nieuws

Interview: ‘Vluchtelingen het grootste vraagstuk’

bouwbreed

Interview: ‘Vluchtelingen het grootste vraagstuk’

Hebben ontwikkelende bouwers van Nederland de migrantenstroom niet zien aankomen? “Jawel, maar als wij erover beginnen, lijkt het alsof we erop zitten te wachten”, zegt Nico Rietdijk, directeur van de NVB.

“Emotioneel beladen” vindt Nico Rietdijk, directeur van de NVB, het vluchtelingenvraagstuk. Het is geen onderwerp waar je tot voor kort op een bijeenkomst van projectontwikkelaars over begon. “Het ligt gevoelig. Alsof je als bedrijf op de migratiestroom zit te wachten.” Extra omzet, extra cash; goed verdienen aan de nieuwe inwoners. Zo is het dus echt niet.

Maar dat de immigratie een belangrijk vraagstuk is voor de woningmarkt in Nederland, staat buiten kijf. “Ik hoorde een aantal jaren geleden een hoogleraar uit Parijs zeggen: ‘Het grootste vraagstuk is niet zozeer de islam, maar het vluchtelingenvraagstuk. Voordat ze het bastion Europa gaan bestormen, moeten we tijdig een antwoord formuleren.’ Deze man had het dus goed gezien.”

Rietdijk begint het gesprek over de vluchtelingen vlak na een late zomervakantie. Meer nog dan de stijgende woningverkopen, houdt dit hem bezig. “De vluchtelingenstroom kwam als een duveltje uit een doosje. Het loopt zo spaak”, zegt hij met zijn handen gevouwen en een bezorgde blik gericht op de regenachtige tuin van het Voorburgse pand van de branchevereniging.

Volgens Rietdijk betekent de migratie dat de komende twintig jaar jaarlijks al gauw duizenden extra woningen moeten worden gebouwd.

Wachten totdat de vraag zich vertaalt in nieuwbouwprojecten, lijkt Rietdijk geen goed plan. “We gaan het voortouw nemen. In die zin dat we onderzoeksbureau Rigo scenario’s laten uitrekenen van de woningbehoefte de komende decennia.”

Het grote onderzoek ‘Investeren in Nederland’ dat het Economisch Instituut voor de Bouw begin dit jaar presenteerde, is volgens de NVB-directeur wellicht nog gebaseerd op de bevolkingsprognose van twee jaar geleden en daardoor niet helemaal actueel.

De migratie is niet het enige wat Rietdijk beter in de beeld wil krijgen. Hij zou ook graag willen terugzien wat de zich met sprongen verbeterende geneeskunde en de technologie gaan betekenen voor het wonen in Nederland. Rietdijk wijst op een uitspraak van hoogleraar regeneratieve geneeskunde, Clemens van Blitterswijk, die zegt dat we bij een van de laatste generaties behoren waarvoor doodgaan geen keuze is. Een andere hoogleraar, moleculair geneticus Hans Clevers, denkt dat in de nabije toekomst een injectie met gekweekte stamcellen volstaat om een nieuw orgaan op te bouwen.

Het zijn dit soort voorbeelden die Rietdijk op het puntje van zijn stoel krijgen. Net als de laatste bevolkingsprognose van het , die in 2040 1 miljoen meer inwoners voorziet in vergelijking met een prognose van tien jaar geleden. “Hoe kun je nou in tien jaar tijd op 1 miljoen meer mensen uitkomen?” Demografen lopen achter de feiten aan vreest, Rietdijk. “Wat is de garantie dat de huidige generatie demografen het wel goed ziet?” Een miljoen meer of minder maakt nogal uit. “Daar kun je niet tegenaan bouwen.”

Wat er precies uit het onderzoek van Rigo komt, is afwachten. Zeker is volgens Rietdijk dat Nederland het binnen drie tot vijf jaar niet redt met alleen binnenstedelijk bouwen. Hij erkent: natuurlijk hebben de ontwikkelende bouwers belang bij zoveel mogelijk nieuwe woningen. Maar de bouwers hebben ook altijd belang gehad bij schaarste, dus afknijpen van het aanbod. Dat drijft de prijs op. Rietdijk wijst op de lessen uit de jaren negentig. Politiek Den Haag liep aan de hand van de “rode en groene lobby”, waaronder de bouw, die schaarste predikten om de bouw van Vinex-gebieden te laten slagen. Iedereen boerde goed: de gemeenten, de projectontwikkelaars en de bouwers. Maar de woonconsument was de dupe.

Ja, de NVB-directeur wil alvast gewaarschuwd hebben. Niet om zichzelf straks op de borst te kunnen slaan, glimlacht hij, maar om de boel niet uit de hand te laten lopen. Dus is zijn boodschap nu: oververhitting moet je zien te voorkomen. Schaarste is dus gevaarlijk. “De effecten daarvan krijg je uiteindelijk als een boemerang terug.”

“Er is bluswater in de vorm van nieuwbouwwoningen nodig”, is Rietdijks oplossing tegen oververhitting. Transformatie van oude kantoren zal maar beperkt helpen. “Het laaghangende fruit is snel weg, en de hoeveelheden die je kunt transformeren, vormen maar een druppel op een gloeiende plaat.”

Volgens Rietdijk ligt de uitdaging bij provincies en gemeenten om tijdig voor voldoende woningbouwlocaties te zorgen. “Die zijn tot nu toe nog erg gericht op oude bevolkingsprognoses die het beeld geven dat Nederland af is.” Verre van dat. Zowel het EIB als de NVB trekken door het land en hameren erop de ogen open te houden. Plan niet te zuinig, en kijk ook buiten de stad, is het devies van Rietdijk. “Zestig procent binnenstedelijk bouwen is al ambitieus.”

NVB werkt samen met NVTB

De ontwikkelende bouwers van de NVB en de toeleveranciers van de NVTB gaan samenwerken. Om faalkosten terug te dringen gaan de twee afspraken maken over de standaardisatie van “vormkeuzes”, dat wil zeggen standaard maten voor kozijnen, deuren, ramen et cetera. “Hoe vaak gebeurt het dat architecten plannen maken en dat toeleveranciers de maten voor bijvoorbeeld kozijnen net niet hebben?”, zegt Nico Rietdijk, directeur van de NVB. Door afspraken te maken over standaardmaten, kunnen de kosten omlaag. “Eigenlijk wil je net als met lego dat alles op elkaar aansluit. Nog mooier is dat lego, duplo en meccano onderling ook nog op elkaar aansluiten.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels