nieuws

Isoleren met behoud van historische waarde

bouwbreed Premium 177

Isoleren met behoud van historische waarde

Ook panden van zo’n 130 jaar oud kunnen bijdragen aan de verduurzaming van Nederland. Dat vindt vliegtuigingenieur Jeroen Stolk (47), die ruim een jaar geleden een monumentaal pand aan de Markt in Delft kocht van woningcorporatie Vestia.

Stolk wil het rijksmonument aan de Markt niet alleen naar eigen smaak opknappen, hij wil het gebouw ook zo duurzaam mogelijk maken. Via de gemeente kwam hij terecht bij het in restauratie en renovatie van monumenten gespecialiseerde TAK architecten. Vera Franken (30) is binnen een team van het bureau verantwoordelijk voor het ontwerp.

Een groter plezier kun je haar niet doen, vertelt Franken afgelopen augustus in het compleet gestripte pand. “Ik houd zo van die oude gebouwen, daarom ben ik restauratiearchitect geworden.” Onder de vlag ‘de Groene TAK’ houdt ze zich binnen het architectenbureau bezig met de verduurzaming van monumenten.

Verduurzamen op gespannen voet met behoud

De Markt 85 staat bij Delftenaren bekend als voormalig kantoor van de VVV. Met kozijnen uit de jaren ’60, systeemplafonds en veel tussenwandjes, was het hoekpand volgens Stolk rijp voor een ingrijpende renovatie. Hij besloot het gebouw vrijwel volledig te strippen en zo de nodige open ruimtes te creëren. Ook komt er een nieuw dakterras, met uitzicht op de Markt.

Het streven naar zoveel mogelijk duurzaamheid blijkt regelmatig op gespannen voet te staan met het behoud van de originele staat van het gebouw. Zo zijn zonnepanelen in dit historische stadsgezicht verboden. “In welke mate kan je een gebouw aanpassen zonder dat je de monumentale waarde aantast”, is de vraag die Stolk en TAK architecten zich regelmatig stellen. En anders trapt de gemeentelijke monumentencommissie wel op de rem.

Zoeken naar bevestiging isolatiefolie 

Het dak aan de binnenkant isoleren is volgens de architect geen optie vanwege de schoonheid van het houten dakbeschot. Naar buiten dus met het isolatiemateriaal. Folie zou daar zeer geschikt voor moeten zijn. Op papier dan. “Isolatiefolie is dun, betaalbaar en zou supergoed moeten isoleren. Dat is bijna te mooi om waar te zijn.”

En dat is het waarschijnlijk ook, zegt Franken. “Het gaat er bij isolatiefolie om hoe je het bevestigt, de detaillering is essentieel om de door fabrikanten gehaalde isolatiewaardes te halen. In een fabriek lukt dat goed, maar hoe breng je de folie aan op een dak van 130 jaar oud met allerlei ingewikkelde hoeken? Als je dat aan de fabrikanten vraagt, weten die dat ook niet.” De architect worstelde zich onder meer door Franse onderzoeksrapporten om te achterhalen wat voor dit pand het beste materiaal zou moeten zijn en hoe dat moet worden aangebracht. Helemaal perfect wordt het niet, maar Franken en Stolk zijn tevreden met de gekozen oplossing.

Monumentenglas isoleert net zo goed

En er zijn natuurlijk meer manieren om een gebouw te isoleren. Zo wordt in het hele pand ‘monumentenglas’ aangebracht. Dat heeft de dikte van enkel glas, maar isoleert net zo goed als isolatieglas. Omdat het een rijksmonument is, geniet Stolk bij de aanschaf van de kozijnen een fiscaal voordeel. Op de begane grond komt een warmtepomp, waarop in de toekomst ook de belendende panden kunnen worden aangesloten.

Voor de isolatie van de wanden is gekozen voor een zogeheten ‘damp-open’ systeem. Deze manier van isoleren is niet standaard, maar volgens Franken voor dit monumentale pand wel de beste oplossing. Door te werken met een combinatie van leem en houtvezel wordt er vocht opgenomen en weer afgevoerd. De onderbreking van de koudebruggen is essentieel om rotting van de houten constructie door inwendige condensatie te voorkomen, zegt Franken. “Door de retourleidingen van de plafondverwarming langs de balkkoppen te leiden, wordt inwendige condensatie op deze plek voorkomen.”  

Geschiedenis bewaren 

Hoe hij het gebouw gaat inrichten weet Stolk nog niet precies, maar hij denkt aan een “tropisch-Nederlandse bouwstijl”. Voor zijn werk komt hij vaak in verre buitenlanden, waar Stolk vaak vergelijkbare panden met veranda tegenkomt. De Delftenaar heeft een stylist in de arm genomen die hem gaat helpen bij de afwerking en inrichting.

Stolk en Franken hopen dat de renovatie in november grotendeels is afgerond. Al zijn eventuele vertragingen nooit uit te sluiten, zeker niet bij een verbouwing die nauwlettend wordt gevolgd door de monumentencommissie. Maar je zult Stolk geen kwaad woord horen spreken over de strenge eisen. “Ik ben nu de eigenaar, maar wel eentje in een lange serie. De geschiedenis moet bewaard blijven.”



Historie Markt 85

De Markt 85 in Delft is een rijksmonument dat dateert uit de jaren 80 van de 19 eeuw (het precieze bouwjaar is onbekend), terwijl veel panden aan het plein in de 18, 17 of zelfs 16 eeuw zijn gebouwd. Uiteraard was deze plek aan de Markt eerder ook al bebouwd, maar die panden werden grotendeels verwoest door de afgebroken toren van de naastgelegen Nieuwe Kerk. In het nieuwe gebouw met de karakteristieke veranda kwam een café met de spitsvondige naam ‘De Stompe Toren’.
Bij veel Delftenaren is de Markt 85 vooral bekend als het voormalige kantoor van de VVV. Vele decennia konden toeristen aan de Markt terecht voor informatie over Delft. Na het vertrek van het toeristenbureau stond het hoekpand lang leeg en fungeerde een tijdje als vintage meubel- en kledingwinkel. Nu is op de begane grond de winkel van het Vermeer Centrum gevestigd, die ook na de ingrijpende renovatie van het gebouw zal terugkeren.


Meer weten over innovaties in isolatie? Die vind je in de Cobouw Special Isolatie

Zo lees je daar alles over opschaling van nano-isolatie

Reageer op dit artikel