nieuws

De pijn van de grote bouwers

bouwbreed Premium

Financieel zijn het niet de beste jaren voor de grootste bouwondernemingen van ons land. Van de acht pure bouwers uit de top tien wist alleen Van Wijnen alle crisisjaren uit de rode cijfers te blijven. Zes jaar bouwcrisis in statistieken.

Teruglopende omzetten

De gezamenlijke omzet van de tien grootste bouwondernemingen van Nederland lag vorig jaar 3,4 miljard euro lager dan in 2008, het laatste ‘normale’ jaar voordat de crisis greep kreeg op de sector. Hoewel de aandacht afgelopen jaren vooral uitging naar BAM en Ballast Nedam en hun financiële problemen, was het Heijmans die de meeste omzet inleverde. De Brabantse aannemer zag de bedrijfsopbrengsten in zes jaar tijd bijna halveren, tot 1,8 miljard vorig jaar. Ook TBI kreeg een flinke daling voor zijn kiezen: de omzet liep tussen 2008 en 2014 van 2,4 miljard terug tot 1,6 miljard, oftewel met exact een derde. Afgezien van de steeds verder uitdijende baggeraars Boskalis en Van Oord, wist eigenlijk alleen Strukton zijn omzet te verhogen, met ruim 40 procent naar 1,7 miljard. Die groei werd vooral bereikt middels overnames in binnen- en buitenland. Afgelopen jaar won Strukton ruim 10 procent aan opbrengsten en was daarmee een positieve uitzondering. Zeven van de tien koplopers in de bouw leverden in 2014 omzet in. Daardoor ook dook de totale gezamenlijke omzet voor het eerst sinds jaren onder de 25 miljard.

Bedroevende winstmarges

De dalende omzetten en teruglopende resultaten hebben de winstmarges van de grote bouwers flink onder druk gezet. De gemiddelde marge nam af van 2,3 procent in 2013 tot 1,77 procent afgelopen jaar. Worden de cijfers van de baggeraars niet meegeteld, dan duikt de marge voor de tweede keer in de afgelopen vijf jaar onder nul. In 2012 werd met een marge van -1,9 procent een voorlopig dieptepunt bereikt, maar 2014 kan met een marge van -0,86 procent ook bedroevend worden genoemd.

Veruit het slechtst renderende bedrijf uit de top tien was vorig jaar Ballast Nedam. De Nieuwegeinse aannemer verloor op elke euro omzet bijna 9 cent. Maar ook Heijmans, Strukton, BAM en Dura Vermeer kunnen met weinig genoegen terugkijken op 2014. Ook zij noteerden een negatieve marge. TBI bleef maar net uit het rood.

Ronduit jaloers zullen de bouwbedrijven kijken naar Boskalis. De Papendrechtse baggeraar sloot afgelopen jaar af met een nettowinstmarge van ruim 15 procent.

Vanwinstgevend naar verlieslatend

Afwaarderingen op vastgoed en grondposities, reorganisaties, herstructureringen en projectverliezen hebben de koplopers in de bouw afgelopen jaren vele honderden miljoenen gekost. Door de moordende concurrentie is het bovendien steeds moeilijker geworden om een jaar positief af te sluiten. Telde de top tien in 2008 met Heijmans slechts één verliesgevend bedrijf, vorig jaar eindigden maar liefst vijf bouwers in het rood: Dura Vermeer, Strukton, Ballast Nedam, BAM en opnieuw Heijmans.

Het tiental eindigde samen 440 miljoen in de plus, maar enkel en alleen dankzij de megawinsten van baggeraars Boskalis en Van Oord. Worden hun resultaten niet meegerekend, dan blijft onder aan de streep een totaalverlies van 169 miljoen over. Daarmee gaat 2014 de boeken in als een van de slechtste jaren ooit. Alleen 2012 verliep financieel nog dramatischer: de acht grootste bouwers noteerden toen samen een verlies van 407 miljoen.

Van de ‘pure’ bouwers wist alleen Van Wijnen alle crisisjaren uit de rode cijfers te blijven. Het grootste verlies in de jaren slepende bouwcrisis werd geboekt door BAM. In 2012 hield het bedrijf onder aan de streep een verlies van 187 miljoen over.

Steeds minder personeel in dienst

Dat de teruglopende bouwvolumes grote gevolgen hebben gehad voor de werkgelegenheid is genoegzaam bekend. Meer dan 40.000 banen gingen afgelopen crisisjaren verloren in de sector. Zo’n 15.000 daarvan kunnen op het conto worden geschreven van de tien grootste bouwers. Hadden zij in 2008 samen nog meer dan 92.000 werknemers op de loonlijst staan, eind 2014 was dat aantal geslonken tot onder de 78.000. Een daling derhalve van dik 15 procent in vijf jaar tijd. Absoluut gezien snoeide BAM het stevigst. De Bunnikse bouwer schrapte sinds het begin van de crisis zo’n vierduizend banen, net geen 15 procent van het totaal eind 2009. Veel hoger lag het percentage echter bij TBI. Het Rotterdamse bouw- en techniekconcern dikte een derde in. En ook Heijmans (-29,5%), Ballast Nedam (-27,5%), Dura Vermeer (-19,9%) en Van Wijnen (-17,7%) reorganiseerden relatief meer banen weg dan BAM. Afgelopen jaar brachten acht van de tien bedrijven uit de bouwtop hun personele omvang terug.

Reageer op dit artikel