nieuws

Forten onderdeel onderzoek duurzame energiewinning

bouwbreed Premium

Forten onderdeel onderzoek duurzame energiewinning

Het winnen van duurzame energie kan schadelijke gevolgen hebben voor historische gebouwen. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed onderzoekt de mogelijkheden om energiewinning en behoud van monumenten met elkaar te combineren.

Hoe kan duurzame energie worden gewonnen bij monumentale bouwwerken zonder dat deze eronder te lijden hebben? Die vraag staat centraal bij een onderzoek onder leiding van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. De overheidsdienst werkt samen met onder meer provincies, landschapsarchitecten en de energiesector.

Als proef zijn de Stelling van Amsterdam en de Nieuwe Hollandse Waterlinie aangewezen. Beide dateren uit de 19de eeuw en staan op de werelderfgoedlijst van Unesco. Ze nemen daardoor een bijzondere plaats in in het Nederlandse monumentale erfgoed.

Bij het exploiteren van de fortificaties kan duurzame energie een belangrijke rol spelen. De gebouwen zijn vanwege hun karakteristieke structuur niet geschikt voor willekeurige transformaties. Bovendien is het energieverbruik van deze monumenten hoog, waardoor het extra moeilijk is om ze een nieuwe bestemming te geven.

Verduurzaming is dus geboden, maar tegelijkertijd mag het monumentale karakter van de gebouwen niet worden aangetast. Een gegeven dat ook bij andere historische bouwwerken een rol speelt.

Mogelijkheden om duurzame energie op te wekken, zijn er overigens wel. “Welke dat zijn en waar die precies kunnen worden toegepast, wordt momenteel verkend”, zegt Jeroen Bootsma, adviseur landschap bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. De wijze waarop de fortificaties op dit moment in hun energie voorzien, verschilt per onderdeel. “Zo zijn sommige delen aangesloten op het aardgasnet, terwijl andere gebruikmaken van bijvoorbeeld palletkachels en ook wordt op beperkte schaal aardwater gebruikt.”

Daarnaast zijn er mogelijkheden op een aantal plekken in de fortificaties zonnepanelen te plaatsen en misschien is het mogelijk gebruik te maken van windenergie. Zulke vormen van energiewinning maken het mogelijk de historische bouwwerken energiezuinig te verwarmen. Daarnaast kan een deel van dit soort energie worden doorverkocht, bijvoorbeeld aan huishoudens in de omgeving.

Hoe dit straks in de praktijk gaat, is vooralsnog onderdeel van het onderzoek. Dit moet ook duidelijk maken welke financiën hiermee gemoeid zijn. “De kosten hangen onder meer samen met de locatie, zodat daarover vooralsnog niets definitiefs valt te zeggen”, zegt Bootsma. Vaststaat dat de samenwerkingspartners ernaar streven dat als ze er in slagen dit werelderfgoed te voorzien van duurzame energie zonder het oorspronkelijke karakter te beschadigen, deze technieken op diverse plaatsen te gebruiken. Zo krijgen de duurzame fortificaties een voorbeeldfunctie voor andere monumenten.

Reageer op dit artikel