nieuws

Directeur Centrum Veilig Wonen: “De boel stagneert”

bouwbreed Premium

Directeur Centrum Veilig Wonen: “De boel stagneert”
Jan Emmo Hut, oud-directeur van CVW vindt het goed dat er überhaupt een regeling is.

Minister Kamp, Hans Alders, de NAM en de Tweede Kamer moeten snel duidelijkheid scheppen over de versterkingsoperatie in Groningen. Die oproep doet Jan Emmo Hut, directeur van het Centrum Veilig Wonen (CVW). “De boel stagneert.”

Hut moet met het CVW namens de NAM woningen en gebouwen in de regio Groningen veiliger te maken. Daarnaast bepaalt hij de hoogte van de schadebedragen en wijst hij erkende aannemers aan. Er is één maar. Het CVW is een uitvoeringsinstantie. Dat maakt het werk lastig. Vooral omdat de regels voortdurend wijzigen.

“Veel mensen wachten daarom met het herstellen van de schade. Van de 30.000 omwonenden met schademeldingen kiest 70 procent voor het geld én niet voor herstel door het CVW. Of dat frustrerend is? Wij maken de kaders niet. Gekscherend heb ik weleens gezegd: het enige wat duidelijk is, is dat het gebied nog steeds op dezelfde plek ligt. Haast is geboden.”

Ingewikkeld en gevoelig

De zoon van een aannemer snapt dat het nieuwe dossier voor iedereen ingewikkeld en gevoelig ligt. Toch waarschuwt hij: “Op een gegeven moment moet het praten zijn afgelopen. Maar sommige besluitvormingsprocessen lopen nu eenmaal anders dan we tot nu toe in de bouwwereld gewend zijn.”

Ik nam zelf het besluit om te stoppen bij Van Wijnen

 Hut is sinds de oprichting van het CVW begin 2015 betrokken bij de grootste bouwoperatie in de geschiedenis van Groningen. Ook zijn benoeming deed stof opwaaien. Hut was namelijk ook directeur bij Van Wijnen Noord.

“De buitenwacht vond dat de functies onverenigbaar werden. Ik zag dat ook. Uiteindelijk nam ikzelf het besluit om te stoppen als directeur bij Van Wijnen. Dingen die gevoelig zijn, moet je niet wegschuiven. Daarover moet je in alle eerlijkheid praten.”

Veilig verlaten

Zo bouwen dat je een gebouw na een aardschok veilig kunt verlaten. Of anders gezegd: zo bouwen dat je veilig je huis kunt verlaten als deze op zijn grondvesten staat te schudden. Het is slechts een deel van de opdracht. Als je toch bezig bent, kun je net zo goed verduurzamen. Direct naar de nul-op-de-meter, ook gasloos. 

Dat zijn kansen voor de bouwsector. Toch signaleert ook Hut dat de grote bouwopgave tot op de dag van vandaag is uitgebleven. “We staan pas aan het begin van het proces.”

Van schoorsteen tot nul-op-de-meter

Wat is er wel bereikt in Groningen? De directeur onderscheidt verschillende soorten bouwactiviteiten. Zo is er een programma voor risicovolle objecten. Na inspecties worden de meest gevaarlijke schoorstenen, ornamenten, balkons of andere elementen van gebouwen vervangen. “Inmiddels zijn er 800 schoorstenen weggehaald.”

Dan is er nog het schadeherstel. “Cosmetische ingrepen? Dan doe je een deel van het schadewerk te kort”, reageert Hut.

70 procent van de aanvragers het bedrag laat uitkeren

 In een jaar tijd kreeg het CVW ruim 30.000 schademeldingen. Gemiddeld keerde de organisatie een schade uit van 3000 euro. Veel geld zou je zeggen. “Maar het probleem is dat 70 procent van de aanvragers het bedrag laat uitkeren. Veel mensen wachten met het herstelwerk of laten dat door niet-erkende aannemers doen. Dat wil je liever niet. Het kan zelfs de uiteindelijke versterkingsopgave in de weg zitten, als de eerdere schade niet goed is hersteld. Dan leidt dat tot nieuwe discussies.”

Versterken van gebouwen

De derde belangrijke bouwstroom is het versterken van gebouwen. Vooral op dat dossier blijven resultaten achter bij de ambities. Zeven bouwbedrijven en corporaties zouden in 2015 150 woningen aardbevingsbestendig maken en tot nul-op-de-meter. ‘Slechts’ 23 woningen werden opgeleverd.

De eerste 500 ‘NOM-NAM-woningen mogen 108.000 euro kosten. Voor de volgende 1000 moet de prijs omlaag naar 100.000 euro, inclusief btw. “Of we dat gaan halen is nog onduidelijk. We moeten nog evalueren. Daarmee beginnen we 13 januari. Ik constateer dat alle bewoners supertevreden zijn. Wat dat inhoudt? Als een Groninger zegt ‘het kon minder’ is dat al een heel groot compliment.”

Versterken of slopen

100.000 euro voor een renovatie van een huurwoning? Het lijkt een hoop geld. Veel keuze heeft de NAM echter niet, denkt Hut. “Van dat bedrag kun je misschien ook nieuwe woningen maken, maar dan moet je wel alle andere kosten buiten beschouwing laten. Mensen zul je dan tijdelijk moeten uitplaatsen. En wat doe je met de inventaris?”

Een grote sloopoperatie ziet Hut in elk geval niet zitten. “In Loppersum doen we dat wel met 43 particuliere rijtjeswoningen. Niet omdat het anders te duur wordt, maar omdat versterken daar technisch niet kan.”

Nabije toekomst

Genoeg kopzorgen nog. Oplossingen zijn in de maak. Zo begint het CVW begin februari met het programma ‘Versneld herstel’. Na een melding garandeert het CVW dat de schade binnen twee weken is verholpen. “We willen daarmee bereiken dat meer mensen het herstel door de door ons erkende aannemers laten uitvoeren. Nu is dat 30 procent, wij willen naar meer dan 50 procent eind dit jaar.”

Aan de hand van een catalogusaanpak die nog moet worden uitgerold, wil ook minister Kamp het hersteltempo opschroeven. Hut juicht die aanpak toe. “Bouwers hoor je terecht dat het niet snel op gang komt. Dat komt ook omdat er onvoldoende engineeringcapaciteit is waarmee wordt vastgesteld wat er nodig is. Dat versterkt de noodzaak van een catalogusaanpak. De ervaringen van de zeven bouwers gaan daaraan zeker bijdragen. Binnenkort gaan ze samen om tafel om alle kennis en inzichten te delen voor verdere optimalisatie. Dat is uniek in Nederland.”

Sneller vergunningen verstrekken

Tot slot is er ook een oplossing om sneller vergunningen te verstrekken. Het is de bedoeling dat het CVW afspraken maakt over versnelde afgifte door gemeenten. Hut ziet het risico daarvan niet in. “Nu al zijn er initiatieven van bouwers en ontwikkelaars die dat zelf doen. De systematiek werkt dus al en zal ons hierbij helpen. Acht weken wachten op een vergunning, terwijl je onveilig woont, voelt wat wrange hè?

Dertig jaar werkte hij bij Van Wijnen. Hij begon er toen hij 23 was. Daarvoor werkte hij bij zijn vader die een klein aannemersbedrijf had: Bouwbedrijf Hut. “Ik vond het best moeilijk om te stoppen bij Van Wijnen. Maar ik zag die enorme opgave hier en vind dat het werk vooral moet landen bij de regionale bouwers. Dit landsdeel is qua werkgelegenheid niet de beste regio van Nederland.”

Jaar van de waarheid

Hoe dan ook. De bouweuro’s moeten nog gaan vloeien. Rolf Koops van Bouwend Nederland Noord hoopt dat 2016 het jaar van de waarheid wordt en dringt aan op concrete afspraken. Of die wens uitkomt? Hut houdt een stevige slag om de arm. “Daarop zeg ik nog niet volmondig ja. Eerst moet er duidelijkheid komen. Zo moet de NPR in het Bouwbesluit komen voor zowel de nieuwbouw als de verbouwoperatie. Het is goed dat Kamp dat ook zegt te willen, maar het is daarmee nog geen feit. De meningen zijn daarover nogal verdeeld. Tegenstanders zeggen: je kunt het ook onderling met elkaar afspreken zonder wetgeving. Maar waarom heb je dan een Bouwbesluit? En bovendien? Waarom voeg je hem dan niet toe aan het Bouwbesluit?”

Eerst moet er duidelijkheid komen.

Er is nog een reden waarom Hut niet durft te voorspellen dat de bouwproductie in Groningen in 2016 fors zal aantrekken. Het heeft alles te maken met de ambitie die de Nationale Veiligheidscoördinator Hans Alders heeft: het hele gebied toekomstbestendig maken, met de mensen, het liefst aan de keukentafel. Hoe prachtig dat ook klinkt, het zal de klus omgeven met discussies met tal van betrokkenen en emoties er niet eenvoudiger op maken.

Snel duidelijkheid

Zorg voor duidelijkheid en snel. Zodat particulieren ook op de langere termijn weten waaraan ze toe zijn. Hut blijft het herhalen. “Anders gaan ze wachten. Zeker als ze het gevoel hebben dat ze toch nog wel even veilig zitten. Mijn statement is gericht aan het hele speelveld. Minister Kamp, de NAM, Hans Alders, de Tweede Kamer en alle andere stakeholders. Anders gaat het project stagneren. Iedereen is daarvan wel overtuigd, maar daarmee is niet gegarandeerd dat die duidelijkheid er ook snel komt.”

Reageer op dit artikel