nieuws

Dodelijke wand illegaal gebouwd

bouwbreed

Dodelijke wand illegaal gebouwd

Voor de neergestorte keerwand die in 2014 in een Waalwijkse loods aan twee mensen het leven kostte, is nooit een vergunning aangevraagd. Uit onderzoek van Cobouw blijkt dat vergelijkbare wanden in de bedrijfshal ook gebreken vertoonden.

11 september 2014. Het is een zwarte dag in Waalwijk. Rond de klok van vier uur stort één van de acht keerwanden in een loods van Van de Reijt Meststoffen neer. Twee mannen raken bedolven onder betonblokken van 1,6 ton per stuk. Zij overleven het niet.

Cobouw deed onderzoek naar het ongeval. Hieruit blijkt dat voor de vier meter hoge keerwand, opgebouwd uit stapelblokken, nooit een bouwvergunning is aangevraagd terwijl dat wel had gemoeten.

Hoewel de wanden op tekening stonden, is ook tijdens milieuinspecties van de gemeente in 2011 en 2012 niet specifiek naar de keerwanden gekeken. “Daar was geen aanleiding voor”, verklaart de gemeente Waalwijk. “Er waren bijvoorbeeld geen scheuren of een verschoven, verzakte wand zichtbaar. Dus geen signalen voor een nadere bouwinspectie.”

Die conclusie lijkt haaks te staan op vertrouwelijke foto’s (zie hieronder) die Cobouw in handen heeft. Op de foto’s, onderdeel van een onderzoek van de Inspectie van Sociale Zaken, staan keerwanden zoals die ten tijde van het ongeval binnen het bedrijf werden toegepast.

Verschillende deskundigen die op verzoek van Cobouw de beelden bekijken, nemen tal van bouwfouten waar. Zo ontbreekt het aan steunberen en ook het gebroken blok wekt verbazing. De recht op elkaar gestapelde blokken, (moet in halfsteensverband) vormen volgens hen de grootste fout. “Doe dat alstublieft nooit”, waarschuwt Henk Dam, directeur van Dam Beton. De exacte toedracht van het ongeval is ruim een halfjaar na dato nog altijd onduidelijk. Wel staat in een vertrouwelijke mail van de inspectie dat deskundigen op basis van de foto’s zouden moeten kunnen concluderen “wat er op 11 september aan de hand kan zijn geweest”.

Verantwoordelijkheid

De gemeente Waalwijk benadrukt dat initiatiefnemers of bouwers in bouwtechnische zin altijd verantwoordelijk zijn voor het voldoen aan het Bouwbesluit. Leendert van der Reijt, directeur van het bedrijf waar het ongeval plaatsvond, vindt dat ook leveranciers een verantwoordelijkheid hebben. Wie de leverancier is van de ‘rampblokken’ is niet bekend. Volgens de inspectie zou de handelaar failliet zijn. Van de Reijt, die terugblikt op een “vreselijk drama”, nam de keerwanden in 2009 over van Jos van Oijen, eigenaar van de Brabantse Meststoffen Centrale. Van Oijen zegt niet meer te weten wie de blokken leverde en de muur bouwde.

In Nederland staan tal van wanden die zijn opgetrokken uit megablokken. Recyclebedrijven, gemeentelijke afvalbedrijven en agrariërs zweren erbij, omdat ze er eenvoudig en relatief goedkoop wanden mee kunnen opbouwen en afbreken, “het is net lego”. Per jaar zouden er alleen al in Nederland honderdduizend blokken worden geproduceerd.

De vraag naar de stapelblokken neemt met de dag toe. Zij winnen vooral onder boeren aan populariteit sinds het mestquotum dit jaar is afgeschaft.

Eerdere ongelukken liepen goed af, weten marktpartijen. Nieuwe worden zeker niet uitgesloten: “De gevaren van de blokken worden onderschat”, verklaren diverse leveranciers. Adviezen om bij bepaalde hoogten constructeurs in te schakelen, worden volgens hen vaker in de wind geslagen. Tegelijkertijd geven handelaren in overeenkomsten of algemene voorwaarden expliciet aan dat zij niet instaan voor de manier waarop hun klanten de blokken gebruiken. Ook gemeenten lijken geen oog te hebben voor de risico’s. “Toezicht op dit soort demontabele constructies is er nauwelijks”, zegt Wico Ankersmit, directeur van de Vereniging Bouw- en Woningtoezicht Nederland.

Reacties op de foto’s

 

 

Op de twee foto’s is te zien hoe vergelijkbare keerwanden in de opslagplaats in Waalwijk er bij stonden ten tijde van het dodelijke ongeluk. Op de eerste foto is te zien dat de losliggende blokken recht op elkaar gestapeld zijn en niet in halfsteensverband. Op de tweede foto is een scheur in een van de blokken waar te nemen. Steunberen ontbreken. De wanden zijn inmiddels afgebroken en opnieuw opgebouwd.

“Het verbaast me niet dat hier een ongeluk is gebeurd. Deze wand is niet gebouwd voor zijwaartse druk” (Wico Ankersmit, directeur Bouw- en Woningtoezicht Nederland).

“Ontluisterend, beangstigend, resultaat van gebreken in de wetgeving omtrent productie, gebruik en plaatsing van stapelblokken” (Frans Matthijssen, Masterblock Gubbels Betonagglomeraten).

“Je zet in Nederland iets neer en niemand controleert de constructie of de hoogte. Ik zeg altijd: maximaal zeven blokken” (Siepie van Kalsbeek, eigenaar Van Kalsbeek Beton).

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels