nieuws

Restauratie Domtoren lot uit loterij

bouwbreed 21

Restauratie Domtoren lot uit loterij

De Utrechtse Domtoren is dringend aan restauratie toe. Maar de tenderprocedure verloopt ronduit rommelig. Over misplaatste verwachtingen en gokkansen. Maar ook, regels zijn regels, zeker bij aanbestedingen.

De Domtoren – gebouwd tussen 1320-1382 – domineert al eeuwen de Utrechtse binnenstad. In het bestemmingsplan ligt vast dat niets hoger mag worden gebouwd dan de beroemde toren. Fier staat de 112,32 meter hoge toren erbij, totdat een inspectie van de Monumentenwacht ertoe leidt dat inderhaast op 40 meter hoogte groene netten worden gespannen. Er is dringend een restauratie nodig. Het begin van een ware tenderklucht, die hilarisch is te noemen als de inzet niet zo serieus zou zijn. 

De Monumentenwacht voert jaarlijks inspecties uit op de Dom door middel van abseiltechnieken. In 2015 vond er uitgebreid onderzoek plaats nadat er zichtbare scheurvorming werd geconstateerd. Het casco van de Domtoren werd toen als ‘redelijk’ beoordeeld. De onderhoudstoestand noemde de Monumentenwacht echter ‘matig’. Om die reden is restauratie en groot onderhoud nodig. Iets wat overigens elke vijftig jaar aan de orde is. De laatste grote restauratie vond plaats in 1975. Toen ging het voornamelijk om het vervangen en aanbrengen van voegwerk, het vervangen van natuurstenen en het behandelen of vervangen van ijzeren onderdelen. De restauratieadviseur maakte een plan van aanpak op basis waarvan nog een tender volgt voor een restauratieaannemer.

Gedegen partij

Voor de afdeling bouw- en woningtoezicht waren de bevindingen van Monumentenwacht aanleiding om op zoek te gaan naar een gedegen partij, die een goed restauratieplan kon maken en de uitvoering kon begeleiden. Drie gerenommeerde bureaus werden uitgenodigd op het stadhuis om de plannen en bevindingen van de gemeente aan te horen. Binnen een maand zou de uitnodiging volgen voor een tender waarop zij via de meervoudig onderhandse procedure konden inschrijven. De kans op de prestigieuze opdracht leek toen een op drie.

Daarna volgde een ijzingwekkende stilte. Bij navraag bleek dat de afdeling inkoop inmiddels had ingegrepen en een volledig openbare Europese tender zou worden uitgeschreven. Daarbij had de gemeente acht geschikte partijen op het oog. Daarna zou de opdracht via een emvi aan de meest geschikte partij worden gegund. Bij meer geschikte kandidaten zou loting plaatsvinden. Weg voorsprong. Angstvallig werd TenderNed in de gaten gehouden, totdat de opdracht verscheen. De vier geschiktheidseisen op TenderNed vroegen vooral naar ervaring met integrale restauratieplannen in de afgelopen vijf jaar. 

Elf gegadigden meldden zich bij de gemeente om in aanmerking te mogen komen voor het restauratieproject. Op een grijze zaterdag volgde de mededeling dat de maandag erop zou worden geloot: Klokslag 11.00 uur op het stadhuis. Alle partijen mochten daar met twee personen bij aanwezig zijn. En die kwamen in groten getale. Briefjes in een glazen pot bepaalden de volgorde voor inschrijving. Zuur genoeg vielen twee van de drie partijen uit de voorfase bij voorbaat buiten de boot. Over het verdere verloop werden geen mededelingen gedaan, maar de kans op de opdracht leek zo goed als verkeken. 

Aan de warrige procedure hield een aantal partijen een fikse kater over. Niet alle ambtenaren waren even gelukkig met de gang van zaken, maar vooral de drie architecten die in het voorstadium werden uitgenodigd, dachten een serieuze kans te krijgen hun kunsten te tonen. Het vervolg ontaardde in een loterij.

Machtsstrijd

Dit verhaal maakt vooral de machtsstrijd tussen bouwkundigen en inkopers pijnlijk zichtbaar. Krijgt kwaliteit een serieuze kans bij economisch meest voordelige inschrijving, of geeft de prijs de doorslag? Een vraagstuk waar trouwens niet alleen Utrecht tegenaan loopt. Een verhaal dat zich ook nog eens achter de schermen afspeelt. De gemeente Utrecht geeft desgevraagd toe dat de tenderstrategie lopende de rit is gewijzigd. De gemeente verwacht in november een definitieve keus te maken. Nog dit jaar maakt een adviseur een restauratieplan met bijbehorende begroting. Pas op z’n vroegst in de tweede helft van 2017 kan een aannemer worden gezocht. De gemeenteraad moet zich nog buigen over het budget. 

Het verhaal is dus nog lang niet ten einde. Uiteindelijk is de procedure netjes volgens de regeltjes verlopen. Het risico op een rechtszaak was veel groter geweest als een van de drie genodigde partijen daadwerkelijk aan de slag was gegaan. Dat verkeerde verwachtingen zijn gewekt: sorry. Regels zijn regels en dat geldt zeker voor de aanbestedingsregels.


Emvi-criterial

Bron: gemeente Utrecht

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels