van Concreet Betonherstel, een gespecialiseerd onderhoudsbedrijf uit Apeldoorn. “Hijsbalken zijn ook hot bijvoorbeeld. Je weet wel. Waaraan je meubels naar boven hijst. Vooral in Amsterdam heb je die.” 

Bannink, die uit ervaring spreekt, constateert dat het aantal gebreken aan gebouwen toeneemt. Ook hij vindt dat de rijksoverheid moet ingrijpen. Dat gaat misschien wel verder dan de onderzoeksplicht die er bijvoorbeeld kwam voor galerijflats. Voor 1 juli 2017 moeten ze allemaal zijn bekeken. Maar de balkons aan portiekflats vallen daar niet onder. En andere problemen ook niet. “En wat gebeurt er na 1 juli? Volgen er dan boetes? Ik denk het niet.” 

Liberale regering wil geen regels

De ‘nieuwe’ problemen aan balkons in Breda wijzen ook volgens Bannink in de richting van een verplichte apk voor gebouwen. Waarom die eis het ook begin 2015 niet haalde, weet Ankersmit wel. Hij is geregeld op het ministerie van Binnenlandse Zaken (gloednieuw gebouw).  

“De regering wilde daar niet aan. Vanuit liberaal oogpunt snap ik dat, maar artikel 1 van de Omgevingswet dwingt ons daar eigenlijk wel toe: de omgeving moet veilig zijn.”

Plasterk plakt pleisters 

De minister plakt steeds nieuwe pleisters op nieuwe wondjes, analyseert Ankersmit. Mits die overigens hard genoeg bloeden. “Neem de uitkragende balkons op portiekflats zoals in Breda. Het is allemaal niet zo erg, zegt de minister nu. Maar na nog vier van dit soort kwesties, zal de Tweede Kamer wel weer verplicht onderzoek afdwingen. Allemaal leuk en aardig, maar het wachten is vervolgens op een volgend dingetje. Daarom zeg ik. Ga nu eens kijken naar de gebouwen waarvan de technische levensduur nadert of zelfs voorbij is. En stel voor die gebouwen een soort apk verplicht. Dat hoeft niet veel te kosten.” 

Begin bij gebouwen van 50 jaar oud

Voorkomen is beter dan genezen, vindt ook Bannink, van Concreet Betonherstel (20 man in dienst). “Anders ben je als gebouweigenaar achteraf de pineut.” Ook hij ervaart dat het huidige stelsel niet optimaal werkt. “Verenigingen van Eigenaren hebben vaak de middelen niet om onderhoud te plegen, maar ook corporaties laten reguliere inspecties steeds vaker links liggen. Gemeenten op hun beurt, die de boel in de gaten moeten houden, hebben soms niet eens een actief aanschrijfbeleid.” 

Een verplichte apk zou kunnen helpen, gaat Bannink verder. “Maar niet voor alle gebouwen. Ik zou zeggen: begin bij gebouwen die 50 jaar of ouder zijn. Dat moet echter wel gepaard gaan met een duidelijk protocol, waar alle bedrijven mee uit de voeten kunnen. Of de bouw daar klaar voor is? Goede vraag. Natuurlijk zijn er al aannemers die meedenken met de klant en weten wat er speelt, maar er zijn er ook nog een heleboel die niet aan die vraag kunnen voldoen.”

Aannemer heet niet voor niets aannemer

Evert Bregman van het bedrijf APK Gebouw uit Aalsmeer, onderschrijft dat verhaal. “Wat ik nu ga zeggen, gaan je lezers niet leuk vinden, maar een aannemer wordt niet voor niets een aannemer genoemd en is geen bouwkundige; hij neemt opdrachten aan en maakt iets in opdracht van. Er zijn genoeg bouwers die zaken als veiligheid helemaal niet belangrijk vinden, dat heeft ook te maken met de aanbestedingscultuur en prijsvechten. Een keuring zou je dus door een onafhankelijke externe partij moeten laten doen.” 

Toch zit zijn bedrijf, dat weliswaar APK Gebouw heet, wonderlijk genoeg niet op een verplichte APK voor bouwwerken te wachten. “Woningen of gebouwen moeten nu namelijk al voldoen aan het Bouwbesluit. En eigenaren kun je daar al op aanspreken. Ik geloof meer in kortingen die verzekeraars kunnen geven op gebouwen die aantoonbaar wel aan alle eisen voldoen.” Toch komt dat idee niet van de grond. “Verzekeraars willen er niet aan en verwijzen naar hun tussenpersonen. Maar die vinden het te lastig.”

Voorbereid naar het strand

APK Gebouw wijst eigenaren van gebouwen vooral op hun zorgplicht. Dat gaat verder dan een keuring alleen, benadrukt directeur Bregman: “Met alleen een apk, mag je als automobilist ook de weg niet op. Je moet ook een rijbewijs hebben, een verzekering en nog een paar andere zaken geregeld hebben voor je met het hele gezin naar het strand kan”, vertelt Bregman beeldend.  

Negen op de tien gebouweigenaren weet volgens hem niet, dat hij of zij de klos is als er iets misgaat. “Ja, dat is een groot probleem. Wat de overheid moet doen? Het begint bij handhaven. En sancties.”

Apk waarschijnlijk niet in regeerakkoord

Komt er ooit een verplichte keuring voor woningen en gebouwen? Met een nieuw kabinet en een steeds grijzer wordende gebouwenvoorraad, wordt die kans misschien weer ietsje groter. Ankersmit denkt echter dat zich eerst een bouwdrama moet voltrekken. “Met twintig studenten die door een balkon zakken of zo. Lastenverzwaring. Ik vind het een dom argument. Met het huidige kabinet was de apk voor auto’s er ook nooit gekomen. Maar die kwam er wel om oude wrakken van de weg af te halen. Ik ben in Rotterdam in een flat geweest met twaalf nationaliteiten. Die mensen kunnen net hun hypotheek betalen. Zonder verplichte apk is de keuze tussen een nieuwe televisie of een balkon snel gemaakt. Dan kiezen ze toch echt voor de televisie. In België is het misschien vele malen erger, in Nederland moet je die kant niet op willen.” 

Reageer op dit artikel