nieuws

Wav: Wanneer ben je werkgever?

bouwbreed Premium

Wav: Wanneer ben je werkgever?

Na het ontvangen van een boeterapport van de Inspectie SZW heb ik menig opdrachtgever briesend aan de telefoon gehad. Waarom krijgt hij een boete terwijl zijn aannemer de Wet arbeid vreemdelingen (Wav) heeft overtreden?

Het antwoord luidde in veel gevallen dat hij volgens de Wav werkgever is en dus zelfstandig verplicht is de Wav na te leven. Bij overtreding zal ook hij dus een boete moeten betalen. Gelukkig voor de opdrachtgever (maar ook de aannemer) zal dit antwoord naar aanleiding van recente uitspraken anders kunnen gaan luiden.

Achtergrond

Even kort de achtergrond. De Wav kent een zeer ruim werkgeversbegrip. Het enkele feit dat je iemand arbeid laat verrichten is genoeg om als werkgever aangemerkt te worden (en dan moet je de Wav naleven). Dit betekent dat in een bouwketen alle betrokken partijen (opdrachtgever, aannemers en onderaannemers) als werkgever kunnen worden aangemerkt. Gevolg: als de onderaannemer de Wav overtreedt, krijgen zij allemaal een boete.

In augustus 2015 boog de Raad van State zich over de vraag of iemand die opdracht had gegeven tot reparatie van een schip wel als werkgever kon worden aangemerkt. De Raad van State gaf een principieel antwoord: het is niet zo dat elke afnemer van een product of dienst maar automatisch moet worden aangemerkt als werkgever. Het is aan de minister (die de boete oplegt) om te motiveren dat een partij als werkgever kan worden aangemerkt.

Relevante omstandigheden

Wanneer ben je dan een werkgever? De Raad van State oordeelde dat naarmate de betrokkenheid van de opdrachtgever bij de uitvoering van de dienst groter wordt, het eerder zo zal zijn dat de opdrachtgever niet louter als afnemer kan worden aangemerkt. Een mooie juridische toverformule waarmee je in de praktijk echter nog niet zoveel kan.

Gelukkig noemt de Raad van State enkele relevante omstandigheden zoals de frequentie van de dienstverlening, de feitelijke bemoeienis met de uitvoering van de werkzaamheden en het zicht op de werkzaamheden, doordat deze bij opdrachtgever zelf worden uitgevoerd. Indien deze omstandigheden zich in voldoende mate voordoen, is de gedachte dat de opdrachtgever invloed kan uitoefenen op de werkzaamheden en dus overtreding van de Wav kan (en moet) voorkomen. Onder die omstandigheden wordt de opdrachtgever dan aangemerkt als werkgever, aldus de Raad van State.

Werkgever?

De praktijk zal moeten uitwijzen wat deze uitspraak nu precies betekent voor de bouw. Een eerste aanwijzing is er al. Recentelijk was aan de orde of een school, die een nieuwbouwopdracht had verstrekt aan een aannemer, moest worden aangemerkt als werkgever. De minister kreeg dit niet aangetoond en daarmee ontsprong de school de dans.

Kortom, de opdrachtgever kan niet meer automatisch worden aangemerkt als werkgever. Dat is goed nieuws voor de briesende opdrachtgever van dit verhaal, maar ook voor zijn aannemer. Immers, in veel gevallen zal de aannemer conform contract de boetes van de opdrachtgever moeten betalen.

Robert Jan Kwaak
Advocaat bouwrecht bij Poelmann van den Broek advocaten in Nijmegen.

Reageer op dit artikel