nieuws

Fries kunstopslagdepot werkt als een ouderwetse ijskelder

bouwbreed Premium

Fries kunstopslagdepot werkt als een ouderwetse ijskelder

Een ‘grot in de polder’ helpt vijf Friese musea de stukken te bewaren die ze niet kunnen uitstallen. Het gebouw in Leeuwarden levert na de oplevering in december meer energie op dan het verbruikt.

Met dat laatste in gedachten zegt Bouwgroep Dijksma Draisma uit Bolsward in Leeuwarden ‘het meest duurzame opslagdepot in Nederland’ te bouwen voor Stichting Kolleksjesintrum Fryslân, die de belangen behartigt van het Fries Museum, Tresoar en het Natuur- Scheepvaart- en Landbouwmuseum. Advies- en ingenieursbureau LBP/SIGHT uit Nieuwegein maakte er in 2012 het bouwfysisch- en energetisch ontwerp voor.

Dat concept wordt momenteel gebouwd en moet in december gereed zijn. Het principe van ‘grot in de polder’ maakt het Kolleksjesintrum Fryslân volgens Henk Versteeg van het Nieuwegeinse bureau bijzonder ‘installatie-arm’ vergeleken met traditionele depots. Grof genomen werkt het gebouw een beetje als een ouderwetse ijskelder. In het gebouw heerst een temperatuur van 10 tot 16 graden Celsius. De gemiddelde temperatuur van 13 graden Celsius is kouder dan de temperatuur waarbij kunstvoorwerpen doorgaans worden bewaard. In de museumwereld betekent dat weinig meer dan een revolutie, zegt Versteeg. Dat vergt volgens hem ook vertrouwen dat kunstvoorwerpen ook bij een relatief lage temperatuur goed worden bewaard. Friesland neemt het voortouw in deze manier van opslag.

Werkruimten

Het depotgebouw staat op een terp, zodat de kunstvoorwerpen boven het maaiveld worden bewaard. Het grootste deel van het complex bestaat uit een compacte vierkante doos waarin de collectie wordt opgeslagen. Het eigenlijke depot is via een centrale ontsluitingsgang gekoppeld aan een strook met werkruimten. LEVS Architecten uit Amsterdam maakte er het ontwerp voor. Crown Fine Art uit Schiphol-Rijk adviseerde over het beheer en de opslag van de kunstvoorwerpen in het depot. Technisch adviesbureau Galjema uit Delft gaf mede vorm aan de beperkte installaties. Beide bouwdelen hebben een gepoedercoate aluminiumgevel met diepe neggen voor gevelbegroeiing en screens.

De basis voor het ontwerp zijn betonnen depotruimten met een luchtdichte schil met een Rc-waarde van 10 en een niet geïsoleerde betonnen vloer. Dat laatste bleek nog niet zo makkelijk door te voeren omdat de huidige bouwregels een niet-geïsoleerde vloer niet toestaan. In Versteegs uitleg helpt een ongeïsoleerde vloer de temperatuur in het depot constant te houden. “De vloer ligt direct op de aarde en werkt als een accumulator van aardwarmte en – koude.” Dit zorgt het hele jaar voor een zeer gelijkmatige binnentemperatuur en houdt luchtvochtigheid binnen de marges. Het dak en de wanden zijn daarentegen zwaar geïsoleerd.

In combinatie met een minimale installatietechniek is het verbruik met 26 kilowattuur voor in totaal 2700 vierkante meter oftewel 16.000 kubieke meter depotruimte vergelijkbaar met het verbruik van een grote eengezinswoning. Een lucht/water-warmtepomp houdt de facilitaire vertrekken op temperatuur terwijl een ventilatiesysteem met mechanische aan- en afvoer de lucht ververst. Led-verlichting en bewegingssensoren beperken het stroomverbruik. Al met al leveren de vierhonderd zonnepanelen die op het dak worden gemonteerd ruim voldoende elektriciteit om het complex in bedrijf te houden. Mede door de beperkte installaties rekent de opdrachtgever met bijna de helft minder exploitatiekosten dan wat in een traditioneel depothet geval zou zijn.

Projectgegevens

Museumdepot Leeuwarden

Opdrachtgever: Stichting Kolleksjesintrum Fryslân

Architect: LEVS

Aannemer: Bouwgroep Dijksma Draisma

Bouwstart: april 2015

Oplevering: december 2015

Reageer op dit artikel