nieuws

‘De nood is hoog, het oosten zit knel’

bouwbreed Premium

‘De nood is hoog, het oosten zit knel’

Harry Webers, oud-directeur van Witteveen+Bos, roept ondernemers, overheden en onderwijs in Oost-Nederland op om in de geest van de oude Hanze de banden te versterken met de stedelijke centra in Duitsland. Gezamenlijke technische innovatie zal zowel het oosten als de krimpende maakregio’s Nedersaksen en Noordrijn-Westfalen versterken.

Webers constateert dat alleen al uit Overijssel jaarlijks per saldo duizend mensen vertrekken naar de Randstad. Van Groningen tot Limburg heeft het oosten last van krimp. De oud-directeur van Witteveen+Bos voorspelt een dreigende tweedeling van het land omdat de grensprovincies komende decennia 750.000 burgers zullen kwijtraken. De oplossing zal volgens de ingenieur niet komen door – zoals nu gebeurt – zich op het westen te richten, maar kan heel goed uit het oosten komen. Zoals in de tijd van handelsverbond Hanze.

“Een halve eeuw geleden liep ik als jongentje van zeven in Sittard langs de Geleenbeek. Voor ons was dat de keutelbeek. Ongezuiverd water. Wat ik graag wilde? Die stinkbeek schoonmaken. Zeven jaren later kwam het rapport van de Club van Rome, grenzen aan de groei. Ik werd helemaal gepakt door de snel groeiende wereldbevolking, de klimaatverandering, de dreigende voedselschaarste. Waar gaat dat allemaal heen? De Club van Rome ontmoette veel kritiek maar heeft in grote lijnen met haar vooruitziende blik toch gelijk gekregen.”

Met een stinkbeek en het rapport van de Club van Rome in het geheugen gegrift, was de keuze voor de studie milieuhygiëne aan de Wageningen Universiteit niet meer dan logisch. Specialisme: waterzuivering.

“Met duurzaamheid ben ik dus al vijftig jaar bezig. Toen ik in 2003 algemeen-directeur werd van Witteveen+Bos nam ik mij drie dingen voor. Meer aandacht voor de factor mens, bijvoorbeeld bij ziekte en overlijden. Financieel nog betere resultaten, vanuit de gedachte van het winning team. En: veel meer duurzaamheid. Ik denk dat de mensen zeggen dat die eerste twee doelen wel zijn bereikt . Op het gebied van de duurzaamheid is altijd nog meer te doen. Natuurlijk, Witteveen+Bos bedenkt duurzame oplossingen voor complexe maatschappelijke vraagstukken zoals dijken die honderden jaren meegaan en Ruimte voor de Rivier-projecten. Maar toch, bij mijn statutaire terugtreding op 55-jarige leeftijd heb ik me voorgenomen de volgende tien jaar meer aandacht te schenken aan mijn passie duurzaamheid.”

De Nieuwe Hanze

Vanuit de drang naar meer duurzaamheid schreef Webers zijn ambitiedocument De Nieuwe Hanze, met de ondertitel Smart Cities Smart Factories. Plus de waarschuwing dat de resultaten uit het verleden nog geen garantie zijn voor de toekomst. “Premier Balkenende had in 2006 met zijn vraag om meer dynamiek niet de Verenigde Oost-Indische Compagnie moeten noemen maar de Hanze, die vier eeuwen bijdroeg aan een gezonde economie. Lef, ondernemerschap en gemeenschapszin. Zeg maar de Rijnlandse waarden tegenover het zakelijke Angelsaksische model.”

Als mooi voorbeeld van hoe de Hanze tot leven gebracht kan worden, noemt Webers het werk van de NV Bergkwartier Maatschappij tot Stadsherstel in Deventer. De verloederde wijk kon volgens de gemeente maar het beste plaatsmaken voor busbanen en flatgebouwen. Tot ingenieur Goudappel in actie kwam en een van Nederlands meest succesvolle projecten van stadsherstel tot stand bracht. Naar het voorbeeld van de NV Bergkwartier bepleit Webers de oprichting van de NV Economisch Herstel, dat vliegwiel kan zijn voor nieuwe handel, bedrijvigheid en veel banen. De urgentie is wat hem betreft hoog. Het oosten zit knel.

Topland

Door zoals in de Hanzetijd de banden met het oosten aan te halen, kan Nederland de huidige handelsstroom met Duitsland van 219 miljard euro volgens Webers misschien wel verdrievoudigen. De oosterburen zijn een topland op het gebied van technologie, leveren indrukwekkende prestaties op het gebied van duurzame energie en hebben een spilfunctie in het nieuwe megaprobleem van de grondstoffen. In de grensoverschrijdende samenwerking met nabije Duitse deelstaten ziet Webers kansen om het belangrijke internationale agentschap voor grondstoffen naar het oosten te halen. Verder wil hij de productieprocessen van (oude) bedrijven verduurzamen en vergroenen. Bovendien moeten wat hem betreft de steden in het oosten weer intensief samenwerken en op het gebied van economie, innovatie en human capital.

Handelsnetwerk

De Hanze groeide in de elfde tot de zeventiende eeuw uit tot een handelsnetwerk van tweehonderd steden in het noordwesten van Europa. Van Londen en Brugge in het westen tot de Baltische staten en Rusland in het oosten. In Nederland speelden vooral Deventer, Kampen en Zwolle een vitale rol. Twee jaar geleden werd in Herford de economische Hanze (stimulans tot samenwerking binnen het bedrijfsleven) nieuw leven ingeblazen. In 2017 vinden de internationale Hanzedagen plaats in Kampen.

Reageer op dit artikel