nieuws

Nieuwe aardbevingsnorm vol fouten en slordigheden

bouwbreed

Nieuwe aardbevingsnorm vol fouten en slordigheden
Kees van de Veen, Hollandse Hoogte

Gezaghebbende constructeurs plaatsen grote kanttekeningen bij de nieuwe rekenregels voor aardbevingsbestendig bouwen (NPR). Essentiële onderdelen van de rekensom deugen niet of ontbreken. Ze waarschuwen voor ongelukken en het construeren van “te kwetsbare gebouwen”.

De NPR aardbevingsbestendig bouwen is voor de opgave in Groningen van cruciaal belang. Minister Kamp (Economische Zaken) wil daarom vaart maken met de norm. Anders dan de commissie Meijdam afgelopen najaar voorstelde (wacht nog twee jaar), wil Kamp de norm in april opnemen in het Bouwbesluit. Aardbevingspecialisten van ABT-Wassenaar en Royal Haskoning-DHV waarschuwen echter voor grote risico’s. “De bijlage van de norm staat vol slordigheden”, zegt Erik Middelkoop van Royal Haskoning-DHV.

 

Bij letterlijk volgen norm, kans op kwetsbare gebouwen

In die bijlage staat nauwkeurig beschreven hoe je kunt berekenen wat er in constructies gebeurt tijdens een aardbeving. Maar Middelkoop heeft vooral kritiek op de veiligheidsfactoren die zijn gerelateerd aan de uiteindelijke bezwijkkans van een gebouw. “Daar klopt geen hout van. Ze zijn over het algemeen te laag en corresponderen niet met de rest van de norm. Als je deze letterlijk volgt, bestaat de kans dat je te kwetsbare gebouwen construeert.”

Niet-constructieve elementen

Han Krijgsman en Cock Peterse van ingenieursbureau ABT-Wassenaar Seismisch Advies verbazen zich vooral over het feit dat de definitieve NPR, in tegenstelling tot de oude, nauwelijks nog ingaat op niet-constructieve elementen van gebouwen, zoals verlaagde plafonds, geveldelen en schoorstenen. “Dat is opvallend. De meeste slachtoffers bij aardbevingen vallen namelijk door het falen van bouwkundige onderdelen, zoals topgevels, metselwerk en schoorstenen. Dat komt omdat lichte aardbevingen vaker voorkomen dan die ene zware klap.”

Buitenland: veel aandacht niet-constructieve onderdelen

In het buitenland wordt juist veel aandacht besteed aan niet-constructieve onderdelen, vervolgt Krijgsman. “Amerika heeft niet voor niets een vuistdik boekwerk beschikbaar.” Aansluitingen van nutsvoorzieningen, zoals gas, water en elektriciteit, verdienen volgens ABT-Wassenaar in het bijzonder meer aandacht.

Onder vuur

Het is niet de eerste keer dat de NPR onder vuur ligt. Hevige discussies gingen vooraf aan de voor Nederland nieuwe bouwregels. Zo was er lange tijd kritiek op de nieuwe KNMI-kaart, waarop de piekgrondversnellingen staan weergegeven voor het gebied. Op basis van de nieuwe kaart kan de conclusie worden getrokken dat een stuk minder woningen moeten worden versterkt dan tot een jaar geleden nog werd aangenomen.

“Die analyse is te eenzijdig”, zeggen de constructeurs tegen Cobouw. “Op basis van die kaart kan niet zomaar worden gezegd dat de Groningse opgave kleiner is geworden”, stelt Krijgsman. “Juist voor hogere gebouwen is de klus waarschijnlijk groter geworden.”
“Voor sommige gebouwen is de belasting wel vier keer zo zwaar geworden met de nieuwe NPR”, aldus Middelkoop. Krijgsman van ABT-Wassenaar onderschrijft dat. “Staar je niet blind op de nieuwe pga-kaart”, klinkt ook zijn betoog.

Slappe ondergrond

Dat de hoogbouwopgave misschien juist wel groter is geworden, is gebaseerd op het feit dat de rekenregels voor het bepalen van het zogeheten ‘responsspectrum’ in de definitieve norm is gewijzigd. Dat spectrum is kortweg de mate waarin een gebouwconstructie (of onderdelen daarvan) reageert op trillingen door aardbevingen. Waar eerst werd uitgegaan van algemene Europese standaarden, hebben Nederlandse deskundigen die veelbepalende factor verhollandst.
“Dat is een goede zaak”, vinden de twee kritische constructeurs. “Aardbevingen in Groningen wijken namelijk sterk af van die in Europa of in de rest van de wereld waar ze veel dieper plaatsvinden. Het gaat om 10 kilometer diepte tegenover ongeveer 3 kilometer in het noorden van Nederland.”

Middelkoop legt uit dat er in de al toegepaste norm een kapitale fout is aangepast. “In de oude norm gingen we uit van een stijve ondergrond. Maar iedereen weet dat de bodem in Groningen juist slap is.” Beide constructeurs zijn blij dat de ondergrondfactor is verbeterd. Het gevolg is echter wel dat veel berekeningen over moeten. “Met opdrachtgevers zijn we daarover nu in gesprek.”

Reageer op dit artikel