nieuws

Zes miljard euro in bankgaranties

bouwbreed

Zes miljard euro in bankgaranties

Bankgaranties leggen voor miljarden euro’s beslag op de financiële armslag van de bouwsector. De druk loopt gemakkelijk op tot een tiende van de gehele jaarproductie.

De Amsterdamse econoom Michiel Langman becijfert de financiële omvang van de bankgaranties in Nederland op 2 tot 3 miljard euro. Geld dat de bouwers liever voor andere doelen zouden aanwenden, zoals het aangaan van nieuwe projecten. “En die 2 tot 3 miljard is nog een conservatieve schatting”, zegt Langman. “Want de hoofdaannemer vraagt op zijn beurt ook weer garanties van de onderaannemer. Het totale bedrag kan zo maar oplopen tot het dubbele: zo’n 6 miljard euro.” En dat op een totale bouwproductie in Nederland van 50 tot 60 miljard euro. Econoom Langman heeft op verzoek van Bouwend Nederland studie gemaakt van het tot dusverre onderschatte fenomeen.

Brancheorganisatie Bouwend Nederland schrikt van de financiële ruimte die de bankgaranties voor zich opeisen. Vanuit de achterban sijpelde de ergernis al een tijdje door. Naarmate de crisis vorderde, werden de geluiden steeds krachtiger. Maar dat de effecten zo groot zijn, is toch ook voor de specialisten een verrassing.

“We zijn inmiddels met verschillende groepen opdrachtgevers in gesprek”, zegt Dick van Werven, beleidsmedewerker van Bouwend Nederland. “Bij kleinere werken vraagt Rijkswaterstaat gelukkig al geen garanties meer. Een probleem is dat je de opdrachtgevers niet centraal kunt benaderen. We zijn langs verschillende kanalen in gesprek met niet alleen Rijkswaterstaat maar ook bijvoorbeeld de waterschappen en diverse grotere gemeenten.”

Organen als de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en de Unie van Waterschappen zeggen geen specifieke kennis in huis te hebben over de rol van de bankgaranties bij aanbestedingen. De uitvoering en deskundigheid liggen bij de individuele gemeenten en waterschappen.

Langman: “De afgifte van de garantie brengt hogere kosten mee dan iedereen dacht. Bij de bedrijven slaat een gevoel van moedeloosheid toe. Je betaalt voor iets waar niemand blij van wordt. Daar komt bij dat maar heel zelden gebruik gemaakt wordt van de bankgarantie.”

Voor Langman staat vast dat het hebben van een bankgarantie het risico getroffen te worden door een faillissement niet vermindert. “Alleen wordt wel de druk verschoven naar de aannemer. En die is ervan overtuigd dat misschien een ander maar zeker niet hijzelf failliet gaat.”

Bouwend Nederland beschouwt het door Rijkswaterstaat afzien van een bankgarantie bij kleinere projecten als een eerste succes, waarvan vooral het midden- en kleinbedrijf profiteert.

Lees verder: ‘bankgarantie te veel automatisme’

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels