nieuws

‘Ik zie een grote worsteling om me heen’

bouwbreed Premium

‘Ik zie een grote worsteling om me heen’

De opkomst van geïntegreerde contracten heeft de risico’s voor de infrabouwers vertienvoudigd. Gerrit-Jan van de Pol vraagt zich af of de branche het Paard van Troje heeft binnengehaald.

Algemeen-directeur Van de Pol van het Betuwse bouwbedrijf GMB is diep teleurgesteld over de praktijk van geïntegreerde contracten zoals design & construct. Zelf was hij als lid van de Regieraad Bouw een energiek vernieuwer. Maar als de directeur na tien jaar de balans opmaakt, constateert hij een negatieve uitkomst voor het bedrijfsleven.

“We zijn sinds 2004 achteruit geboerd. Nee, ik wil niet terug naar de oude situatie. Zeker niet. We waren op een doodlopende weg beland. Maar de weg waarop we nu zijn is ook niet de goede. Wat zei de Regieraad Bouw? We willen een sector die gezond is, innovatief, waardevol voor de maatschappij. Klantgericht en waar je met plezier wilt werken. De doelen: gezonde bedrijven en plezier in het werken halen we niet.”

Ingewikkeld

Nederland vertoont weer groei. De economie trekt aan. De bouw lijkt in een gunstiger vaarwater terecht te komen. Van de Pol nuanceert. Klopt, betere tijden zijn op komst. De woningbouw schijnt uit het dal te kruipen. “Maar voor infra ligt de zaak toch echt anders. De huidige tijd is heel ingewikkeld. Ik zie om me heen – en ook voor ons eigen bedrijf – een grote worsteling. Er zijn grotere projecten dan voorheen. Maar wel minder. Als je een groot werk mist heeft dat veel impact. Het risicoprofiel van de projecten is ook veel te groot.”

Volgens de topman van GMB schuilt in de geïntegreerde projecten die bouwers op zich nemen een risico van tot wel 30 procent van de aanneemsom. Over de hele portfolio komt Van de Pol uit op een gevarenzone van zeker 10 procent. Risico’s die bovendien vaak onzichtbaar of onherkenbaar zijn in de tenderfase. In de tenderfase moeten in zeer korte tijd enorme hoeveelheden gegevens worden verwerkt, niet bepaald bevorderlijk voor een goede inschatting van risico’s.

“De hoge risico’s maken de sector ongezond. En leuk is het ook niet meer. In plaats van een best for project zien we een struggle for life.”

Risico’s

De risico’s die de bouwers moeten behappen zijn enorm. Hoe is precies de samenstelling van de bodem, wat kom je allemaal tegen? Wat wordt de samenstelling van de species, welke funderingstechnieken zijn toe te passen? O ja, misschien ook nog vertraging door explosieven.

“Bovendien moet je op tijd alle vergunningen rond zien te krijgen. Heel lastig. De einddatum blijft staan. Als je te laat oplevert, zijn de consequenties voor jou. Bij waterzuiveringen bouwen wij nieuwe installatie-onderdelen in een bestaande situatie, waarvan de gegevens jou niet bekend zijn. De verantwoordelijkheid die je als bouwer moet nemen is over de top. Het probleem is op te lossen als de bedrijven niet opportunistisch, maar 10 procent hoger inschrijven. Maar dat lukt de bedrijven niet in de sector. Je hebt altijd wel een kleiduifschieter die het goedkoper wil.”

Van de Pol vindt dat op het vlak van de risicoverdeling snel grote stappen moeten worden gezet. “De opdrachtgevers zijn zeer dominant. Met goede bedoelingen, slechte bedoelingen of gewoon ondoordacht. Ons bedrijf is dankzij de portfolio hartstikke stabiel. Maar op deze wijze werken houdt geen paard vol. Je kunt er geen langetermijnbeleid op maken. De opdrachtgevers bepalen de spelregels van de tenderfase, ook met betrekking tot de omgang met en verdeling van risico’s. Rijkswaterstaat zou als grote opdrachtgever voorop moeten gaan om tot een redelijker risicoverdeling te komen. Ook de Unie van Waterschappen, ProRail en deprovincies hebben een taak. In de gemeentelijke markt ligt de situatie anders.”

Segmenten

Geschrokken van verliesjaar 2013 heeft GMB zijn belangrijke divisie civiel (goed voor twee derde van de omzet van 151 miljoen) opnieuw opgetuigd. Voortaan wordt gewerkt vanuit de drie segmenten waterveiligheid & constructies, waterkwaliteit & installaties en haven & industrie. Veel aandacht gaat uit naar opleidingen om specialismen verder te verdiepen en projecten beter beheersbaar te maken. GMB heeft momenteel vier projecten van Ruimte voor de Rivier in uitvoering, goed voor 3 miljoen kuub grondverzet. Bij Krimpen aan de IJssel – dicht langs de huizen, intensief overleg met de bewoners – leeft de dijkenbouwer zich over 1,5 kilometer voor 20 miljoen euro uit met dam- en diepwanden. Aan de nieuwe APM-terminal op de Tweede Maasvlakte leverde GMB een bijdrage van 40 miljoen euro.

Reageer op dit artikel