nieuws

Geen suf stadje meer

bouwbreed 9

Geen suf stadje meer

Het “bescheiden provinciestadje” had de afgelopen jaren de hoogste investeringsdichtheid van Nederland. Met het oog op de Culturele hoofdstad in 2018 gaat het bouwen vrolijk door. “Leeuwarden leeft”, aldus wethouder Henk Deinum.

Aan de Thames in Londen heeft hij een ligplaats voor het leven. Er is één probleem. Henk Deinum heeft geen boot.

Ik ben een volkshuisvester met een positieve pet

De ligplaats dankt Leeuwarden aan een dapper optreden van Friese zeelui bij de Great Fire of Londen, 1666. Ook Deinums voorouders gingen het water op. Zij waren vissers uit Deinum in de tijd dat het dorp grensde aan de Middelzee. Maar de Middelzee slibde dicht en bestaat alleen nog in geschiedenisboeken. Noodgedwongen vertrokken zijn voorvaderen naar de Zuiderzeekust. Zijn tak belandde in Workum, waar ook Henk ter wereld kwam en opgroeide. De foto’s aan de muur herinneren aan toen, het vissersbedrijf van de familie,  inmiddels lang verleden tijd.

“Ik ben een volkshuisvester met een positieve pet”, spreekt Deinum op zijn kantoor. Jarenlang was hij directeur bij de Corporatie Holding Friesland (nu WoonFriesland). Na een reeks fusies ontstond er een stammenstrijd tussen de ‘projectontwikkelaars’ en de klassieke volkshuisvesters onder wie Henk Deinum. Het leidde zelfs tot Kamervragen maar de PvdA’er trok zich terug naar rustiger vaarwater. Hij werd manager van een beroemde Friese dichter.

Overstag

Frankrijk. Een telefoontje. “Of ik wethouder wilde worden”. Deinum twijfelde. “Politiek is niets voor mij.” Maar ze wilden hem graag. Heel graag. En toen hij hoorde dat hij RO in zijn portefeuille kreeg (“mijn hobby”) en economie (“toen werd het nog leuker”), ging hij overstag.

“Dit is één van de mooiste periodes in de geschiedenis van de stad”, vindt Deinum. “Leeuwarden is in een soort flow terechtgekomen. Werd van een provinciestadje van kaas en melk en de Frieslandhallen, waar niet veel bijzonders gebeurde, een bruisende stad met een open vizier. Gemeenten wilden vroeger nooit met ons fuseren. Nu staan ze in de rij.”

Infraprojecten

De afgelopen jaren kende Leeuwarden de hoogste investeringsdichtheid van Nederland. Grote infrastructurele projecten kwamen van de grond, waaronder De Haak om Leeuwarden. Er kwam een nieuw Fries Museum – “ons Rijksmuseum” – een Elfstedenhal, een Water Campus en een poppodium en ook de woningbouwproductie bleef op peil.
Leeuwarden leeft.

Zijn ogen stralen van dankbaarheid. Historische vergissingen werden ongedaan gemaakt, de jeugd heeft de toekomst. “Een van de grootste trauma’s van Friesland is het vertrek van de universiteit van Franeker tweehonderd jaar geleden. Dat is ook de reden dat Groningen zo is gegroeid. Sinds 2012 is het universitair onderwijs terug. Intussen groeide de populatie hbo-studenten naar 25.000.”

Eén typisch bouwverhaal heeft hij niet. Hij probeert het sociale aan het economische te verbinden en investeerders, bewoners en bestuurders aan zich te binden. Niet langer gesloten, maar met een open vizier. Zo troefde Leeuwarden de grote steden af in de strijd om de ‘titel’ Europese Culturele hoofdstad 2018.

Spek en bonen

“Utrecht, Den Haag, Eindhoven en Maastricht – ze dachten allemaal dat wij voor spek en bonen meededen. Uiteindelijk wonnen wij de ‘prijs’ met vlag en wimpel, omdat we het bidbook met de mensen samen hadden gemaakt. Duizenden inwoners stonden hiertegenover op het plein toen wij als winnaar bekend werden gemaakt. Gejuich van hier tot Dokkum, terwijl in Maastricht de burgemeester verbluft op het bordes stond.”

