nieuws

Aanpak van uitbuiting leeuw of lam

bouwbreed Premium

Aanpak van uitbuiting leeuw of lam
Ton Borsboom

Vrijheid van goederen, diensten en personen is zo ongeveer het hoogste goed binnen de Europese Unie. Niemand wil het vrije verkeer kwijt, maar sindsdien zijn de negatieve kanten steeds prominenter in beeld gekomen.

En die hebben vrijwel allemaal te maken met uitbuiting van werknemers. In Amsterdam wordt twee dagen gesproken over het hoe en waarom, en nog belangrijker over de oplossing.

Handhaving

Iedereen weet het zo langzamerhand wel. De Europese regels zijn niet altijd even consistent, die moeten dus worden aangepast. Maar daarnaast wreekt zich dat elke lidstaat zo zijn eigen regels en manieren van handhaving heeft. Juist op dat punt is samenwerking van groot belang. Immers de verkeerde detacheerders en uitzenders werken grensoverschrijdend. Als inspectiediensten dat niet doen, zijn ze vrijwel kansloos tegen deze bureaus die zich bezighouden met grof geld verdienen aan mobiele arbeidskrachten.

Samenwerking tussen inspectiediensten is een grote operatie

Om minister Lodewijk Asscher te citeren: “Samenwerking tussen inspectiediensten is een grote operatie, omdat de organisaties gewend zijn los van elkaar te werken. Wij koesteren het vrije verkeer van arbeiders. Laten we ook het vrije verkeer van inspectiediensten samen met werk koesteren.”

Oneerlijke concurrentie

Asscher’s prioriteit ligt het halve jaar waarin Nederland het voorzitterschap van de EU bekleedt bij het bestrijden van zwart werk. Dat is in zijn visie een bedriegersspel zonder winnaars. “Werknemers verliezen op hun pensioenen en andere sociale verworvenheden en zijn onverzekerd als ze onverhoopt een arbeidsongeval krijgen. Het leidt ook tot oneerlijke concurrentie, belastingontwijking en tekorten in de sociale zekerheid”, verklaart hij zijn strijd tegen het fenomeen. Het platform moet een deel van de oplossing bieden, vooral op het punt van handhaving.

Een tweede probleem dat moet worden aangepakt zijn de brievenbusfirma’s. Het is een punt dat de Europese sociale partners in de bouw ook tot speerpunt hebben verklaard. Het zijn van die firma’s die geen echte activiteiten uitvoeren maar alleen maar zijn opgezet om de arbeidskosten omlaag te brengen ten koste van gedetacheerden en autochtone arbeiders, zoals Asscher het definieert. Het zijn bedrijven die ook nauwelijks belasting afdragen en nog minder sociale premies.

Risicovol

Opmerkelijk in dit verband is overigens dat zwart werk en uitbuiting van gedetacheerde werknemers het meeste voorkomen in risicovolle bedrijfstakken, zoals de bouw. Het zijn ook vaak bedrijfstakken met relatief hoge personeelskosten die ook nog eens een fors percentage van de prijs uitmaken, zoals veel takken van sport binnen de bouw. Daar is immers snel winst te behalen als een besparing wordt gerealiseerd op de kosten.

Vanuit dat oogpunt is het logisch dat Europa, de sociale partners en onze eigen minister van Sociale Zaken stappen wil zetten in de bestrijding van zwart werk. Niet alleen voor om de belastinginkomsten te missen, maar ook gaat het ten koste van arbeidsveiligheid en eerlijke concurrentie tussen bedrijven.

Harmonisatie

De vraag is of de nu gelanceerde plannen daadwerkelijk helpen. Van harmonisatie van regels is immers geen sprake. Handhaving blijft daardoor lastig, zeker bij bedrijven als Rimec, tegenwoordig Mecra genaamd, die verhuizingen en misleiding niet schromen. De vraag blijft voorlopig dan ook of de maatregelen moeten worden gezien als leeuw of lam.

Reageer op dit artikel