nieuws

‘De bouw verandert, maar veranderen wij wel mee?’

bouwbreed Premium 114

‘De bouw verandert, maar veranderen wij wel mee?’

Op verschillende onderdelen heeft de bouw de laatste jaren een nieuwe weg ingeslagen. Aanbesteden en projectbeheersing zijn geprofessionaliseerd. Maar de mensen bewegen nog niet altijd even snel mee, betoogt Janneke van den Tillaart.

De afgelopen jaren zijn de wijze van aanbesteden en de manier waarop een project beheerst wordt behoorlijk veranderd. Door wijzigingen in de aanbestedingswet is de aanbestedingsvorm voor overheidsinstellingen veranderd van laagste prijs naar EMVI, tenzij. Systeemgerichte contractbeheersing, Systems Engineering, BIM, LEAN: het zijn allemaal ontwikkelingen binnen de sector, maar dragen deze wijzigingen wel bij aan een succesvol project?  

Bovengenoemde ontwikkelingen dragen bij aan het beheersen van een project en het vergroten van de technische vrijheid. Ze zorgen ook voor veranderende rollen van opdrachtgevers, aannemers en ingenieursbureaus. Die veranderingen vragen echter ook om  een verandering in houding en gedrag. Ik merk dat er toch nog vaak conservatief wordt gehandeld.   

Drie gevolgen van de ontwikkelingen

UAV-gc en systeemgerichte contractbeheersing leiden ertoe dat opdrachtgevers hun uitvragen minder specifiek uitwerken. De aannemer krijgt hierdoor steeds meer vrijheid om zijn kennis in te zetten, maar dit betekent ook dat hij in een zeer korte tijd een veelal ingewikkeld vraagstuk moet uitwerken. Daarnaast verschuiven de risico’s van opdrachtgever naar opdrachtnemer.  

Volgens mij heeft dit drie grote gevolgen:  

Opereren op eilanden

Langzaamaan beginnen partijen de ontwikkelingen te omarmen. Al heb ik vaak nog het idee dat we in de bouw werken met nieuwe methoden volgens oude werk- en denkwijzen. Hiermee doel ik op de manier van communiceren en het managen van verwachtingen.

Voorheen was dit in mindere mate van toepassing, omdat er in het RAW-bestek exact stond wat er van de aannemer werd verwacht. Nu verdwijnen deze duidelijke omschrijvingen langzaam, maar de manier van verwachtingen managen is niet mee veranderd. Opdrachtgevers en opdrachtnemers maken nog te weinig gebruik van elkaars kennis, waardoor we als het ware op eilanden opereren.

Veranderen in houding en gedrag

Door al vóór de aanbesteding goed met de markt te communiceren kunnen verwachtingen worden gemanaged. De opdrachtgever krijgt een duidelijke invulling van zijn vraag en kan eventueel maatschappelijke doelen verweven in deze vraag. De markt krijgt een beeld van wat de opdrachtgever wil, kan risico’s inschatten en denkt eerder na over zijn eigen bijdrage. Het geeft niet alleen ruimte aan meer innovatie, maar zet ook één gezamenlijk doel centraal. Hierdoor gaat de kwaliteit van zowel het proces als het product omhoog, omdat partijen elkaar versterken.  

Extra kosten betalen zich terug

Een goede voorbereiding levert voor het eindproduct veel op. De wensen van de opdrachtgever worden in een vroeg stadium duidelijk, waardoor deze zo goed mogelijk kunnen worden gerealiseerd. De kosten gaan omlaag, omdat de aannemer de risico’s vooraf kan inschatten en deze niet allemaal hoeft mee te nemen in zijn inschrijfprijs. Ook de faalkosten tijdens de realisatie verminderen, omdat de verwachtingen vanaf de start helder zijn. De extra kosten van de voorbereiding betalen zich dus terug.

Het is belangrijk dat we binnen de huidige veranderingen blijven communiceren, ongeacht onze rol. Uiteindelijk hebben we allemaal hetzelfde doel, namelijk het maken van een kwalitatief goed project. Dus laten we met zijn allen samenwerken in plaats van samen werken.  



Janneke van den Tillaart (1993) studeerde Land- en Watermanagement. Ze is sinds september 2015 trainee bij Jelmer. Ze werkte bij Aan de Stegge Bouw & Werktuigbouw als schrijver EMVI-plannen en werkt op dit moment bij Gemeente Utrechtse Heuvelrug als medewerker Water en Riolering.

 

Reageer op dit artikel