nieuws

Architect kan Auteursrecht afstaan

bouwbreed Premium

Architect kan Auteursrecht afstaan

In de praktijk krijg ik vaak de vraag of de architect ‘even’ afstand kan doen van zijn rechten op een project. Het is inderdaad zo dat dit contractueel kan worden geregeld, maar er is een duidelijke grens. Dat wordt hier kort toegelicht.

Een bouwkundig ontwerp zoals de architect dat vervaardigt, kwalificeert als een werk van letterkunde, wetenschap of kunst als bedoeld in de Auteurswet 1912. Een dergelijk werk wordt beschermd door een uitsluitend recht van de maker: het auteursrecht. Grofweg bestaat het auteursrecht uit exploitatierechten (het exclusieve recht op openbaarmaking, of verveelvoudiging) en persoonlijkheidsrechten (rechten zich te verzetten tegen een bepaalde aantasting).

Overdragen

Het auteursrecht komt in beginsel toe aan de architect als maker van het ontwerp. Het is wel zo dat de architect het auteursrecht kan overdragen. Daarmee is de kous nog niet af. Ondanks overdracht van het auteursrecht, behoudt de architect als maker van het werk zijn persoonlijkheidsrechten. Dit wil zeggen dat de architect zich nog steeds zou kunnen verzetten tegen aantasting van zijn werk. Let op: ook van persoonlijkheidsrechten kan afstand worden gedaan, behoudens van één: het recht tot verzet tegen misvorming en verminking. Dat recht is daarom absoluut. 

Afstandsverklaring

Het auteursrecht van de architect geldt tot zeventig jaar na het overlijden van de architect. Als het recht op verzet tegen misvorming en verminking bij testament is toebedeeld, zal ook van dat recht gebruik kunnen worden gemaakt zolang als het auteursrecht geldt. Het absolute recht tot verzet tegen misvorming of verminking moet daarom niet worden onderschat. 
Nu moet ik bekennen dat de in de inleiding gestelde vraag doorgaans wordt beantwoord met een wedervraag. Wat wil de opdrachtgever dan bereiken? Veel zaken zijn in de gebruikelijke voorwaarden (DNR 2011) al geregeld. Er is dan al veel kou uit de lucht, en de architect ziet zich dan niet geconfronteerd met allerhande (al dan niet rechtsgeldige) afstandsverklaringen. Wel zo praktisch. 

Ramon Pasma 
Advocaat Bouw&Vastgoed bij AKD

Reageer op dit artikel