nieuws

‘Isoleren met ongezonde materialen schiet niet op’

bouwbreed 68

‘Isoleren met ongezonde materialen schiet niet op’

Het Nederlandse beleid voor duurzaam bouwen, is te eenzijdig. Dat vindt Joop Bensdorp, voorzitter van de Vereniging Integrale Bio-logische Architectuur (VIBA). “Er worden nog steeds ongezonde bouwmaterialen toegepast.”

Duurzaam bouwen kun je niet los zien van gezondheid, redeneert Bensdorp. “Energiebesparing is belangrijk, maar wat schiet je er mee op als je huizen isoleert met ongezonde materialen, waarvoor bovendien veel energie nodig is om ze te produceren?” Bovendien vraagt het opraken van de grondstofvoorraden minstens zoveel aandacht.

Beton, pur, glaswol, zijn producten die VIBA-leden mijden. Bensdorp. “Het is gevaarlijk om deze producten ongezond te noemen, omdat we in Nederland pas producten verbieden als dat is aangetoond. Wij redeneren; bij twijfel niet inhalen. Er zijn ook longartsen die zeggen dat glaswol gevaarlijk is.” Hout, vlas, hennep en schapenwol zijn veel door de VIBA-leden toegepaste materialen.

Definitie energieneutraal

Bensdorp stelt ook de definitie van energieneutrale woning ter discussie. “Veel woningen kun je niet energieneutraal krijgen. In 2050 moeten alle woningen energieneutraal zijn zegt de regering, maar theoretisch gezien kan dat alleen als je ook energie opwekt. Midden in de stad kan dat vaak niet, bij gebrek aan dak of als je met een monument te maken hebt. Op wijkniveau kun je meer klaargespeeld krijgen.”

Nederland zou ook een voorbeeld kunnen nemen aan Japanse bouwregels, meent Bensdorp, waar de ideeën van John Habraken zijn overgenomen en een scheiding gemaakt wordt tussen “drager” en “inbouw”. “Nederlandse gebouwen bestaan uit materialen met verschillende levensduren, terwijl je producten met een korte levensduur natuurlijk het liefst zo eenvoudig mogelijk wilt kunnen vervangen. Daar houden we in de Nederlandse te weinig rekening mee. Japan is wat dat betreft een stuk verder. Zij hanteren voor het casco en de inbouw andere levensduren. Dat is niet zo zeer een technische uitdaging, maar vooral een financiële. Als een ontwikkelaar in Nederland een kantoor neerzet, interesseert hij alleen voor die eerste tien jaar. Wat er daarna gebeurt, zal hem een rotzorg zijn.”

Baksteen en cement

Als voorbeeld noemt hij baksteen. “Dat is op zichzelf geen slecht product, wordt ter plekke gemaakt met klei dat er is in overvloed en het gaat lang mee. Maar je moet het niet metselen met cement, want als je dan iets moet vervangen of slopen kun je ook niets meer met de bakstenen. Ik zie het tij keren. Tegenwoordig bestaan er clickbricks die je aan elkaar kunt klikken.”

Een hand vol gezonde woningen

VIBA viert dit jaar haar veertigste verjaardag. In 1976 werd het opgericht door een klein groepje studenten en hoogleraar Peter Schmid die doceerde in Eindhoven. De VIBA richt zich, vanaf het begin, op het mens- en milieuvriendelijk inrichten van de leefomgeving. Het hoofddoel is het verspreiden van kennis over integraal gezond, ecologisch en recyclebaar bouwen. Dat is slechts ten dele gelukt, besluit architect Bensdorp. “Helaas is er altijd veel aandacht voor techniek en niet voor de mens, die bij het bouwen centraal zou moeten staan.”

“Hoeveel woningen Nederland telt, die volgens het principe duurzaam en gezond gebouwd zijn? Naast alle monumenten, denk ik een paar honderd, misschien duizend.”

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels