nieuws

Tussen de regels

bouwbreed Premium 3

Tussen de regels

Architectuur Lokaal publiceerde begin mei de resultaten van een quickscan (steekproefsgewijs) onder openbaar aangekondigde ‘traditionele’ architectenselecties. Het is de moeite waard stil te staan bij dit onderzoek. Architecten- en bouwopdrachten hebben namelijk hun specifieke eigenaardigheden.

Doel van dit onderzoek, dat is uitgevoerd door Architectuur Lokaal onder auspiciën van het Atelier Rijksbouwmeester, is om inzicht te verschaffen in de verplichtingen en de toepassing daarvan in de aanbestedingspraktijk. Uiteindelijk opdat het architectuurklimaat verbeterd wordt en beter aansluit op het architectuurbeleid van de (rijks)overheid.

In het rapport worden aanbevelingen gedaan betreffende de verschillende fasen in de aanbesteding. Ik noem er een paar. In de voorfase gaat het om het te kiezen aanbestedingsregime. Aanbesteders hebben een voorkeur voor de onderhandse procedure en verwijzen daartoe naar het proportionaliteitsbeginsel. De aanbeveling ligt voor de hand en komt er eigenlijk op neer, dat er bewust over dat regime moet worden nagedacht. En voorts moet inkoop- en aanbestedingsbeleid vastgelegd worden in openbare beleidsstukken. Hiermee wordt recht gedaan aan karakteristieken van de architectenmarkt, terwijl toch transparant is, wat er gebeurt. Met instemming wordt naar het Rotterdamse Protocol Ontwerpersselecties verwezen.

Bij architectenopdrachtprocedures spelen selectiecommissies een grote rol. Aanbevolen wordt om een indicatie te geven van de namen en deskundigheden van de leden van de commissies. Deze essentiële informatie vergroot vanzelfsprekend de transparantie. Voorts wordt aanbevolen om te zorgen voor voldoende ontwerpdeskundigheid in de selectiecommissie of om ontwerpdeskundigen in te schakelen om de commissie te adviseren.

Wat betreft de selectiebeslissing wordt aanbevolen deze beter te motiveren. Dit draagt bij aan de professionalisering van het opdrachtnemerschap en het stelt afgewezen kandidaten in staat te leren van gemaakte fouten.

De aanbevelingen, er zijn veel meer, verbazen eigenlijk anno 2016: na zo veel rechtspraak en aandacht voor aanbestedingen zou je denken dat men dit toch wel weet. Maar de praktijk is blijkbaar nog steeds niet zo ver en kan met de aanbevelingen dan ook goed zijn voordeel doen.

De aanbevelingen passen bij de evaluaties van vorig jaar. En bij de aanbestedingspraktijk en het aanbestedingsrecht in het algemeen. In dit verband wijs ik op het Symposium De aangepaste Aanbestedingswet en de bouwrechtwereld (28 juni 2016) georganiseerd door het IBR. Architecten- en bouwopdrachten hebben hun specifieke eigenaardigheden: wat de nieuwe Aanbestedingswet hiervoor betekent, wordt op die bijeenkomst uit de doeken gedaan.

Monika Chao-Duivis, directeur Instituut voor Bouwrecht, hoogleraar bouwrecht TU Delft

De transparantie brengt met zich, dat ik meld bestuurslid van Architectuur Lokaal te zijn; met het rapport had ik geen bemoeienis.

Reageer op dit artikel