nieuws

‘Wiebellabs’ RIVM brengen bouwers in lastig parket

bouwbreed 172

‘Wiebellabs’ RIVM brengen bouwers in lastig parket
bmd/max

De bouw van de gloednieuwe RIVM-labs langs de A27 had al in volle gang moeten zijn. Maar het werk ligt stil nu bouwcombinatie SHH het ontwerp niet trillingvrij krijgt. De ‘wiebellabs’ zorgen al 1,5 jaar voor vertraging en torenhoge boetes.

Het takenpakket van RIVM stelt bijzondere eisen aan een gebouw. Zo is er 24-uurs beschikbaarheid noodzakelijk bij virusuitbraken en diverse mobiele labs die kunnen uitrukken bij een grote brand. Een derde van het pand bestaat uit flexibel te koppelen lab-units, waar biologisch of chemisch onderzoek wordt gedaan. Om de opgelopen bouwvertraging nog in te lopen, is praktisch onmogelijk, dus blijven het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) noodgedwongen op hun oude stek.

Minister Schipper heeft Hurks/Strukton en Heijmans inmiddels een ultimatum gesteld voor 16 januari 2017. De bouwcombinatie werkt hard aan een oplossing, maar neemt daar nog even de tijd voor, laten diverse woordvoerders desgevraagd weten. Als het nu alsnog lukt het ontwerp in orde te krijgen en het aanvangscertificaat te bemachtigen, kan de bouw volgend jaar beginnen. Dat is ruim 1,5 jaar later dan contractueel vastgelegd.

Wederom loopt een dbfmo-project flink uit de klauwen. Aanvankelijk liepen de complexe geïntegreerde contracten op rolletjes. Partijen dachten veel beter na over de eisen, het ontwerp en de planning. Immers, de financiers keken als extra waakhond over de schouders mee. Ook de torenhoge boetes waren een extra stok achter de deur. Het verdienmodel staat of valt met snel opleveren, dus wordt gestuurd op een moordend bouwtempo. Maar steeds vaker loopt het spaak. De Tweede Coentunnel was het eerste dbfm-contract dat de oorspronkelijke opleveringsdatum niet haalde, gevolgd door de beruchte A15 Maasvlakte Vaanplein. Bij de nieuwbouw van het RIVM liep het al in de ontwerpfase mis, want op 4 februari van dit jaar verliep de fatale termijn voor het aanvangscertificaat.

Dat betekent dat de bouwcombinatie een boete van tientallen miljoenen staat te wachten voor het niet halen van de opleveringsdatum. Bovendien zijn de eerste mijlpalen al niet gehaald en ook daarvoor dreigen boetes. De boetereeks telt overigens niet oneindig op. De betaalde bedragen mogen worden afgetrokken van volgende dwangeisen.

RIVM is een van de vijf probleemprojecten van Heijmans. Vanwege de risicospreiding heeft het bouwbedrijf uit Rosmalen zich halverwege aangesloten bij het consortium van Hurks/Strukton. Of dat een verstandige keus is geweest, is nog maar de vraag.

Het consortium is al meerdere keren in gebreke gesteld, maar toch heeft minister Schippers al twee keer uitstel verleend en de bouwers een “laatste kans” gegeven. Het is blijkbaar razend moeilijk om het ontwerp trillingvrij te krijgen en om dat ook te bewijzen. Ingenieursbureau Movares boog zich afgelopen jaar over een rekenmodel om het ontwerp te testen.

Trillingen

De belangrijke ontwerpeis is gesteld omdat het onmogelijk werken is met een microscoop of weegschaal die wiebelt bij elke passerende vrachtwagen over de naastgelegen A27. Ook ander verkeer en personen die in het gebouw lopen en de nieuwe tram, veroorzaken trillingen, licht het ministerie toe. Ook de wind speelt een rol bij het 80 meter hoge gebouw.

Extra zuur is dat het bouwconsortium precies een jaar geleden het certificaat Breeam Outstanding wist te behalen voor de ‘groene’ aanpak van het ontwerp. De koeling, verwarming en verlichting veroorzaken geen CO 2 -uitstoot en 94 procent van het ontwerp heeft duurzame kenmerken. Maar aantoonbaar trillingvrij is het niet.

De minister heeft inmiddels een ultimatum gesteld. Formeel hoeft ze de bouwers geen tweede en derde kans te geven, maar de alter natieven zijn ook allerminst aantrekkelijk. Ze kan namelijk niet zomaar alsnog gunnen aan nummer twee.

Als het ministerie de opdracht terugclaimt van de bouwcombinatie, zal een nieuwe aanbesteding moeten volgen. Het project is juli 2014 al gegund, op het dieptepunt van de crisis. In eerste instantie meldden zich acht partijen, waarvan er zes geschikt waren. Met drie consortia zijn dialooggesprekken gevoerd. I2O (VolkerWessels, Facilicom en Macquarie en UN Studio) viel af en Poort van Utrecht (BAM, Zwarte Hond Architecten e.a.) haakte zelf af nadat ze tot de conclusie kwamen dat hun ontwerp weinig punten zou scoren op de kwaliteit van het ontwerp.

De inschrijving van I2O ligt nog in een bureaulade, maar is allang niet meer geldig. Bovendien hebben zij de worsteling met het ontwerp vanaf de zijlijn gevolgd en weten inmiddels dat daar een enorm risico schuilt. Een risico dat ze bij een nieuwe tender niet zullen willen overnemen of fors zullen beprijzen. Mocht de tender inderdaad over moeten, dan komt het ministerie zeker niet meer uit met de gereserveerde 267 miljoen euro.

Reageer op dit artikel