Het evenement kan de stad straks veel opleveren. Hij ervoer het ooit in Medellín, centrum van de cocaïnehandel in Colombia. Deinum was daar in 2007 ter gelegenheid van het grootste poëziefestival ter wereld. “Ik wist niet wat ik zag. Hoeveel dat festival betekende voor de zeven miljoen inwoners van de stad.”

Tientallen miljoenen trekken de Friese overheden er gezamenlijk voor uit. Watertechnologie is een belangrijk thema en bijzondere aandacht is er voor taal. In de elf Friese steden komen elf fonteinen te staan van elf wereldberoemde kunstenaars.

Verbinding met de wereld

‘Waarom laat je lokale architecten die fonteinen niet ontwerpen’, klinkt de kritiek. “Typisch Friesland”, reageert Deinum. “Volgens mij hebben we hier niet eens elf beeldhouwers. Maar zonder gekheid. We willen juist de verbinding met de wereld maken. Elke week heb ik een andere delegatie op bezoek. Uit India, Engeland of Amerika. Daar heeft heel Friesland profijt van.” Er komt ook een publiekscentrum voor meertaligheid, het ‘Lân fan Taal’ (Land van taal). “De ontwerpen hebben we net binnen. Binnenkort maken we een keuze.”

Volgens mij hebben we hier niet eens elf beeldhouwers

Leeuwarden heeft geen bouwopgave, twittert iemand kort voor dit gesprek. Wie luistert naar Deinum trekt een andere conclusie. Leegstaande gebouwen moeten herbestemd, bruggen en duikers in de oude trekvaarten worden in ere hersteld, zodat de sloepen weer naar Grou kunnen varen. Ook die “parel van Friesland”, krijgt een opknapbeurt. “Misschien een project van lange adem. Maar het is een kern met potentie, die in de afgelopen 30 jaar wat ‘fertutearze’ is.” Huh? “Sleets geraakt.”

Cambuur-stadion

Nieuwbouwplannen zijn er ook. Bijvoorbeeld voor het Cambuur-stadion, “met winkels, bioscoop en leisure”. “Dit jaar hopen we die te presenteren. Met bouwbedrijf Dijkstra Draisma zijn we al een heel eind met de businesscase.”

Een ware visser kent geen grenzen

Geen tijd te verliezen. Met Noren is Deinum in gesprek over de komst van een zonnepanelenfabriek, anderen willen iets doen met  landbouw en de dairy-sector. “Uw volgende afspraak is al gearriveerd”, komt een secretaresse ons meedelen. Deinum blijft doorpraten. Over zijn Leeuwarden. De culturele koeienhoofdstad van Europa. Waar in een wijk koeienstront woningen opwarmt. “Met dat verhaal haalden we zelfs de voorpagina van Le Monde.”

Een ware visser kent geen grenzen. De stad mooier, sterker en slimmer maken is zijn doel. Het ontbreekt alleen aan geduld. Oeverloos wachten tot de visjes bijten is niet zijn sterkste eigenschap. “Ik wil door.”

 

 


Hoe gunt Leeuwarden?

Minstens drie inschrijvers, maximaal zes. Wie de gunningen van Leeuwarden van de afgelopen jaren bestudeert, ontdekt niet direct uitschieters. Wat opvalt is dat de gemeente vaak voor de aanbestedingsvorm EMVI kiest. Oog lijkt er ook te zijn voor lokale bouwbedrijven. Binnenkort wordt duidelijk wie de herinrichting van het Europaplein mag uitvoeren. Verder is het wachten op de aanbesteding van ‘Het land van taal’, een expositiegebouw. Hieronder een paar voorbeelden van gegunde opdrachten.

Herinrichting Deinum Boksum, verkeersbrug en wegwerkzaamheden
Vijf inschrijvers  
Winnaar: Reef Infra

Vervangen geleidewerken spoorbrug Harinxmakanaal
Aanbestedingsvorm:  laagste prijs
Zes inschrijvers
Winnaar: Kleybrugge (Woerden)

Stationsgebied Leeuwarden (busstation ect)
Aanbestedingsvorm: Emvi  
vier inschrijvers
Winnaar: K.Dekker (Warmenhuizen)

Elfstedenhal
Aanbestedingsvorm: Emvi
drie inschrijvers
Winnaar: Bouwgroep Dijkstra Draisma (Bolsward)

Overijssellaan Noord
Aanbestedingsvorm: Emvi
zes inschrijvers
Winnaar: KWS Infra

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels