nieuws

Villa in verlijmd natuurstenen metselwerk

bouwbreed

Villa in verlijmd natuurstenen metselwerk

Uiterst precies werken met zware metselblokken van natuursteen. Dat was de uitdaging bij de verlijmde metselwerk gevel in natuursteen bij een luxe villa in Bergen. Lijmwerk laat nauwelijks ruimte voor afwijkingen. Daarbij bestaat de gevel afwisselend uit delen met ruwe breukvlakken en gezoete banden, die ook nog eens van buiten naar binnen doorlopen.

Een traditionele spouwconstructie met een buitenblad van in wildverband gemetseld natuursteen. Gezoete natuursteen metselblokken van 50 centimeter lang, 10 hoog en 10 breed en gekloofde metselblokken van 50 centimeter lang, 5 hoog en 10 breed, die met een baksteenlijm worden opgemetseld, compleet met spouwisolatie en -ankers. En dan nog een ‘Engelse drop-achtige’ afwisseling tussen ruw ogende breukvlakken en gladde speksteen banden rondom de villa, ter hoogte van de verdiepingsvloeren, waarbij het speksteen op traditionele wijze aan de gevel is gehangen en de breukvlakken zijn doorgemetseld op roestvast stalen geveldragers.

Dat waren zo de uitdagingen bij deze gevel. De 27 centimeter brede lateien hangen aan de verdiepingsvloer: een traditionele in het werk gestorte breedplaatvloer die de trekkracht van een natuursteen gevel wel kan hebben 270 kg/m2). Een sponning in de onderste natuursteenblokken voorkomt dat de rvs latei in zicht komt.

Kwaliteit voorop in keuzes

‘‘Toen ik aan de zagers uitlegde dat we met de metselstenen een tolerantie van 0 millimeter hadden, zeiden ze ‘Ben je wel goed bij je hoofd’’’, zegt directeur Gerard Vreeker van Jan Reek natuursteen in Hoorn, dat als natuursteenbedrijf optrad voor al het natuursteen in de villa. “Met lijmwerk en een voeg van 3,5-5 millimeter heb je namelijk een tolerantie van nul. Dat betekent dat je extra rustig moet zagen om te voorkomen dat de zaag gaat zoeken en dat je voortdurend moet controleren of je maatvoering nog klopt – want het zaagblad slijt ook.” Binnen heeft de villa (1000 vierkante meter bvo) bovendien holle en bolle wanden, die ook met natuursteen zijn bekleed. De opdrachtgever, die kwaliteit zwaar liet wegen in alle keuzes die hij maakte, wilde dat de gezoete spekbanden en plinten hol, respectievelijk bol werden gefreesd, in plaats van gesegmenteerd gezaagd.

De ruwe breuksteenvlakken zijn binnen verticaal toegepast, zonder voeg. Dat betekent dat de holle vlakken geen bijzondere bewerking behoefden en eenvoudig konden worden ingebed in de lijm. De ruwe breukstrips voor de bolle vlakken zijn ‘verarmd’. Een en ander is gelijmd op een Porotherm Poriso binnenblad, waarbij de rondingen eerst zijn gestukt.

Bijzonder

Jan Reek natuursteen verzorgde zelf de ophanging van de spekbanden (30 millimeter dik) aan de buitenzijde en het verlijmen van het natuursteen binnen. Voor het verlijmde buitenmetselwerk nam het metsel-, lijm- en voegbedrijf Heilig in Zwaag in de arm. Dit bedrijf heeft ruime ervaring met verlijmde baksteengevels, maar niet met natuursteen. Wat er bijzonder is aan dit materiaal? “Nou, ten eerste kun je geen dunbedmortel gebruiken, want dat moet een chemische reactie aangaan met de steen – en dat werkt bij natuursteen niet”, vertelt directeur Joep Heilig. “We waren daarom aangewezen op een baksteenlijm die een goede hechting en hoge sterkte geeft. Die zijn gelukkig in veel kleuren te krijgen, zodat je de voeg bijna kunt laten wegvallen. Verder is de voeg hier 3,5 tot 5 millimeter. Dat laat geen enkele ruimte voor afwijkingen, want als je je een millimeter vergist, zie je dat gelijk. De stenen zijn ook nog eens zwaar en het was koud tijdens het werk, waardoor de lijm langzamer uithardt. Gelukkig hebben we eigen hefsteigers, zodat je altijd goed voor het werk staat. Dat was hier echt wel nodig.”

Ook op de bouwplaats was het zagen en knippen van de stenen een uitdaging, vooral omdat je geen water kunt gebruiken. “In combinatie met de lijm, geeft dat een kleurverandering, dus dat blijf je zien”, aldus Heilig. “Het komt erop neer: een werk als dit is goed te doen, maar bij alles wat je doet, heb je wat extra aandacht nodig.”

Geen hoofdaannemer of architect

De natuurstenen afwerking is niet het enige bijzondere aspect aan dit gebouw. De villa van 1010 vierkante meter bvo is tevens in tien maanden opgetrokken compleet met losse en vaste inrichtingen en aanleg van de tuin. Dit zonder hoofdaannemer en in afwezigheid van de architect. Deze laatste maakte wel het ontwerp en regelde de vergunningen. De aannemer ging bij aanvang sloop bestaande villa failliet.

Bouwcoördinator/ketenintegrator Ruud van Egmond: “Ik was verantwoordelijk voor de constructeur, werktekeningen, bouwplaatsinrichting, uitvoering en projectleiding. Ik heb de bouw opgeknipt in blokken, bepaald welke werkzaamheden bij welk deel hoorden en daarvoor partijen geselecteerd. Iedereen was verantwoordelijk voor zijn eigen stukje; ik organiseerde alles maar had geen financiële binding met de onderaannemers. Ik bereidde de inkoop voor en kocht gezamenlijk met de eigenaar in. De eigenaar was goed van betalen, maar nooit vooraf. Tenzij er grote leveringen kwamen, dan werden wij weer eigenaar van het materiaal. Als je een maand had gewerkt, stuurde je een factuur en werd binnen acht dagen betaald.”

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels