nieuws

Dan maar een zomerhuisje

bouwbreed Premium 76

Dan maar een zomerhuisje

Terwijl een prijsvraag voor tijdelijke huisvesting nog liep, droogde de stroom asielzoekers plotseling op. De winnaars moeten dus nu zelf maar zien wat ze met hun prototypen doen. Gelukkig is de stap naar een tinyhouse, vakantiehuisje of studentenwoning niet groot.

De markt is radicaal omgeslagen. Toen het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) en bureau Rijksbouwmeester begin dit jaar een prijsvraag uitschreven voor flexibele huisvesting, meldden zich dagelijks duizenden asielzoekers bij de Nederlandse grens. Inmiddels is die stroom vrijwel opgedroogd. Daarmee veranderde de urgentie van het probleem. De meeste deelnemers aan de prijsvraag ‘A home away from home’ verschoven hun aandacht naar statushouders, waarvoor strengere eisen gelden ten aanzien van woonruimte.

Zes prijswinnaars kregen na de eerste ronde in juni een kleine 20.000 euro om hun idee om te zetten in een prototype. Dat was voor geen van de teams voldoende, maar leverde wel een solide basis om partners te werven die mee wilden doen. Vijf van de zes toonden hun prototype tijdens de Dutch Design Week in Eindhoven.

In het oude Klokgebouw van Philips hadden the New Makers uit Delft bijvoorbeeld hun Comfort City opgebouwd. Dat is precies de omgeving waar zij met hun concept op mikken: leegstaande bedrijfshallen. Daarvan staan er volgens hen nog veel meer leeg dan kantoren en ze hebben het voordeel dat je er gemakkelijk eenheden over twee verdiepingen in kwijt kan. In een solide frame van HEA-profielen plaatsen ze CNC-gefreesde wand- en vloerpanelen die dankzij uitgekiende details gemakkelijk in elkaar klikken. De woningen zijn gemakkelijk aan te passen aan wisselende samenstelling van huishoudens. Al schakelend binnen de staalconstructie kunnen gevarieerde gemeenschappen ontstaan. Een soort overdekte dorpen.

Ernaast in dezelfde hal stond het prototype van architect René van Zuuk. Die sneed uit één groot blok piepschuim de contouren die hij op elkaar plaatste waardoor een domevormige ruimte ontstond. Zo simpel als het eruitziet, met het kleine modelletje waarmee Van Zuuk het principe demonsteerde, zo weerbarstig was de praktijk, want het prototype was nog lang niet bewoonbaar. Gevelafwerking, ramen, deuren en installaties ontbraken. Maar het principe waarin hij met draad uit EPS constructies snijdt met minimum materiaalverlies, intrigeert en heeft volgens de jury een grote belofte.

Houtskeletbouw

De kubus vormde het uitgangspunt van het concept Nieuwe Erven rondom de architecten van Onix en aannemer Friso. Zij bouwden uit houtskeletbouw een woning van 6 bij 6 bij 6 meter met een woonkamer met keukentje beneden en twee slaapkamers op de eerste verdieping. Met hun concept richten ze zich vooral op krimpgebieden waar ze verlaten erven nieuw leven willen inblazen. De asielzoekers kunnen zelf meebouwen aan hun woning en ook zelf het land bebouwen. Door de dynamiek die zo ontstaat komt er wellicht ook weer animo om de vaak monumentale boerderijen te restaureren, vertelt Allart Vogelzang Van Onix.

Bij de Solar-cabin, die net als Nieuwe Erven op het stadhuisplein van Eindhoven stond opgesteld, stapten geregeld mensen naar binnen die zeiden dat ze er wel een vakantiehuisje van wilden hebben. Velen zagen zich al vertoeven ergens aan de Nederlandse kust onder het royale overhellende zonnedak. Off-grid. Want met de 26 panelen kunnen wel twee gezinnen van stroom worden voorzien. En zo groot zal het energiegebruik ook weer niet zijn voor een woning van zo’n 35 vierkante meter, opgebouwd uit goed geïsoleerde houtskeletbouw. Het geeft wat Arjan de Nooijer de mogelijkheden aan van het concept dat werd ontwikkeld vanuit het idee van een soort bewoonbaar zonnepark, dat hij samen met zijn compagnon en Barth Installatietechniek uitwerkte.

Ondernemerschap

Een vakantiehuisje zou voor sommige van de prototypes best een oplossing kunnen zijn, beaamt woordvoerder Stephanie Theelen van het COA. “We kunnen ze geen vliegende start bezorgen, zoals we een jaar terug nog hoopten, nu de asielzoekersstroom zo is ingedamd. Maar dat wil niet zeggen dat het allemaal voor niets is geweest. Het komt nu aan op ondernemerschap van de teams.

Jurrian Knijtijzer lijkt daarin van alle prijswinnaars het verst. Hij heeft inmiddels al zestien van zijn Finch Buildings verkocht aan corporatie Ons Doel in Leiden. Die gaat er zowel statushouders als studenten in huisvesten. De corporatie heeft in de buidel getast voor de Finch, omdat de gemeente de toezegging heeft gedaan dat er op termijn een nieuwe plek beschikbaar komt voor de units. Dat maakt investering in de hoogwaardig afgewerkte Finch mogelijk. De all-electric-woning van gelamineerd hout is niet alleen aantrekkelijk als woning voor statushouders, maar voor alle andere groepen. Een tweede leven als aanleunwoning of hotelkamer is volgens Knijtijzer realistisch. En Rijksbouwmeester Floris Alkemade zegt het hem na. De Finch past in zijn geheel op een dieplader en kan gestapeld worden tot een complex van maximaal acht verdiepingen. De stalen profielen voor de bijbehorende hijsoperatie zijn op voorhand al ingelamineerd in de massief houten wanden.

Reageer op dit artikel