nieuws

‘Ondergrond Groningen is niet stijf’

bouwbreed Premium

‘Ondergrond Groningen is niet stijf’

De NPR aardbevingsbestendig bouwen en verbouwen is onder hoge tijdsdruk in elkaar gezet, weet Erik Middelkoop van Royal Haskoning DHV. Hij heeft ongezouten kritiek op een misschien wel kapitale blunder in de conceptversie waar al mee is gerekend. “De uitgangspunten waren te stijf.”

‘Versterkingsopgave minder groot dan gedacht.’ Die boodschap viel eind vorig jaar de vele ‘slachtoffers’ van de aardbevingen in Groningen rauw op het dak. Veel te kort door de bocht, stelt Middelkoop misschien wat gedupeerden gerust. “Ook met de nieuwe pga-kaart is het gebied waar versterken noodzakelijk is niet kleiner geworden. Volgens de regels hoef je bij een pga (piekgrondversnelling) van 0,04 niet meer te rekenen. Dan zit je in Duitsland.”

Toegegeven. Met die nieuwe pga-kaart zijn de seismische krachten die mogelijk in het gebied kunnen optreden voor veel gebouwen wel omlaag gegaan. En de kosten voor het versterken van lage gebouwen zijn met de nieuwe norm lager, verwacht ook Middelkoop. Er is echter een belangrijke maar. Er zijn ook rekenregels die juist ‘gunstig’ uitpakken voor de bouw.

Zeer vreemd

In de definitieve NPR wordt namelijk beter rekening gehouden met de ondergrond. In de oude norm werd voorgeschreven dat moest worden uitgegaan van zeer stijve grond. Zand. Op zichzelf zeer vreemd, merkt Middelkoop op. “In slechts 15 procent van het gebied in Groningen is sprake van zandlagen. De rest bestaat uit slappere lagen.”

Dat hiaat is in de nieuwe norm ondervangen. De NPR biedt namelijk ruimte voor onderzoek op locatie en geeft ook rekenstandaarden mee die de situatie in Groningen beter weergeven. Het gevolg? “Het responsspectrum is per locatie gemiddeld 43 procent lager geworden”, becijfert Middelkoop.

Responsspectrum per locatie gemiddeld 43% lager

Goed nieuws voor de NAM? Niet helemaal. “Voor lagere, stijvere gebouwen met veel wanden pakt de nieuwe NPR gunstig uit. Voor hogere gebouwen of onderdelen daarvan kan het een hogere belasting betekenen. Wij kennen situaties waarin de belasting vier keer zo zwaar is geworden ten opzichte van de eerdere norm.”

Waardeloos geworden

Hoe kon het gebeuren dat er in belangrijke rekenregels, al waren ze voorlopig, is uitgegaan van stijve grond? Veel constructiebureaus zijn er zelfs ook al mee aan de slag gegaan. Sommige berekeningen zijn deels waardeloos geworden en moeten over. Middelkoop spreekt van een gemaakte fout in het verleden en een “forse tegenvaller”.

“Achteraf praten is makkelijk, maar iedereen had kunnen weten dat de ondergrond in Groningen niet stijf is. Wat ze hadden kunnen doen? Het openlaten. Het alternatief was geweest dat constructeurs zelf zouden gaan meten.”
Met de nieuwe norm en de aanpassingen is de kritiek niet helemaal weg bij Middelkoop. “Bijlage F is slecht. Zo zijn er geen veiligheidsfactoren voor materialen gebruikt. De wel opgenomen veiligheidsfactoren corresponderen niet met de rest van de norm en zijn te laag. Het gevolg kan zijn dat je veel te kwetsbare gebouwen construeert.”

Weglaten

De bewuste bijlage is informatief en niet-bindend. “Toch zou ik die bijlage weglaten. Anders zaait die alleen maar verwarring en leidt die tot onnodige discussies. Constructeurs worden hierdoor op het verkeerde been gezet.”

Minister Kamp wil de NPR zo snel mogelijk opnemen in het Bouwbesluit. Middelkoop vindt dat met enkele aanpassingen een goede zaak. “Maar dan wel alleen voor nieuwbouw. Als je hem ook verbindt aan de bestaande bouw krijg je publiekrechtelijke problemen. Veel gebouwen en woningen voldoen er niet aan. Die kun je niet in korte tijd herstellen. Het gevolg is dat gemeenten moeten handhaven en dat veel Groningers op straat komen te staan.”

Reageer op dit artikel