nieuws

Reportage: ‘Je moet je nek durven uit te steken’

bouwbreed

Reportage: ‘Je moet je nek durven uit te steken’

In Noordwijkerhout bouwt ontwikkelaar Synchroon e-houses, energieneutrale woningen. De bewoners moeten nog even wennen.

Daan van Duijvenvoorde loopt met zijn werkmanskleren aan het huis binnen. Hij heeft samen met zijn vriendin een e-house van Synchroon gekocht en is aan het klussen. Of we even binnen mogen kijken? Henri van Dam, adjunct-directeur van Synchroon, de verslaggever en de fotograaf zijn welkom. We lopen de trap op naar zolder. Naast een reusachtige boiler waar twee baden mee zijn te vullen, tikt Van Duijvenvoorde even op de meter die de opgewekte zonne-energie in kilowattuur aangeeft. “15,9”, zegt hij. “Dat valt tegen.” Buiten is het warm en winderig, maar de zon verschuilt zich achter een grijze wolkendeken.

“Ruim 6000 kilowattuur moet het huis jaarlijks”, zegt Van Dam, die civiele techniek en engineering studeerde in Enschede en na zijn studie projectontwikkelaar werd. “Twee keer het gemiddelde elektriciteitsverbruik van een huishouden.”

De energieproductie wordt gegarandeerd door Synchroon. Bij een slechte zomer moet de ontwikkelaar bijbetalen. Van Dam kijkt niet benauwd. “Over tien jaar gezien weten we in Nederland goed hoeveel uur de zon gemiddeld schijnt.”

De e-houses, het zijn er nog maar twee in Noordwijkerhout, staan in de nieuwbouwwijk Mossenest. De grond is van een vennootschap onder firma (vof) van Ballast Nedam, Heijmans en Synchroon. Synchroon doet namens de drie de ontwikkeling, Heijmans de infra. Zonder de crisis was de wijk volgens Van Dam al af geweest.

Met de energieneutrale woningen zit Synchroon in de voorhoede van duurzame woningbouwers. Niet voorop, zegt Van Dam, want in woningbouwland zit geen enkel bedrijf stil. We spreken elkaar op de dag dat Marjan Minnesma en Urgenda de klimaatrechtszaak van de Staat gaat winnen, maar waar we dan nog onwetend van zijn.

De buitenkant van de woningen is niet spectaculair anders dan van een ‘gewone’ woning, verontschuldigt Van Dam zich. Het huis staat op het zuidwesten en de zonkant van het dak is helemaal bedekt met zonnepanelen. Aan de andere kant ligt een gewone grijze dakpan. Een dikke schil met baksteenstrips aan de buitenkant, gelijmd op isolatie, en drielaags glas in kunststof kozijnen houden de warmte vast. Binnen wordt de temperatuur op peil gehouden met vloerverwarming en eventueel met infraroodpanelen in de kamers boven.

Is het huis daarmee comfortabel genoeg? Bewoner Daan was er niet gerust op. Zijn schoonvader werkt in de installatiebranche en zegt dat dit soort woningen heel warm kan worden in de zomer, vertelt hij in de woonkamer naast een doos tegels. Dus besloot Daan zelf een warmtepomp te plaatsen. Binnen in de woonkamer hangt een grote ventilatie-unit onder het plafond, buiten op het dak van de uitbouw staat een Toshiba-ventilator.

“Typisch”, reageert Van Dam als we weer buiten staan. “Dit past niet bij het concept van een e-house. De bewoner denkt dat wonen op deze manier comfortabeler wordt, maar hij moet het nog beleven.” Toegegeven, zegt Van Dam, bij dit soort woningen duurt het langer voordat het warm is, en het duurt ook een paar uur voordat je de warmte eruit hebt. Hij klapt het hoesje van zijn iPhone open en maakt een foto van de ventilator. Toch even overleggen of het e-house al dan niet aangepast moet worden.

Maar over de basis van het e-house bestaat geen twijfel. “ All electric. Geen gas en geen cv”, zegt Van Dam. In Breda en Den Haag worden binnenkort ook de eerste e-houses gebouwd. Nog niet op grote schaal. De vraag naar energieneutrale huizen is beperkt. Daarom ontwikkelt Synchroon in Aalsmeer een tussenvariant: de elektriciteitsrekening op nul, maar een cv-ketel voor de verwarming.

In de kinderschoenen

“De doelgroep die belangstelling heeft voor duurzame woningen groeit wel, maar is relatief klein”, merkt Van Dam. Steeds meer consumenten zijn bezig met duurzaam eten en duurzaam leven. “Duurzaam wonen is in de bewustwording een volgende stap.”

“De marketing van energieneutrale woningen staat in de kinderschoenen”, verklaart de ontwikkelaar de achterstand. Een probleem daarbij is volgens hem dat het de bouwsector nauwelijks lukt om bij woonconsumenten de kwaliteit van nieuwbouw ten opzichte van bestaande bouw goed over het voetlicht te brengen. Laat staan de energieneutrale nieuwbouw. Dat het comfortabeler is, energetisch beter en beter is voor het milieu.

“Je moet de waarde laten zien. Een juiste snaar raken, het bewustzijn triggeren.” Ook binnen het bedrijf zelf moet je het bewustzijn voor duurzaamheid proberen te vergroten. Bij Synchroon kreeg iedereen een energiemonitoringsysteem cadeau.

Triggeren wil Van Dam ook de beleggers. Kansen liggen er in de vrije-huursector, een groeimarkt. “Die gaat een behoorlijke vlucht nemen.“ Synchroon heeft op dit moment 650 woningen in aanbouw. Dit jaar worden naar verwachting achthonderd woningen verkocht, waaronder 180 in de vrije-huursector. Pensioenbeheerders als Syntrus Achmea, Bouwinvest, Amvest, Altera Vastgoed en het Spoorwegpensioenfonds zitten op het vinkentouw om nieuwe projecten af te nemen, merkt de Synchroon-adjunct. “Er is meer kapitaal dan er goede projecten zijn.”

Beleggers interesseren voor energieneutrale nieuwbouwwoningen was tot heden lastig. “Ze zijn relatief traditioneel”, merkt Van Dam. “Dat is gewoon zo. We proberen het elke keer weer. Het schijnt moeilijk te zijn om huurders te vertellen dat de energiekosten lager zijn.”

Synchroon keert het daarom om: niet wachten tot beleggers om energieneutrale woningen vragen, maar de woningen gewoon aanbieden. Duurzaamheid is naast veiligheid het belangrijkste speerpunt van TBI en Synchroon. Dan moet je je nek af en toe durven uit te steken, vindt Van Dam. De markt is er volgens hem geschikt voor. Dat er te weinig goede projecten zijn om alle vastgoedwensen van de pensioenfondsen en verzekeraars te bevredigen, is in Van Dam’s optiek “van de laatste maanden”.

Dat betekent dat er voor een goed aanbod van energieneutrale woningen ook vraag is, beredeneert Synchroon. Daarom begint de ontwikkelaar binnenkort met een woningproject in Den Haag: tachtig energieneutrale appartementen voor de vrije sector. Dat moet een doorbraak worden, want grote energieneutrale woningbouwprojecten voor beleggers zijn er nog niet.

We nemen afscheid. Thuis aangekomen overheerst het nieuws van de klimaatrechtszaak tegen de Staat. Ik mail Van Dam: wat gaat deze uitspraak betekenen voor energieneutrale woningbouw? Dat de Staat de klimaatzaak heeft verloren is een signaal dat we onze verantwoordelijkheid moeten nemen en dat energieneutrale woningbouw snel de standaard moet worden, reageert hij. “De woningen waar pensioenbeleggers in investeren moeten minimaal 2020-proof zijn.”

Een paar dagen later schrijft hij nog een e-mail. “Dit weekend kwam ik nog een mooie uitspraak van Dietrich Bonhoeffer (Duits theoloog en verzetsstrijder, red.) tegen, waarbij ik even moest denken aan ons gesprek over duurzaamheid: De uiteindelijke toets van een morele samenleving is het soort wereld dat ze achterlaat voor haar kinderen.”

Synchroon

TBI-dochter Synchroon ontwikkelt naast koop- en huurwoningen ook winkels en af en toe een kantoor en is actief in de herbestemming van leegstaand vastgoed. Grote projecten van Synchroon zijn onder andere de samen met Bouwfonds ontwikkelde woontorens Boston & Seattle op de Wilhelminapier in Rotterdam en gebiedsontwikkelingsproject Waterfront in Harderwijk.Synchroon had het zwaar in de beginjaren van de crisis. De omzet duikelde van 245 miljoen euro in 2006 naar 51 miljoen euro in 2010. Na enkele reorganisaties verdween driekwart van het personeel. Inmiddels draait Synchroon met veertig werknemers weer zwarte cijfers. De omzet kwam vorig jaar op 60 miljoen euro, dit jaar wordt 70 miljoen verwacht. De woningverkopen komen in 2015 naar verwachting uit op achthonderd, bijna twee keer zoveel als vorig jaar.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels