nieuws

Schade-atlas vergroot kennis over restauratietechnieken

bouwbreed

Schade-atlas vergroot kennis over restauratietechnieken

Materiaalkennis over monumenten is binnenkort te vinden in één, vrij toegankelijke database. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), TNO en TU Delft ontsluiten daarvoor samen een schat aan informatie voor restauratieaannemers en -architecten.

Dit jaar al brengt het samenwerkingsverband MonumentenKennis een digitale schade-atlas voor monumenten uit. De samenwerking moet alle beschikbare bestaande en nieuwe kennis ontsluiten over materialen in oude en jonge monumenten. “Bestaande kennisnetwerken van de TU Delft, RCE en TNO worden op deze manier aan elkaar geklonken”, zegt Marjan Hammersma, directeur-generaal Cultuur en Media van het ministerie van OCW. Haar ministerie ondersteunt het initiatief met een subsidie van 550.000 euro.

Nederland besteedt jaarlijks miljoenen aan monumenten, maar het gaat geregeld mis door technisch onbegrip. De schade-atlas van MonumentenKennis moet missers voorkomen. “Bijvoorbeeld bij behandeling van veelvoorkomende zoutschades”, zegt Rob van Hees, TNO-onderzoeker en hoogleraar Conserveringstechnieken van Gebouwen aan de TU Delft, één van de drijvende krachten achter de samenwerking.

“Bij een recente kerkrestauratie constateerden we dat een vijftiende-eeuws natuurstenen kapiteel met vocht- en zoutschade bij een eerdere restauratie op een verkeerde manier was ontzout en geconserveerd. Resultaat: extra schade in plaats van een oplossing. En het geld is weggegooid.” Koppeling van de TNO-kennis over aantastingsprocessen aan de RCE-praktijkervaring met restauraties van monumenten moet dergelijke onnodige schades gaan voorkomen.

Een door TNO uit te voeren onderzoek naar degradatie van tufsteen, opgezet vanuit MonumentenKennis, gaat ook voor besparingen zorgen, verwacht Van Hees. Laboratoriumproeven moeten uitwijzen waarom tufsteen in monumenten soms extreem snel degradeert. De veronderstelling is dat het alleen om specifieke blokken gaat, terwijl het overgrote deel nog steeds in goede staat is. Wanneer die hypothese juist blijkt, is een gerichte aanpak mogelijk. Van Hees: “In plaats van complete vervanging van alle tufsteen kun je volstaan met vervanging van die specifieke delen. Bij een groot monument betekent dat een investering van pakweg 100.000 euro in plaats van miljoenen.”

De digitale schade-atlas is in nog in de maak. Behalve oorspronkelijke materialen komen ook in het verleden gebruikte conserveringsmaterialen aan bod. De digitale atlas zou ook kunnen helpen bij de inventarisatie van aardbevingsschade aan monumenten.

Verbinding

De samenwerking van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, TNO en TU Delft zorgt in de erfgoedzorg voor een verbinding van praktijk, beleid en wetenschap. Doel is een einde maken aan de versnippering van kennis. De rijkssubsidie geldt voor vier jaar, waarna het kenniscentrum op eigen benen moet staan.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels